با همکاری انجمن علمی منظر ایران
نوع مقاله: مقالات پژوهشی
سبزیکاری

تأثیر محلول‌پاشی پتاسیم بر بوته‌های خیار رقم ‘Miran’ تحت تنش خشکی

دوره 36، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 563-576

https://doi.org/10.22067/jhs.2021.67249.0

محیا ساجدی مهر، مریم حقیقی، منیره محنت کش

چکیده تنش خشکی ناشی از افزایش پتانسیل اسمزی خاک به ویژه در گلخانه­ها که مصرف کود زیاد است یکی از مشکلات کشت­های گلخانه­ای محسوب می­شود. در پژوهش حاضر آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه غلظت پلی‌اتیلن­گلایکول (صفر، 48/1- و 91/4- (دسی­زیمنس بر متر) و استفاده (6 میلی­مولار) و عدم استفاده از کلریدپتاسیم جهت کاهش احتمالی اثر خشکی بر روی گیاه خیار انجام شد. صفات مورد مطالعه شامل وزن خشک، وزن‌ تر، محتوی کلروفیل، کلروفیل‌فلورسانس، فلاونوئید، کاروتنوئید، پرولین، فنول، پروتئین کل، اسید‌آبسیزیک‌، سوپراکسید و آسکوربات پراکسیداز، آنتی‌اکسیدان و کاتالاز بودند. نتایج بدست آمده، نشان داد که اثر محلول‌پاشی پتاسیم در تمام صفات به غیر از میزان کلروفیل‌فلورسانس و سوپراکسیددیسموتاز معنی‌دار p≤0.01)) بود. با توجه به نتایج به ‌دست ‌آمده عدم استفاده از کلرید‌پتاسیم موجب افزایش میزان آنتی‌اکسیدان و کاتالاز گردید اما کاربرد کلریدپتاسیم روی اکثر پارامترهای اندازه‌گیری شده ازجمله میزان وزن خشک، وزن تر، کلروفیل، فلاونوئید، کاروتنوئید، پرولین، فنول، پروتئین کل، اسید­آبسیزیک، سوپراکسید­دیسموتاز و آسکوربات پراکسیداز تأثیر مثبت نشان داد. در غلظت 91/4- دسی­زیمنس بر متر با افزودن کلریدپتاسیم بیشترین میزان فنول و پروتئین مشاهده شد. همچنین محتوای اسید‌آبسیزیک در تمام تیمارها با افزودن کلریدپتاسیم افزایش یافت و بیشترین میزان در غلظت 91/4- دسی­زیمنس بر متر مشاهده شد. از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت کاربرد کلریدپتاسیم می‌تواند آثار سوء تنش خشکی را به میزان قابل توجهی، در شرایط مشابه بر روی خیارکاهش دهد.

اثرمحلول پاشی برخی عناصر ریز مغذیدر قبل و بعد از گلدهی بر ویژگی های کمی وکیفی میوه انگور رقم"خوشناو"

دوره 31، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 577-589

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v31i3.57543

زهرا داورخواه، بیژن کاووسی

چکیده یکی از دلایل کاهش عملکرد در تاکستان ها و نیز کاهش کیفیت میوه‌های انگور،عدم مصرف متعادل کود می باشد. هدف از این پژوهش، تعیین بهترین غلظت و زمان کاربرد کود فروزنیک (حاوی آهن، روی و منگنز) بر برخی ویژگی های کمی و کیفی انگور تازه خوری رقم خوشناو بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد که فاکتور اول سطوح مختلف کود (0،500،1000،1500،2000 میلی‌گرم در لیتر) و فاکتور دوم زمان محلول پاشی (قبل از گلدهی، بعد از گلدهی و قبل و بعد از گلدهی) بود.نتایج نشان داد که اثر کاربرد کود فروزینک بر صفات متوسط وزن خوشه، متوسط وزن میوه در یک خوشه، نسبت TSS/TA، pH و ویتامین ث، معنی‌دار بود (p≤0.01). همچنین اثر زمان محلول پاشی بر تمام صفات به استثناء واکنش آب میوه معنی‌داری بود (p≤0.01). بیشترین وزن خوشه، متوسط وزن میوه در یک خوشه، TSS/TA،pH و ویتامین ث در تیمار کود (حاوی آهن، روی و منگنز) با غلظت 1000 میلی‌گرم در لیتر و در تیمار زمان گلدهی هر دو (قبل و بعد از گلدهی) به دست آمد.

پرآوری شاخساره درون‌شیشه‌ای گلابی رقم شکری تحت تاثیر عناصر غذایی محیط‌کشت در فضای نرم افزار Design Expert

دوره 33، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 577-591

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v33i4.70420

ساجده کریم پور، غلامحسین داوری نژاد، محمد زکی عقل، محمدرضا صفرنژاد

چکیده بمنظور بهبود رشد شاخه‌های باززایی شده گلابی رقم شکری آزمایشی در فضای نرم افزار Design Expert در قالب 20 نقطه شامل مقادیر تصادفی از سه فاکتور عناصر غذایی (NH4NO3، آهن و عناصر میکرو) اجرا شد. پاسخ‌ ریزنمونه­ها از نظر تعداد شاخه پرآوری شده، طول شاخه پرآوری شده، تعداد برگ‌، مقدار کلروفیل a برگ، کارتنوئید برگ و قدرت رشدی بعد از دو ماه ثبت گردید. فاکتورهای مورد بررسی در قالب مدل‌های حاصل از تجزیه آماری (مدل‌های خطی، چندجمله‌ای ساده و چند جمله‌ای درجه دوم) بر پاسخ‌های مورد ارزیابی بطور معنی‌داری موثر بودند. افزایش آهن تا یک و نیم برابر و کاهش NH4NO3 به نصف غلظت آن‌ها در محیط کشت MS باعث افزایش تعداد شاخه پرآوری‌شده (43/4 برابر) گردید. NH4NO3، آهن × عناصر میکرو رابطه‌ی خطی منفی با طول شاخه‌ نشان دادند درحالیکه تعداد برگ بطور منفی متاثر از عناصر میکرو بود. با افزایش NH4NO3 از طول شاخه پرآوری شده کاسته شد و از طرف دیگر مقادیر 5/0× و1× محیط کشت MS به ترتیب برای آهن و میکرو باعث افزایش 5/1 برابری در طول شاخه شد. شاخه­های رشد یافته در محیط کشت حاوی 1× مقادیر میکرو در محیط کشت پایه MS به میزان 5/1برابر برگ بیشتری نسبت به مقادیر 2× تولید کردند. محتوی کلروفیل a و کارتنوئید برگ در قالب مدل خطی تحت تاثیر مقادیر آهن (مثبت) و NH4NO3 (منفی) قرار گرفتند. افزایش آهن تا 5/1× برابر و کاهش NH4NO3 تا 5/0× برابر محیط کشت پایه MS باعث افزایش 2 برابری در میزان کلروفیل a و کارتنوئید شد. NH4NO3 و میکرو در قالب رابطه خطی منفی رشد رویشی را تحت تاثیر قرار دادند بطوریکه نصف مقادیر NH4NO3 با افزایش تعداد شاخه پرآوری شده و طول شاخه موجب افزایش قدرت رشدی شاخه تا 5/2 برابر شاهد گردید و کاهش مقادیر میکرو از طریق افزایش طول شاخه بر قدرت رشدی تاثیر مثبت داشت. محیط کشت بهینه شده برای گلابی شکری با استفاده از نرم افزار Design Expert  محیط کشت MS تغییر یافته به ترتیب حاوی 9/0×، 1× و 5/0× مقادیر آهن، میکرو و NH4NO3 بود.

