علوم باغبانی

چکیده رازیانه (Foeniculum vulgare Mill) از گیاهان ارزشمند دارویی خانواده چتریان و دارای مصارف متعدد دارویی و غذایی می‌باشد. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثرات زمان و سطوح مختلف محلول­پاشی نانوذرات پتاسیم بر خصوصیات رشدی و اسانس رازیانه طی دو سال زراعی 1401-1400 و 1402-1401، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در شهرستان رزن استان همدان اجرا گردید. زمان محلول‌پاشی در سه مرحله ساقه­دهی، گل‌دهی و میوه­دهی؛ و غلظت­های مختلف نانوکودپتاسیم با ترکیب نانواکسیدپتاسیم در پنج غلظت شامل عدم محلول­پاشی (شاهد)، 2، 3، 4 و 5 در هزار بودند. نتایج نشان داد که محلول‌پاشی در مرحله ساقه‌دهی با غلظت 3 در هزار از نانوکودپتاسیم بیشترین اثر مثبت بر افزایش ارتفاع بوته، عملکرد زیست­توده، عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد چتر در بوته، کربوهیدرات دانه، میزان کلروفیل a، b و کل را داشت. بیشترین افزایش صفات رشد رازیانه مربوط به عملکرد دانه بود. بیشترین درصد اسانس دانه (37/4 درصد) در تیمار 5 در هزار نانوکودپتاسیم، و بیشترین عملکرد اسانس دانه (5/69 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 4 در هزار نانوکودپتاسیم در مرحله میوه­دهی به دست آمد. نتایج این پژوهش تأیید می‌کند که برای بهبود صفات کیفی رازیانه با محلول‌پاشی نانوکودپتاسیم، بهترین زمان مرحله میودهی می­باشد. با توجه به هدف تولید می‌توان غلظت محلول‌پاشی را تعیین کرد. ازآنجا‌که ارزش گیاهان دارویی بیشتر به تولید عملکرد اسانس مرتبط است، به‌منظور دستیابی به حداکثر عملکرد اسانس دانه، محلول‌پاشی در غلظت 4 در هزار نانوکودپتاسیم در مرحله میوه‌دهی پیشنهاد می­شود.