علوم باغبانی

چکیده به منظور تولید درختان خودریشه گلابی رقم ʼنطنزʽ (Pyrus communis cv. Natanz) در شرایط درون شیشه‌ای سه آزمایش جداگانه برای بهبود پرآوری شاخه (تاثیرات BAP و Fe-NaEDDHA)، استقرار مریستم (تاثیرات BAP و GA₃) و ریشه‌دهی ریزشاخه‌ها (تاثیرات IBA و NAA) در قالب طرح کاملاً تصادفی به اجرا در آمد. شاخه‌ها در محیط کشت PMI (MS ×1.5 CaCl₂. 2H₂O, KH₂PO₄ and MgSO₄. 7H₂O) حاوی 5/1 میلی‌گرم بر لیتر BAP و صفر میلی‌گرم بر لیتر Fe-NaEDDHA پرآوری شدند (50/5 شاخه/ریزنمونه) و رشد طولی خوبی داشتند در صورتی‌که غلظت‌های پایین BAP و Fe-NaEDDHA برگ‌های بالغ بیشتری را تولید کرد. محیط کشت PMI غنی شده با 1 میلی‌گرم بر لیتر BAP بعلاوه 150 میلی‌گرم بر لیتر Fe-NaEDDHA برای پرآوری شاخه نطنز بدلیل بالاترین میزان در رشد رویشی و بالاترین کیفیت شاخه‌های پرآوری شده پیشنهاد می‌شود. محیط کشت MS حاوی 5/0 میلی‌گرم بر لیتر BAP و 5/0 میلی‌گرم بر لیتر GA₃ و یا 1 میلی‌گرم بر لیتر BAP (81 درصد) و 1/0 میلی‌گرم بر لیتر GA₃ (63 درصد) به ترتیب بالاترین درصد استقرار مریستم را داشتند. ریزشاخه‌های درون شیشه‌ای نطنز از طریق فروبری سریع در محلول IBA+NAA (1000+1000 میلی‌گرم بر لیتر) و سپس قرار دادن در محیط کشت PMI ریشه‌دار شدند.

چکیده بمنظور بهبود رشد شاخه‌های باززایی شده گلابی رقم شکری آزمایشی در فضای نرم افزار Design Expert در قالب 20 نقطه شامل مقادیر تصادفی از سه فاکتور عناصر غذایی (NH4NO3، آهن و عناصر میکرو) اجرا شد. پاسخ‌ ریزنمونه­ها از نظر تعداد شاخه پرآوری شده، طول شاخه پرآوری شده، تعداد برگ‌، مقدار کلروفیل a برگ، کارتنوئید برگ و قدرت رشدی بعد از دو ماه ثبت گردید. فاکتورهای مورد بررسی در قالب مدل‌های حاصل از تجزیه آماری (مدل‌های خطی، چندجمله‌ای ساده و چند جمله‌ای درجه دوم) بر پاسخ‌های مورد ارزیابی بطور معنی‌داری موثر بودند. افزایش آهن تا یک و نیم برابر و کاهش NH4NO3 به نصف غلظت آن‌ها در محیط کشت MS باعث افزایش تعداد شاخه پرآوری‌شده (43/4 برابر) گردید. NH4NO3، آهن × عناصر میکرو رابطه‌ی خطی منفی با طول شاخه‌ نشان دادند درحالیکه تعداد برگ بطور منفی متاثر از عناصر میکرو بود. با افزایش NH4NO3 از طول شاخه پرآوری شده کاسته شد و از طرف دیگر مقادیر 5/0× و1× محیط کشت MS به ترتیب برای آهن و میکرو باعث افزایش 5/1 برابری در طول شاخه شد. شاخه­های رشد یافته در محیط کشت حاوی 1× مقادیر میکرو در محیط کشت پایه MS به میزان 5/1برابر برگ بیشتری نسبت به مقادیر 2× تولید کردند. محتوی کلروفیل a و کارتنوئید برگ در قالب مدل خطی تحت تاثیر مقادیر آهن (مثبت) و NH4NO3 (منفی) قرار گرفتند. افزایش آهن تا 5/1× برابر و کاهش NH4NO3 تا 5/0× برابر محیط کشت پایه MS باعث افزایش 2 برابری در میزان کلروفیل a و کارتنوئید شد. NH4NO3 و میکرو در قالب رابطه خطی منفی رشد رویشی را تحت تاثیر قرار دادند بطوریکه نصف مقادیر NH4NO3 با افزایش تعداد شاخه پرآوری شده و طول شاخه موجب افزایش قدرت رشدی شاخه تا 5/2 برابر شاهد گردید و کاهش مقادیر میکرو از طریق افزایش طول شاخه بر قدرت رشدی تاثیر مثبت داشت. محیط کشت بهینه شده برای گلابی شکری با استفاده از نرم افزار Design Expert  محیط کشت MS تغییر یافته به ترتیب حاوی 9/0×، 1× و 5/0× مقادیر آهن، میکرو و NH4NO3 بود.

چکیده به منظور بررسی تأثیر غلظت‌های مختلف محلول ورمی واش بر صفات مورفولوژیک، درصد و عملکرد اسانس گیاه دارویی بادرنجبویه (Melissa officinalis L.) این آزمایش به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارها شامل چهار غلظت مختلف محلول ورمی واش (0، 3000، 6000 و 12000 پی‌پی‌ام) بودند. در مرحله گلدهی صفات مورفولوژیک گیاه شامل ارتفاع بوته، تعداد گره و فاصله میان‌گره‌ها و همچنین وزن تر بوته، سطح برگ، وزن خشک بوته، درصد و عملکرد اسانس اندازه‌گیری شد. نتایج به دست آمده نشان داد که تیمارها بر روی صفاتی مانند ارتفاع بوته، تعداد گره، فاصله میانگره‌ها، سطح برگ، وزن خشک بوته و عملکرد اسانس معنی‌دار بودند. بیشترین مقدار ارتفاع (91/84 سانتی‌متر)، تعداد گره (20/23)، سطح برگ (52/8853 سانتی‌متر مربع) و وزن خشک بوته (31/174 گرم بر بوته) مربوط به تیمار 3000 پی‌پی‌ام و بیشترین فاصله میان‌گره (02/7 سانتی‌متر) و عملکرد اسانس (6 گرم بر متر مربع) مربوط به تیمار 12000 پی‌پی‌ام بود. تیمار 3000 پی‌پی‌ام، به عنوان بهترین تیمار شناخته شد که حاکی از فعال بودن تنظیم کننده‌های رشد در غلظت‌های کم و در شرایط دسترسی کامل به عناصر غذایی در محلول ورمی واش می‌باشد.