بررسی مقاومت به سرمازدگی جوانه های رویشی و زایشی ارقام و ژنوتیپ‌های مختلف گلابی در شرایط آب و هوایی مشهد

دوره 30، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 581-589

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v30i3.50169

شادان خورشیدی، غلامحسین داوری نژاد، لیلا سمیعی، محمد مقدم

چکیده گلابی بدلیل باز شدن زودتر جوانه‌های گل نسبت به سیب به سرمازدگی حساس‌تر می‌باشد.به دنبال سرمای6/6- درجه سانتی‌‍ گراد هشتم اسفند سال 1392 ارزیابی مقاومت به سرمازدگی در 23 ژنوتیپ معروف به گلابی درگزی و ارقام دیگر گلابی شامل بل دی جون، اسپادانا، کوشیا، دم کج،فرنگی،ترش و تبریزی در شرایط آب و هوایی مشهد انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. میزان سرمازدگی جوانه‌های رویشی و زایشی ژنوتیپ‌های گلابی درگزی و سایر ارقام با روش هدایت الکتریکی، تعیین میزان پرولین در جوانه‌های زایشی و مشاهدات ظاهری بررسی گردید. بالاترین هدایت الکتریکی جوانه‌های زایشی در ژنوتیپ‌‌های درگزی شماره 10 و 19 و ارقام ترش و تبریزی و پایین‌ترین هدایت الکتریکی در ژنوتیپ‌های درگزی 8و 18 و رقم بل دی جون مشاهده شد. بیشترین هدایت الکتریکی جوانه‌های رویشی در ژنوتیپ های درگزی 10 و 19 و کمترین درژنوتیپ درگزی 21 و ارقام فرنگی و کوشیا مشاهده گردید.ژنوتیپ درگزی 20 بالاترین میزان پرولین (21 میکرو مول بر گرم) و ژنوتیپ‌های درگزی 2، 12، 13 و 14 و رقم اسپادانا مقدار ناچیزی پرولین (1/0 میکرو مول بر گرم)در جوانه‌های زایشی داشتند. همبستگی مثبت معنی‌داری بین میزان پرولین و هدایت الکتریکی مشاهده نشد. بر اساس تجزیه خوشه‌ایی با استفاده از روش WARDژنوتیپ‌ها و ارقام در 2 گروه مختلف قرار گرفتند. ارقام و ژنوتیپ‌های گروه دوم آسیب ظاهری، هدایت الکتریکی و میزان پرولین بیشتری داشتند. به طور کلی با توجه به نتایج این آزمایش، ژنوتیپ‌های درگزی مقاومت‌های متفاوتی به سرمازدگی نشان دادند که ممکن است منشا ژنتیکی متفاوت و یا ناشی از جهش در کلون‌های این رقم باشد.

میوه کاری

بررسی تأثیر برخی از کودهای زیستی بر خصوصیات رشدی، محتوای عناصر غذایی برگ و عملکرد میوه سیب (Malus domestica cv. Red delicious)

دوره 39، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 582-567

https://doi.org/10.22067/jhs.2024.87166.1329

افسانه صالحی، فاطمه نکونام، فرهنگ رضوی

چکیده پژوهش حاضر به­منظور بررسی اثر محلول­پاشی برگی برخی از کودهای زیستی بر خصوصیات رشدی و عملکرد میوه سیب (Malus domestica cv. Red delicious) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در شرایط آب‌وهوایی زنجان انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل محلول­پاشی برگی جلبک دریایی (075/0 و 15/0 درصد)، اسیدآمینه (1/0 و 2/0 درصد)، اسیدهیومیک (03/0 درصد)، کود تجاری همارنگ (5/0 درصد)، کود شیمیایی ترکیبی (نیتروژن، روی و بور (اوره 1 درصد، کلات روی 3/0 درصد و اسیدبوریک 1/0 درصد)) و محلول­پاشی با آب مقطر (شاهد) بود. نتایج نشان داد که کاربرد برگی کودهای زیستی و شیمیایی به‌طور معنی­داری رشد و عملکرد میوه را افزایش دادند. به‌طوری‌که بیشترین افزایش رشد شاخه سال جاری (39 درصد) و سطح برگ (30/74 درصد) نسبت به شاهد با اعمال کود جلبک دریایی با غلظت 075/0 درصد به دست آمد. همچنین کود جلبک دریایی با غلظت 15/0 درصد، اسیدآمینه 2/0 درصد، اسیدهیومیک و اسیدآمینه 1/0 درصد باعث افزایش معنی­دار سطح برگ (به‌ترتیب 02/42، 57/35، 27/22 و 20/16 درصد) نسبت به شاهد شدند. محلول­پاشی جلبک دریایی، اسیدآمینه و ترکیب شیمیایی، شاخص کلروفیل را افزایش دادند. حداکثر افزایش شاخص کلروفیل (50 درصد) نسبت به شاهد با کاربرد کود شیمیایی ترکیبی در 130 روز بعد از شکوفایی کامل گل‌ها به دست آمد. بیشترین مقدار نیتروژن (66/1 درصد)، پتاسیم (03/1 درصد)، روی (150 میلی­گرم در کیلوگرم ماده خشک) و بور (5/82 میلی­گرم بر کیلوگرم ماده خشک) و کمترین مقدار فسفر (44/0 درصد) با کاربرد برگی کود شیمیایی ترکیبی به دست آمد. بیشترین محتوای آهن در برگ درختان تیمارشده با کود جلبک دریایی 15/0 درصد، اسیدهیومیک و کود زیستی تجاری به دست آمد. براساس نتایج مشاهده شد که کاربرد اسیدآمینه، جلبک دریایی و کود شیمیایی ترکیبی بیشترین تأثیر را در کاهش ریزش میوه (به‌ترتیب 97/36، 37/33 و 07/29 درصد نسبت به شاهد) و افزایش کارآیی عملکرد (به‌ترتیب 75/2 و 73/2 و 8/2 در مقایسه با 22/0 میوه در واحد سطح مقطع شاخه در شاهد) داشتند. براساس نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش می­توان گفت که کاربرد کودهای زیستی به‌خصوص جلبک دریایی (15/0 درصد) و اسیدآمینه (1/0 درصد)، جایگزین­های مناسب برای کودهای شیمیایی هستند و می­توانند نقش به­سزایی در افزایش شاخص­های رشدی و عملکرد سیب بدون اثر مخرب بر محیط زیست داشته باشند.

تأثیر سطوح مختلف کم‌آبی بر برخی صفات بیوشیمیایی دو گونه گل جعفری آفریقایی و فرانسوی

دوره 31، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 590-598

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v31i3.59172

سید موسی موسوی، مهرانگیز چهرازی، اسماعیل خالقی

چکیده با عنایت به کاهش نزولات جوی و پراکنش نامناسب بارندگی در طول سال، پدیده خشکی، یکی از معضلات فضای سبز شهری به شمار می‌رود. در واقع تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی می‌باشد که در مراحل مختلف رشد و نمو گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف کم‌آبی بر سیستم آنتی‌اکسیدان و پراکسیداسیون چربی در گل جعفری، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در دانشگاه شهید چمران اهواز در سال 1393 به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری در 3 سطح ETcrop 100 درصد (بدون تنش)، ETc75 درصد (تنش متوسط) و ETc50 درصد (تنش شدید) و ارقام گل جعفری آفریقایی و فرانسوی بود؛ در این پژوهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی (کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز ) ، غلظت مالون دی آلدهید و رنگیزه های فتوسنتزی، 63 روز پس از اعمال تیمار اندازه‌گیری شدند؛ که طبق نتایج: تیمار آبیاری تاثیر معناداری بر کلروفیل a، b ، کل، شاخص محتوی کلروفیل ، فعالیت آنزیمهای کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، پراکسیداز و غلظت مالون دی آلدهید داشت. در حالیکه تفاوت معناداری بین دو گونه از گل جعفری بر هر یک از شاخص های اندازه گیری شده وجود نداشت. همچنین نتایج نشان داد میزان کلروفیل aو کلروفیل کل با افزایش تنش خشکی کاهش یافت، نتایج فعالیت آنزیمی نیز مشابه رنگیزه های فتوسنتزی و شاخص محتوی کلروفیل تحت تاثیر تنش خشکی، کاهش نشان داد. در کل طبق این پژوهش بین سطوح مختلف تیمار آبیاری از نظر میزان فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، غلظت مالون دی آلدهید، کلروفیل a، کلروفیل کل و غلظت کلروفیل تفاوت معنادار آماری وجود داشت به‌گونه‌ای که با کاهش مقدار آبیاری بر فعالیت آنزیم کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و غلظت مالون دی آلدهید افزوده شد و میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی کاهش یافت. هرچند که تفاوتی بین دو گونه گل جعفری و اثر متقابل بین گونه و سطوح آبیاری از نظر شاخص‌های اندازه‌گیری شده به‌جز کلروفیل کل و کلروفیل b وجود نداشت.

فیزیولوژی پس از برداشت

اثر مقادیر و روش‌های مختلف کاربرد پوتریسین بر عمر گلجایی، برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی و فعالیت آنزیمی میخک (Dianthus caryophyllus L.)

دوره 37، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 599-614

https://doi.org/10.22067/jhs.2021.71518.1075

سید عباس راضی، داود هاشم آبادی، بهزاد کاویانی

چکیده میخک (Dianthus caryophyllus L.) یکی از مهم­ترین گل­های شاخه­بریده­ی جهان است که ارزش بالایی در صنعت گلکاری دارد. این گل فرازگرا به اتیلن و تنش آبی پس از برداشت بسیار حساس است و عمر گلجایی نسبتاً پایینی دارد. بیشتر اثرات منفی روی گل­های شاخه­بریده ناشی از تولید اتیلن است. استفاده از ترکیبات کاهنده یا ممانعت­کننده­ی سنتز اتیلن راهی مؤثر در افزایش عمر پس از برداشت میخک است. هدف از پژوهش حاضر، افزایش عمر گلجایی گل شاخه­بریده­ی میخک رقم ’تمپو‘ با استفاده از مقادیر 01/0، 02/0 و 05/0 میلی­‌مولار پوتریسین و روش­های کاربرد پیوسته، پالس و اسپری بود. یک آزمایش بر پایه­ی طرح کاملاً تصادفی با 10 تیمار در 3 تکرار و 150 شاخه گل انجام شد. در این پژوهش، صفات عمر گلجایی، درجه بریکس، جذب آب، کاهش وزن تر، درصد ماده خشک، کاروتنوئید گلبرگ، کلروفیل برگ، نشت یونی، آنزیم پراکسیداز، آنزیم سوپراکسیددیسموتاز و اتیلن اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که بیشترین عمر گلجایی (14 روز) در گل­های شاخه‌بریده­ی تیمارشده با 02/0 میلی­مولار پوترسین به صورت اسپری (محلول‌پاشی) مشاهده شد. این تیمار همچنین باعث تولید کمترین اتیلن (36/2 نانولیتر در لیتر در ساعت در گرم وزن تر)، بیشترین جذب آب (88/1 میلی‌لیتر در هر گرم وزن تر) و بیشترین فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (04/23 واحد آنزیم در هر گرم وزن تر) گردید. برخی شاخص­های فیزیولوژیک و فعالیت آنزیمی دیگر نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند. در صفات عمر گلجایی، جذب آب، درجه‌ی بریکس، درصد ماده‌ی خشک، میزان کاروتنوئید و فعالیت آنزیم‌های پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز، کمترین ارزش در گل­های شاخه­بریده­ی شاهد ثبت شد.

تعیین سیتولوژیکی مراحل مختلف توسعه میکروسپور در چهار رقم گوجه‌ ‌فرنگی (Lycopersicum esculentum Mill)

دوره 30، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 634-642

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.36609

رسول نجیب، محمد فارسی، امین میرشمسی کاخکی، سعید رضا وصال

چکیده تولید لاین‌های خالص به‌وسیله القاء آندروژنز راه‌حلی امیدبخش و جایگزین برای برنامه‌های اصلاح کلاسیک می‌باشد. این تکنولوژی در گوجه‌فرنگی به توسعه و اصلاح روش‌ها نیازمند است. یکی از عوامل موفقیت القاء آندروژنز در گوجه‌فرنگی استفاده از میکروسپورهایی است که در مرحله مناسب نمو قرار داشته باشند. بررسی سیتولوژیکی دقیق‌ترین روش برای تعیین مرحله مناسب نمو میکروسپورها است. در این مطالعه بررسی خصوصیات سیتولوژیکی میکروسپورها و دانه‌های گرده در طی روند نمو طبیعی و ارتباط بین طول جوانه گل و طول بساک صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که همبستگی بین طول جوانه‌گل و طول بساک معنی‌دار است (0001/0 P

تعیین درجه حرارت‌های کاردینال و واکنش جوانه‌زنی بذور به درجه حرارت‌های مختلف در پنج رقم بذر چمن (Turf grass)

دوره 30، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 643-650

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.36967

هادی خاوری، مرتضی گلدانی، محمد خواجه حسینی، محمود شور

چکیده هر گونۀ گیاهی از نظر نحوه واکنش جوانه‌زنی به درجه حرارت، دارای تنوع ژنتیکی خاصی است.از آنجا که جوانه‌زنی مرحله بحرانی در چرخه زندگی گیاهان می‌باشد. لذا به منظور تعیین درجه حرارت‌های کاردینال در پنج رقم چمن (فستوکا اروندیکا آستریکس، فستوکا اروندیکا الدورادو، فستوکا اروندیکا استارلت، لولیوم پرن و برموداگراس) در 8 سطح درجه حرارت (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و40 درجه سانتی‌گراد ) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه تحقیقات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. نتایج نشان داد که درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، نسبت طول ریشه‌چه به ساقه‌چه و شاخص بنیه گیاهچه تحت تاثیر درجه حرارت، ارقام چمن و برهمکنش رقم و درجه حرارت در سطح احتمال یک درصد قرار گرفتند. بیشترین صفات مورد مطالعه در درجه حرارت 25 درجه سانتی‌گراد ، بیشترین درصد (91%) و سرعت جوانه زنی (138 تعداد در روز) در رقم آستریکس و حداکثر طول ریشه‌چه (95/2 سانتی‌متر)، طول ساقه‌چه (35/3 سانتی‌متر) در رقم لولیوم و حداکثر شاخص بنیه گیاهچه (36/0) در رقم الدورادو مشاهده شد. درجه حرارت بالاتر و پایین تر از درجه حرارت‌ مطلوب کاهش معنی داری در مقادیر مذکور را بدنبال داشت. بین ارقام چمن از نظر واکنش به دماهای کاردینال تنوع وجود داشت. به نظر می‌رسد علت این تنوع دمایی مربوط به ساختار ژنتیکی گیاه و سازگاری‌های تکاملی (گرمسیری و سردسیری) می‌شود که این گیاهان کسب کرده اند.

جمع‌آوری و ارزیابی تنوع مورفولوژیکی برخی از گونه‌های آلیوم (Allium L.) بومی خراسان

دوره 30، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 701-713

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.48662

امیر حسن حسینی، علی تهرانی فر، لیلا سمیعی، محمود شور، فرشید معماریانی

چکیده آلیوم جنس بزرگی از گیاهان خانواده آماریلیداسه را تشکیل می دهد و در این جنس گیاهان زینتی بسیاری وجود دارند که از نظر اقتصادی با ارزش محسوب می شوند. در تحقیق حاضر گونه های آلیوم از نواحی مختلف استان خراسان رضوی جمع آوری گردید و در پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی کشت گردید. پس از استقرار گونه ها، تعداد 29 صفت کیفی و 13 صفت کمی طی دو سال متوالی مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج، بیشتر صفات مورد بررسی معنی‌دار بود و تنوع قابل ملاحظه ای بین گونه ها از لحاظ صفات مطالعه شده از جمله طول ساقه گلدهنده، تعداد برگ، رنگ گل و قطر گل آذین وجود داشت که امکان گزینش گیاهانی باصفات مطلوب را فراهم می-نمود. از سوی دیگر نتایج تجزیه همبستگی ساده صفات نیز در اکثر موارد همبستگی معنی داری را میان صفات بررسی شده نشان داد. همبستگی مثبت بالایی بین طول برگ با طول ساقه گلدهنده، عرض برگ با قطر ساقه گلدهنده، قطر ساقه گلدهنده با قطر گل آذین و قطر ساقه گلدهنده با طول گلپوش مشاهده شد. به منظور تشخیص مهم ترین صفات تأثیر گذار در تفکیک گونه ها، در این مطالعه از تجزیه عاملی استفاده شد و مطابق آن پنج عامل اصلی توانستند 62/91 درصد واریانس کل را توجیه نمایند. برخی صفات مانند قطر ساقه گلدهنده، قطر گل آذین، طول دمگل، شکل گل، طول میله پرچم، قطر و طول تخمدان و طول خامه از جمله صفات تاثیر گذار در عامل اول بودند که 03/30 درصد از سهم واریانس را شامل شدند. در مجموع در این مطالعه خصوصیات فنوتیپی برخی از گونه های بومی آلیوم برای اولین بار ثبت و ارائه شد که این اطلاعات ارزشمند اهمیت بالایی در برنامه های اصلاحی گونه های آلیوم در آینده می تواند داشته باشد.

تعیین آستانه تحمل به تنش خشکی درختچه زرشک زینتی (Berberis thunbergii cv. Atropurpurea) در شرایط آب و هوایی مشهد

دوره 30، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 714-722

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.52183

ریحانه ستایش، محمد کافی، جعفر نباتی

چکیده کاهش شدید منابع آبی، استفاده از گونه‌های متحمل به خشکی در فضای سبز شهری را ضروری می‌سازد. این مطالعه در ایستگاه تولیدات گیاهی شهرداری مشهد با هدف بررسی آستانه تحمل به خشکی زرشک زینتی با آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1391-1392 اجرا شد. تیمارها شامل کاربرد 100، 80، 60، 40 و 20 ‌درصد نیاز آبی گیاه بود که از هشتم اردیبهشت تا انتهای فصل رشد اعمال و نمونه برداری‌ها در 15 ‌مرداد، اول شهریور، 15‌شهریور و 15‌مهر انجام گردید. نتایج نشان داد با افزایش شدت خشکی ارتفاع بوته کاهش یافت اما بین 100 و 80 درصد نیاز آبی اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. تعداد شاخه جانبی، وزن تر و خشک و ارتفاع بلندترین شاخه در 60 درصد نیاز آبی اختلاف معنی‌داری با 100 درصد نیاز آبی نداشت. بیشترین شاخص مصرف آب آبیاری در 100 درصد نیاز آبی بدست آمد، اما اختلاف معنی‌داری با 40، 60 و 80 درصد نیاز آبی نداشت. کمترین شاخص طراوت در 20 و 40 درصد نیاز آبی مشاهده شد، اما اختلاف بین شاخص طراوت در 60، 80 و 100 درصد نیاز آبی معنی‌دار نبود. بطور کلی نتایج نشان داد زرشک زینتی گیاهی نسبتاً متحمل به خشکی است و می‌توان با حفظ شاخص‌های مهم فضای سبز مقدار مصرف آب را در این گیاه به 60 درصد نیاز آبی کاهش داد که در این آزمایش مقدار صرفه جویی آب در فاصله زمانی هشتم اردیبهشت تا 15مهر 4400 متر مکعب در هکتار بود.

اثر ریزوباکترهای محرک رشد گیاه بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه دارویی سیر (Allium sativum L.) در شرایط استفاده از کودهای آلی و شیمیایی مختلف

دوره 31، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 722-738

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v31i4.60566

یاسر اسماعیلیان، محمد بهزاد امیری، صادق عسکری نائینی، جلیل مرادی صدر، فرهاد حیدری

چکیده در سال‎های اخیر، توجه به سلامت محصولات کشاورزی و به‎ویژه گیاهان دارویی بیشتر مورد توجه قرار گرفته و از این رو کاربرد نهاده‎های بوم‎سازگار در تولید این گیاهان امری اجتناب‎ناپذیر است. به‌منظور بررسی اثر کاربرد همزمان کودهای زیستی و کودهای آلی و شیمیایی مختلف بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه دارویی سیر (Allium sativum L.)، آزمایشی در سال زراعی 95-1394 در مجتمع آموزش عالی گناباد به صورت کرت‎های خرد شده در قالب طرح پایه‌ی بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. کودهای آلی و شیمیایی مختلف شامل 1- ورمی‌کمپوست، 2- کود گاوی، 3- کود شیمیایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم و 4- شاهد (عدم‎ کاربرد کود) به‎عنوان عامل اصلی و ریزوباکترهای محرک رشد گیاه شامل 1- نیتروکسین (حاوی باکتری‌های Azotobacter spp. و Azospirillum spp.، با C/ml 108=CFU در زمان تولید کود)، 2- بیوفسفر (حاوی باکتری‌های Bacillus sp. و Pseudomonas sp.، با C/ml 107=CFU در زمان تولید کود) و 3- شاهد (عدم‎ کاربرد کود) به‌عنوان عامل فرعی مدنظر قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان داد که کاربرد جداگانه‎ی کود شیمیایی تأثیر چندانی در بهبود قطر سوخ نداشت، ولی استفاده‎ی همزمان از کود شیمیایی و بیوفسفر منجر به افزایش 18 درصدی قطر سوخ نسبت به شاهد شد. کاربرد همزمان نیتروکسین و کود گاوی وزن سوخک در بوته را 41 درصد نسبت به کاربرد جداگانه‎ی نیتروکسین افزایش داد. کاربرد بیوفسفر به همراه کودهای ورمی‎کمپوست، گاوی و شیمیایی به‎ترتیب افزایش 25، 18 و 15 درصدی عملکرد زیستی را نسبت به کاربرد جداگانه‎ی این کود سبب شد. بیشترین عملکرد اقتصادی (5158 کیلوگرم در هکتار) در تیمار کاربرد همزمان نیتروکسین و کود گاوی حاصل شد. به‎طور کلی با توجه به یافته‎های این پژوهش، با کاربرد همزمان کودهای آلی و بیولوژیک می‎توان ضمن تشدید اثرات مثبت کاربرد جداگانه‎ی هر یک از این کودها، خسارات زیست‎محیطی ناشی از مصرف کودهای شیمیایی را کاهش داد.

اثر دمای پایین بر خصوصیات فیزیولوژی و بیوشیمیایی برخی ژنوتیپ‌های شبه پرتقال در شمال کشور

دوره 31، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 739-750

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v31i4.59361

صالح محمدی، حمیدرضا خزاعی، احمد نظامی، یحیی تاجور

چکیده پرتقال از محصولات باغی حساس به تنش دمای پایین بوده، لذا در این مطالعه میزان آسیب‌پذیری به تنش دمای پایین در شرایط محیطی کنترل شده نسبت به سطوح تیمار دمای (3، 0، 3- و 6- درجه سیلسیوس) در شش ژنوتیپ‌ بومی شبه پرتقال (شماره 6-1) رقم حساس (پرشین لایم) و رقم مقاوم (انشو) مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها بیانگر آن بود که تیمارهای دما، ژنوتیپ و اثر متقابل این دو در صفت‌های پراکسیداسیون لیپید، پرولین، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، نشت یونی، آبگزیدگی، کلروفیل a و کلروفیل کل معنی‌دار بوده است. این در حالی است که کربوهیدرات‌ محلول تنها تحت تأثیر عامل ساده ژنوتیپ معنی‌دار شد. بر صفات رنگدانه‌های کلروفیل b و کارتنوئید نیز هیچ یک از تیمارهای اعمال شده تأثیر معنی‌دار نداشت. بیشترین مقدار آب‌گزیدگی (33/99 درصد)، نشت یونی (63/91 درصد) و واکنش پراکسیداسیون لیپید (با میانگین 33/3 میکروگرم درگرم وزن ‌تر برگ) در شاهد حساس پرشین لایم در دمای 6- درجه سیلسیوس ثبت گردید. در مقابل، بیشترین مقدار پرولین (01/32 میلی‌گرم در گرم وزن‌تر برگ) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (36/73%) نیز در شاهد متحمل انشو در دمای 3- درجه سلسیوس ثبت گردید. در بین ژنوتیپ‌های بومی شبه پرتقال مورد بررسی در این پژوهش تحت شرایط تنش دمای پایین نیز واکنش‌های متفاوتی مشاهد شد. بر این اساس بعد از شاهد متحمل انشو، ژنوتیپ‌ بومی شبه پرتقال شماره یک در مقابل کاهش دما پایداری بهتر داشت. این در حالی بود که در بین ژنوتیپ‌های شبه پرتقال مورد مطالعه، در اغلب صفات تخریبی اندازه‌گیری شده، ژنوتیپ بومی شبه پرتقال شماره 6 در جایگاه آماری مشابه و یا نزدیک به شاهد حساس پرشین‌لایم قرار داشت. قرار گرفتن سرشاخه ژنوتیپ‌ها در معرض تنش سرما افزایش مالون دی آلدهید را به دنبال داشت. در این شرایط به دلیل افزایش فعالیت‌های اکسیداتیو تجمع ترکیبات آنتی اکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز افزایش یافت.

میوه کاری

تأثیر سطوح مختلف ایندول بوتیریک اسید (IBA) و نفتالین استیک اسید (NAA) روی ریشه‌زایی قلمه ساقه گلابی

دوره 36، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 747-761

https://doi.org/10.22067/jhs.2021.61925.0

بهزاد کاویانی، مریم جمالی، محمد رضا صفری مطلق، علیرضا اسلامی

چکیده گلابی یک درخت چوب سخت است که اغلب از بذر رشد می­کند. تکثیر از طریق بذر زمان­بر است و احتمال تغییرات ژنتیکی را افزایش می­دهد. مناسب­ترین روش تکثیر گلابی، استفاده از قلمه ساقه می باشد که سخت ریشه­زا است. در این پژوهش از غلظت­های 1000، 2000 و 4000 میلی­گرم در لیتر ایندول بوتیریک اسید (IBA) و نفتالین استیک اسید (NAA) برای تسهیل ریشه‌زایی قلمه ساقه گلابی  رقم ’بارتلت‘ استفاده شد. نتایج نشان داد که کمترین زمان (59 روز) تا شروع ریشه­زایی قلمه­ها و بیشترین تعداد ریشه (16) در قلمه­های تیمارشده با 1000 میلی‌گرم در لیتر NAA همراه با 2000 میلی‌گرم در لیتر IBA به‌دست آمد. این تیمار به عنوان بهترین تیمار برای ریشه­زایی قلمه ساقه گلابی پیشنهاد می­شود. بالاترین درصد ریشه‌زایی (66/57 درصد) در قلمه‌های تیمارشده با 4000 میلی‌گرم در لیتر IBA به­دست آمد. بیشترین تعداد برگ (93/9) در قلمه­های تیمارشده با 2000 میلی‌گرم NAA همراه با 4000 میلی‌گرم IBA مشاهده شد. در این پژوهش؛ حجم ریشه، طول ریشه، ارتفاع قلمه و وزن تر و وزن خشک قلمه­ها نیز اندازه­گیری شد.

بررسی اثر فواصل آبیاری و مالچ بر ویژگی‌های پومولوژیکی و عملکردی زیتون رقم سویلانا در شرایط مزرعه

دوره 31، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 815-824

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v31i4.62347

رحمت اله غلامی، محمد گردکانه، حجت اله غلامی

چکیده این پژوهش به‌منظور بررسی اثر فواصل آبیاری و مالچ بر ویژگی‌های پومولوژیکی و عملکردی درختان 11 ساله زیتون رقم سویلانا در شرایط مزرعه در ایستگاه تحقیقات زیتون دالاهو واقع در استان کرمانشاه در سال زراعی1394‌ اجرا گردید. آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول آزمایش شامل فواصل آبیاری به صورت سه، شش (شاهد) و ده روزه بود و فاکتور دوم آزمایش شامل سه سطح مالچ پلی اتیلن، کاه و کلش و بدون مالچ (شاهد) بود. به‌منظور تعیین اثر فواصل آبیاری و مالچ بر زیتون رقم سویلانا در شرایط مزرعه برخی صفات پومولوژیکی و عملکردی از جمله وزن و ابعاد میوه و هسته، درصد رطوبت میوه، وزن تر و خشک گوشت، درصد ماده خشک، نسبت وزن خشک گوشت به هسته و عملکرد میوه در درخت و در هکتار ثبت گردید. سپس داده‌های آماری با استفاده از نرم افزارSAS مورد تجزیه و تحلیل قرار‌‌‌‌‌‌‌ گرفت و مقایسه میانگین‌ها به روش دانکن انجام شد. نتایج نشان داد که، بین تیمار‌های مختلف دور آبیاری و مالچ از نظر صفات اندازه‌گیری شده تفاوت معنی‌داری وجود داشت. به‌طوری‌که بیشترین میزان وزن میوه، وزن تر و خشک گوشت، عملکرد میوه در درخت و هکتار مربوط به تیمار مالچ و دور آبیاری سه روزه بود. با افزایش فواصل آبیاری وزن میوه، وزن تر و خشک گوشت، عملکرد میوه در درخت و هکتار کاهش یافت ولی با کاربرد مالچ وزن میوه، وزن تر و خشک گوشت و نیز عملکرد میوه در درخت و هکتار در مقایسه با شرایط بدون مالچ افزایش یافت. بر این اساس می‌توان با استفاده از مالچ‌های کاه و کلش و نیز پلی‌اتیلن دور آبیاری را بدون صدمه به درختان زیتون افزایش داد و از این طریق در مصرف آب آبیاری باغات زیتون صرفه‌جویی کرد.

ارزیابی کمی و کیفی اسانس دو اکوتایپ نعناع دشتی (Mentha spicata L.) در زمان‌های مختلف برداشت

دوره 31، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 825-835

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v31i4.63776

محمد محمودی سورستانی

چکیده زمان برداشت گیاهان دارویی در ماه‌های مختلف سال باعث تغییر تولید ماده مؤثره گیاهان می‌شوند. در پژوهش حاضر، کمیت و کیفیت دو اکوتایپ نعناع کاشان و شوشتر در پنج زمان مختلف برداشت مورد ارزیابی قرار گرفت. اسانس نمونه‌ها به کمک کلونجر و به مدت سه ساعت استخراج و با دستگاه‌های گازکروماتوگراف و گازکروماتوگراف متصل به طیف‌سنج جرمی مورد آنالیز قرار گرفت. نتایج نشان داد که شرایط دمایی و رطوبتی حاکم بر منطقه در فواصل زمانی برداشت اثر معنی‌داری روی رشد گیاهان و نهایتا وزن خشک برگ گیاه، میزان و اجزای اسانس دارد. بیشترین وزن خشک برگ نعناع کاشان و شوشتر به ترتیب در برداشت‌های سوم و پنجم مشاهده شد ولی برداشت پنجم نعناع شوشتر با برداشت سوم اختلاف معنی‌داری نداشت. عملکرد تجمعی برگ خشک نعناع کاشان و شوشتر به ترتیب 37/1066 و 79/1199 گرم در متر مربع بود. بیشترین میزان اسانس نعناع کاشان و شوشتر به ترتیب در برداشت‌های سوم و دوم ثبت گردید. عملکرد تجمعی اسانس نعناع کاشان و شوشتر به ترتیب 58/27 و 80/21 گرم در متر مربع بود. اجزای اصلی نعناع کاشان و شوشتر شامل کاروُن، لیمونن، سیس دی هیدروکاروُن و ترانس کاریوفیلن بودند. روند تغییرات کاروُن و سیس دی هیدروکاروُن عکس یکدیگر بودند. با این وجود، مقدار کاروُن در تمام برداشت‌ها بیش از 50 درصد بود. در مجموع، با توجه به نتایج بازده و کیفیت اسانس، بهترین زمان برداشت دو اکوتایپ، برداشت دوم و سوم بود ولی با مقایسه بازده اسانس و مقدار کاروُن در اسانس پژوهش حاضر با پژوهش‌های قبلی، برداشت دو اکوتایپ در زمان‌های برداشت مورد مطالعه توصیه می‌گردد.

میوه کاری

بررسی فعالیت فتوسیستم II در دو ژنوتیپ بادام تحت تنش خشکی با کاوش در آزمون OJIP

دوره 37، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 901-914

https://doi.org/10.22067/jhs.2023.75794.1150

مسعود فتاحی، شیرین مقدم

چکیده به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی بر روی دو رقم بادام، از فلورسانس کلروفیل به‌عنوان یک نشانگر زیستی برای ارزیابی فتوسیستم II و پاسخ رشدی استفاده شد. در این تحقیق واکنش دو رقم بادام ’ربیع‘ و ’مامایی‘ پیوند شده بر روی پایه GN15، به رژیم‌های آبیاری (100 درصد ظرفیت زراعی به‌عنوان شاهد و 80 درصد، 60 درصد و 40 درصد ظرفیت زراعی) در آزمایشی گلدانی و گلخانه‌ای بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملآ تصادفی در سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد محدود کردن آب آبیاری باعث کاهش وزن تر و خشک کل گیاهان و همچنین غلظت کلرفیل a، b و کل گردید. همچنین حداکثر فلورسانس (Fm)، حداکثر فلورسانس متغیر (Fv)، حداکثر عملکرد کوانتمی فتوسیستم II (Fv/Fm) و شاخص عملکرد (PI) در اثر تنش خشکی کاهش یافت. میزان کلروفیل a، کل و کارتنوئیدها و همچنین وزن تر و خشک کل به‌ترتیب به میزان 17، 16، 25، 16 و 14 درصد و شاخص‌های فلورسانس کلروفیل (Fv، Fm و Fv/Fm) در رقم ’مامایی‘ بیشتر از رقم ’ربیع‘ بود. فلورسانس متغیر نسبی (Vj) در اثر تنش خشکی افزایش یافت و شدت فلورسانس کلروفیل (Fj و Fi) تحت تأثیر برهمکنش تنش خشکی و رقم قرار گرفت. در بررسی ماتریکس همبستگی رابطه قوی بین شاخص عملکرد (PI) و محتوای کلرفیل کل و وزن تر و خشک کل گیاه وجود داشت. به‌طور کلی تغییر در فلورسانس رقم ’مامایی‘ نسبت به رقم’ربیع‘ کمتر بود و غلظت کلروفیل a و میزان وزن تر و خشک این رقم در این آزمایش بیشتر بود. طبق نتایج بدست آمده به‌نظر می‌رسد رقم ’مامایی‘ نسبت به رقم ’ربیع‘ دارای تحمل بیشتری در برابر محدودیت آبیاری می‌باشد.

بررسی برخی ترکیبات موجود در میوه پسته و تاثیر انواع دانه گرده بر خصوصیات کمی و کیفی آنها

دوره 22، شماره 2، بهار 1387

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1387i2.1081

حسین افشاری، علیرضا طلایی، غلامرضا صادقی

چکیده چکیده به منظور بررسی اثرات زنیا ( Xenia ) و متازنیا ( Metaxenia ) از بین ژنوتیپهای نر مشخص شده در ایستگاه تحقیقات پسته واقع در رفسنجان ، 4 ژنوتیپ نر که دوره گلدهی آنها با دوره گلدهی 3 رقم ماده کله قوچی ، اوحدی و احمد آقایی همپوشانی داشت انتخاب گردیدند . لذا با استفاده از طرح کرتهای خورد شده درقالب بلوکهای کامل تصادفی آزمایشات مختلفی طی سالهای 1384 و 1385 انجام گردید . تنها وزن کل میوه و پوکی آنها تحت تاثیر نوع دانه گرده قرار گرفتند. بیشترین وزن میوه‌ها مربوط به میوه‌های رقم کله قوچی(4/3 گرم) و کمترین مقدار وزنی را میوه‌های رقم اوحدی(2/2گرم) داشتند. بیشترین درصد پوکی میوه‌ها در سال اول مربوط به میوه‌های رقم احمد آقایی(27%) و گرده R27 بالاترین درصد پوکی را در هر 2 سال تحقیق بوجود آورد(33% و 25%). بهر حال گرده ژنوتیپ نر N16 کمترین پوکی و بیشترین وزن میوه‌ها را موجب گردید. بالاترین درصد چربی در مغز میوه‌های رقم احمد آقایی (92/52 % ) مشاهده گردید . از بین فاکتورهای مختلف و اثرات متقابل بین آنها تنها اثر متقابل نوع گرده و رقم بر درصد چربی میوه در سطح 5% معنی دار بود . بنابراین گرده R27 وN16 بیشترین میزان درصد چربی را در مغز میوه رقم احمد آقایی پدید آوردند ( 7/58 و7/57 درصد ) . نوع دانه گرده تنها بر مقدار اسیدهای چرب مریستولئیک و پالمیتولئیک اثر گذار بود . مقدار عناصر ماکرو و میکرو‌اندازه گیری شده در مغز و پوست سبز 3 رقم پسته تفاوت آماری مشخص داشت. اثر متقابل نوع دانه گرده و رقم بر مقدار عناصر پوست سبز اثر گذار نبود اما بر روی ازت ، فسفر ، پتاسیم ، آهن و بور مغز میوه‌ها در سطح 1% اثر گذاربود . واژه‌های کلیدی: احمد آقایی، اوحدی، کله قوچی، زنیا، متازنیا، اسیدهای چرب

تفاوت عناصر غذایی در پوست سبز پسته‌های زود خندان و سالم و اثرات میزان مواد فنولیک و گالیک اسید در پوست سبز بر روی زهرابه آفلاتوکسین

دوره 23، شماره 1، پاییز 1388

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1388i1.1895

حسین افشاری، علیرضا طلایی، مهدی محمدی مقدم، بهمن پناهی

چکیده چکیده به منظور بررسی نقش عناصر در عارضه زودخندانی و تاثیر مواد فنولیک و گالیک اسید در کنترل زهرابه آفلاتوکسین، از بین ارقام پسته موجود در ایستگاه تحقیقات پسته رفسنجان، در هنگام برداشت محصول از درختان 3 رقم پسته که بصورت آزاد گرده افشانی شده بودند، میوه‌های 15 خوشه از هر رقم به طور تصادفی جمع آوری و ترکیبات فنولیک کل و مقدار اسید گالیک در پوست سبز پسته تعیین شدند. همچنین از درختان هر رقم تعداد زیادی از هر نوع میوه زودخندان، شکاف نامنظم و سالم جمع آوری و پوست سبز آنها برای تعیین عناصر ماکرو ومیکرو مورد آزمایش قرار گرفتند. این آزمایشات بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا و نتایج بدست آمده بر اساس گروهبندی دانکن توسط نرم افزار SAS و Sigma Plot در 3 تکرار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بیشترین مقدار ازت (15/2% ) در پوست سبز میوه‌های سالم و کمترین میزان در پوست سبز میوه‌های زودخندان و شکاف نامنظم دیده شد (94/1 و 97/1 درصد ). بیشترین مقدار منیزیم در پوست سبز میوه‌های سالم و کمترین مقدار منیزیم در پوست سبز میوه‌های زودخندان تعیین گردید ( 10/0 درصد ). بیشترین میزان مواد فنولیک در پوست سبز میوه‌های رقم اوحدی (mg/100g 1398) و کمترین مقدار (mg/100g 1131) در پوست سبز میوه‌های رقم احمد آقایی بدست آمد. نتایج نشان داد که افزایش مقدار مواد فنولیک سبب کاهش یا مهار تولید زهرا به آفلاتوکسین در میوه پسته می‌گردد. واژه‌های کلیدی: آفلاتوکسین، پسته، پوست سبز، مواد فنولیک، گالیک اسید

بررسی تغییرات کمی و کیفی اسیدهای چرب بذر نسترن کوهی (Rosa canina L.)

دوره 23، شماره 2، زمستان 1388

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1388i2.2563

کرامت اله سعیدی ابواسحاقی، رضا امیدبیگی

چکیده چکیده این آزمایش به منظور بررسی تأثیر اقلیم جنوب غرب ایران بر کمیت و کیفیت اسیدهای چرب بذر نسترن کوهی در 5 منطقه شامل سمیرم (استان اصفهان)، کیار وگردبیشه (استان چهارمحال و بختیاری)، یاسوج و میمند (استان کهگیلویه و بویراحمد) انجام شد. استخراج روغن با دستگله سوکسله و تجزیه اسیدهای چرب با دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) صورت پذیرفت. بیشترین و کمترین درصد روغن به ترتیب از میمند (05/11%) و کیار (15/8%) بدست آمد. پنج اسید چرب عمده شناسایی شده در روغن بذور نسترن کوهی به ترتیب شامل لینولئیک، اولئیک، لینولنیک، پالمتیک و استئاریک بودند. نتایج نشان دادند که تفاوت در میزان اسیدهای چرب در مناطق تحت مطالعه معنی دار بود (01/0>P). بیشترین میزان اسید لینولئیک، اولئیک و لینولنیک به ترتیب از مناطق گردبیشه (09/52%)، سمیرم (47/40%) و کیار (47/17%) بدست آمد. کمترین میزان اسید لینولئیک، اولئیک و لینولنیک به ترتیب از مناطق سمیرم (24/37%)، گردبیشه (69/22%) و میمند (85/12%) بدست آمد. بیشترین میزان اسید پالمتیک و استئاریک به ترتیب از مناطق میمند (91/4%) و کیار (88/3%)، و کمترین مقدار اسید پالمتیک و استئاریک از سمیرم (به ترتیب 04/4% و 17/2%) حاصل شد. بیشترین و کمترین میزان اسیدهای چرب غیراشباع به ترتیب از سمیرم (65/92%) و یاسوج (07/90%) به دست آمد. اختلافات بین میزان ترکیبات اسیدهای چرب بذر نسترن کوهی در مناطق مورد مطالعه ناشی از تفاوت در فاکتورهای اقلیمی مناطق مورد مطالعه بود. واژه‌های کلیدی: نسترن کوهی، اسیدچرب، بذر، جنوب غرب ایران

مطالعه اثر پاکوتاه کنندگی پاکلوبوترازول بر روی گل مریمL. Polianthes tuberose و امکان تولید آن به شکل گلدانی

دوره 24، شماره 1، تابستان 1389

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1389i1.3637

هانیه هادیزاده، علی تهرانی فر، محمود شور، سید حسین نعمتی

چکیده چکیده پاکلوبوترازول مهم ترین ترکیب تریازولی می باشد که در برخی از محصولات به عنوان کند کننده رشد به کار می رود. در این تحقیق، تأثیر روش‌های کاربرد و غلظت پاکلوبوترازول به منظور کنترل ارتفاع گیاه و تولید گلدانی گل مریم مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش اول، پیازهای مریم قبل از کشت در محلول پاکلوبوترازول با غلظت‌های 25، 50 ، 75 و 100 میلی‌گرم در لیتر و بمدت زمان 10 ،20، 30 دقیقه فرو برده شده و سپس در گلدان کشت شدند. آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کاملا تصادفی در 4 تکرار اجرا شد. در آزمایش دوم، گیاهان در مرحله ای که 20 سانتی‌متر ارتفاع و برگهای کاملاً توسعه یافته داشتند، با غلظت‌های0 ، 15، 30، 45، 60 و 75 میلی‌گرم در لیتر پاکلوبوترازول در غالب طرح کاملا تصادفی با 5 تکرار محلول پاشی شدند. نتایج نشان داد که بلندترین گیاهان (54/54 و 40/60 سانتی‌متر) به ترتیب در آزمایش فروبری و محلول پاشی، گیاهان شاهد می‌باشند. سریعترین زمان گل‌دهی (3/107روز) نیز در گیاهان شاهد دیده شد در حالی که گلدهی با کاربرد پاکلوبوترازول با غلظت 100 میلی‌گرم در لیتر تا 2/122 روز به تأخیر افتاد. صفات طول خوشه، طول ساقه و تعداد گلچه در هر دو روش فروبری پیاز قبل از کشت و محلول پاشی تحت تأثیر غلظت پاکلوبوترازول کاهش یافتند. نتایج این آزمایش نشان داد که پاکلوبوترازول توانسته است اندازه گیاه را متناسب با اندازه گلدان کنترل کند. واژه‌های کلیدی: گل مریم، پاکلوبوترازول، روش کاربرد

اثر پاکلوبوترازول و سایکوسل بر رشد رویشی و گلدهی کوکب کوهی

دوره 24، شماره 2، زمستان 1389

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1389i2.7981

مریم حجتی، نعمت الله اعتمادی، بهرام بانی نسب

چکیده چکیده کند کننده های رشد انواع جدیدی از مواد آلی شیمیایی هستند که باعث افزایش دوره گلدهی، افزایش میزان کلروفیل،افزایش مقاومت به خشکی، سرما وگرما و آلودگی های هوا، افزایش تعداد انشعاب، افزایش تعداد گل و کاهش رشد رویشی می‌شوند. از جمله این مواد می‌توان به سایکوسل و پاکلوبوترازول اشاره کرد. به منظور ارزیابی اثر سایکوسل و پاکلوبوترازول بر رشد رویشی و گلدهی کوهب کوهی، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع گیاه، تعداد و سطح برگ، تعداد و قطر گل، تعداد و طول انشعاب، میزان نسبی کلروفیل برگ ها، دوره گلدهی، وزن تر و خشک ریشه، تعداد، قطر و طول ریشه، میزان قند ریشه و اندام هوایی بودند. نتایج نشان داد تیمار پاکلوبوترازول30 میلی گرم در لیتر سبب کاهش معنی دار تعداد برگ نسبت به شاهد گردید. همچنین تیمار سایکوسل 2000 میلی گرم در لیتر میزان نسبی کلروفیل برگها، دوره گلدهی و قطر ریشه را تا حد معنی داری نسبت به شاهد افزایش داد. تیمار سایکوسل 500 میلی گرم در لیتر و پاکلوبوترازول 5 میلی گرم در لیتر نیز سبب کاهش معنی دار تعداد گل نسبت به شاهد گردیدند. همه تیمارها به غیر از تیمار سایکوسل 500 میلی گرم در لیتر باعث کاهش معنی دار سطح برگ در مقایسه با شاهد شدند. ارتفاع گیاه، تعداد انشعاب، قطر گل، طول انشعاب، وزن تر و خشک ریشه، تعداد و طول ریشه و میزان قند ریشه و اندام هوایی نیز تحت تأثیر هیچ کدام از تیمارها قرار نگرفتند و با شاهد تفاوت معنی داری نشان ندادند. واژه های کلیدی: پاکلوبوترازول، سایکوسل، کوکب کوهی، رشد رویشی و گلدهی

اثرات هرس و تراکم بوته روی صفات مرتبط با عملکرد سه رقم خیار گلخانه ای

دوره 25، شماره 1، بهار 1390

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1390i1.9732

سید حسین نعمتی، علی اکبر اسماعیلی، غلامحسین داوری نژاد، محمد فارسی

چکیده چکیده مقایسه عملکرد کمی و کیفی سه رقم خیار گلخانه ای شامل سینا (Sina)، آمیرال (Amyral) و نگین (Negin) به صورت آزمایش فاکتوریل 3×3×3 در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه نوع هرس (الف- حذف تمام ساقه‌های فرعی از روی ساقه اصلی، ب- باقی گذاشتن یک گره و یک برگ بعد ازآن روی تمام شاخه‌های فرعی و ج- باقی گذاشتن دو گره و یک برگ بعد از آن روی تمام شاخه‌های فرعی) و سه سطح تراکم (الف-8/1 بوته در متر مربع، ب- 1/2 بوته در متر مربع و ج- 4/2 بوته در متر مربع) در شش تکرار برای صفات عملکرد، تعداد میوه در بوته، تعداد میوه نافرم در بوته و متوسط وزن میوه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر هرس روی همه صفات مرتبط با عملکرد در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بود. میانگین عملکرد در متر مربع برای سطوح مختلف تراکم اختلاف معنی داری را در سطح احتمال 1 درصد نشان داد. همچنین اثر متقابل هرس و رقم بر روی شاخص‌های عملکرد در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بود. بیشترین عملکرد در متر مربع و عملکرد در هر بوته مربوط به تیمار هرس نوع سوم (باقی گذاشتن دو گره و یک برگ بعد از آن روی شاخه‌های فرعی) به ترتیب با 2/16 کیلوگرم در متر مربع و 75/7 کیلوگرم در هر بوته بود. از طرفی تراکم 4/2 بوته در متر مربع نیز، بالاترین عملکرد در متر مربع را با میانگین 6/15 کیلوگرم در متر مربع به خود اختصاص داد. اثر رقم نیز روی تمام صفات مورد مطالعه، به جز تعداد میوه نافرم در بوته، معنی دار شد. مقادیر عملکرد در متر مربع و عملکرد بوته به ترتیب در رقم نگین 2/15 کیلوگرم در متر مربع و 27/7 کیلوگرم در بوته بود که نسبت به دو رقم دیگر برتری معنی داری داشت. در رقم آمیرال این مقادیر به ترتیب 5/13 کیلوگرم در متر مربع و 45/6 کیلوگرم در بوته و در رقم سینا 14 کیلوگرم در متر مربع و 66/6 کیلوگرم در بوته بوده است. تعداد میوه نافرم با باقی گذاشتن گره‌های بیشتر روی شاخه‌های فرعی افزایش معنی داری را نشان داد که نشان می دهد میوه‌های نافرم بر روی شاخه‌های فرعی نسبت به ساقه اصلی بیشتر تشکیل می شوند. همچنین تفاوت در نوع هرس نشان داد که متوسط وزن میوه‌های قرار گرفته بر روی ساقه اصلی بیشتر از میوه‌های تشکیل شده روی ساقه‌های فرعی بود. واژه‌های کلیدی: خیار گلخانه ای، هرس، تراکم، رقم، عملکرد

تاثیرات متقابل شاخه های گل بریده بر عمر انباری آنها در محلول گلجایی

دوره 25، شماره 2، تابستان 1390

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1390i0.9978

فاطمه نعمت الهی، علی تهرانی فر، مجید عزیزی، غلامحسین داوری نژاد

چکیده چکیده به حداقل رساندن ضایعات پس از برداشت گلهای بریده و افزایش عمر آنها، با در نظر گرفتن هزینه های بالای تولید امری بسیار ضروری است. یکی از این عوامل تاثیرگذار، قرارگیری گلها در کنار یکدیگر می باشد. این تحقیق به منظور بررسی تاثیرات متقابل برخی از گلهای بریده مهم بر ویژگیهای پس از برداشت یکدیگر در یک محلول گلجایی، در سال 87- 1386 در آزمایشگاه فیزیولوژی پس از برداشت گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. در آزمایش اول تاثیر گلهای ژربرا و مریم و در آزمایش دوم تاثیر نرگس گل درشت، میخک و شب بو بر روی ویژگیهای پس از برداشت یکدیگر مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها عبارت بودند از هر گل به تنهایی و یا دو گل مختلف در یک ظرف نگهداری. نتایج آزمایش اول نشان داد که حضور گلهای مریم در کنار گلهای ژربرا در یک ظرف نگهداری سبب کاهش معنی دار عمر گلجایی گلهای ژربرا گردید. اما تاثیر این عامل بر سایر صفات ژربرا معنی دار نبود. همچنین حضور گلهای ژربرا موجب کاهش معنی دار در وزن تر گلهای مریم گردید. نتایج آزمایش دوم نشان داد که حضور گلهای شب بو و نرگس در کنار هم موجب کاهش معنی دار عمر نگهداری نرگس شد. اما سایر گلها تاثیر معنی داری برعمر نگهداری یکدیگر نداشتند. قطر گل میخک نیز هنگامیکه با گل نرگس در یک ظرف قرار گرفت، تنها در روز اول کاهش معنی داری نسبت به دیگر تیمارها نشان داد. در صفت وزن تر نیز تیمارها با یکدیگر تفاوت معنی داری نداشتند. کدر شدن محلولهایی که تنها یک نوع گل در آن قرار داشت کمتر از محلولهایی که دو نوع گل مختلف داشتند، بود. اما این اختلاف تنها درباره محلول نگهداری نرگس + میخک معنی دار شد. بیشترین مقدار اسیدیته نیز در محلول تیمارهای نرگس و میخک به تنهایی مشاهده شد و مقادیر این دو با سایر محلولها اختلاف معنی داری داشتند. واژه های کلیدی: پس از برداشت، ژربرا، شب بو، گل شاخه بریده، محلول گلجایی، مریم، میخک، نرگس

اثرتراکم و زمان مصرف نیتروژن بر خصوصیات مورفولوژیکی، مراحل فنولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد سیاه‌دانه (Nigella sativa )

دوره 25، شماره 3، پاییز 1390

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1390i0.11310

شهرام امیرمرادی، پرویز رضوانی مقدم

چکیده چکیده به منظور ارزیابی اثرات تراکم و زمان مصرف کود نیتروژنه بر خصوصیات مورفولوژیکی، مراحل فنولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد در گیاه سیا‌ه‌دانه آزمایشی مزرعه ای به صورت کرتهای خرد شده با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در شهرستان چناران در سال 1384انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل تراکم کشت (250،150و350 بوته در متر مربع) و زمان مصرف کود نیتروژنه (1- شاهد یا عدم مصرف، 2- مصرف کود در 6-4 برگی یک ماه پس از کاشت، 3- مصرف در شروع غنچه دهی، 4- مصرف در گلدهی کامل بود. در این بررسی، کود نیتروژنه از منبع کود نیتروژنه به مقدار 40 کیلوگرم در هکتار به صورت سرک در زمانهای ذکر شده استفاده گردید. صفات مورد مطالعه شامل تعداد شاخه جانبی در هر بوته، فاصله اولین شاخه جانبی از سطح زمین، ارتفاع بوته، متوسط تعداد کپسول در هر شاخه، وزن کپسول، وزن دانه در هر کپسول، تعداد کپسول در هر بوته، تعداد دانه در هر خانه کپسول و عملکرد دانه در هکتار و بررسی مراحل رشد فنولوژیکی بود. اثر زمان مصرف کود نیتروژنه روی تعداد کپسول در هر بوته، وزن کپسول و تعداد شاخه جانبی در سطح 5% و تعداد دانه در هر خانه کپسول در سطح 1% معنی دار شد، اما روی وزن دانه در کپسول، ارتفاع بوته، فاصله اولین شاخه جانبی از سطح زمین و متوسط تعداد کپسول در هر شاخه وعملکرد دانه تاثیری نداشت. اثر تراکم روی وزن دانه در کپسول در سطح 5% وفاصله اولین شاخه جانبی از سطح زمین و عملکرد دانه در هکتاردر سطح1% معنی دار شد. تراکم 250 بوته در متر مربع و مصرف نیتروژن در زمان یک ماه پس از کاشت با 588 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد را در این منطقه تولید کرد. واژه های کلیدی: سیاه‌دانه، کپسول، تراکم، خصوصیات مورفولوژیکی، مراحل فنولوژیکی