با همکاری انجمن علمی منظر ایران
نویسنده = اکبر حسنی
میوه کاری

تأثیر کاربرد برگی منابع مختلف کودی نانو کلات ( نیتروژن و پتاسیم) و کودهای شیمیایی (اوره و نیترات پتاسیم) بر عملکرد و خواص کیفی روغن زیتون رقم ̓ زرد̒

دوره 38، شماره 1، بهار 1403، صفحه 147-164

https://doi.org/10.22067/jhs.2023.81601.1246

زهره روحی ویشکائی، علی سلیمانی، محمود قاسم نژاد، اکبر حسنی

چکیده محدوده وسیعی از ترکیبات کودی با فرمول‌ها و کارایی‌های مختلف در بازارهای جهانی موجود می‌باشد. علاوه بر کودهای شیمیایی مرسوم، کودهای کمپلکس شده آلی در ابعاد نانو به‌عنوان یک نوآوری در بخش تغذیه کشاورزی محسوب می‌شوند. بنابراین، برای ارزیابی تأثیر چنین کودهایی در کشت و کار زیتون پژوهشی طی دو سال متوالی 1398 تا 1399 در یک باغ تجاری انجام گرفت. تیمارهای تغذیه شامل پنج تیمار از ترکیب عناصر نیتروژن و پتاسیم با دو منبع کودی نانو کود (نانو کود کلات نیتروژن و نانو کود کلات پتاسیم nano-NK) و کود شیمیایی (اوره و نیترات پتاسیم NK) بود. مقدار کود استفاده شده از هر دو منبع شامل دو سطح از غلظت‌های 02/1 و 81/0 گرم در لیتر (N1K1  و nano-N1K1) و 36/1 و 08/1 گرم در لیتر (N2K2 و nano-N2K2) به‌ترتیب نیتروژن و پتاسیم خالص بود که در چهار مرحله تورم جوانه، قبل از شکوفایی گل‌آذین، سخت شدن هسته میوه و بعد از برداشت کنسروی میوه روی درختان محلول‌پاشی برگی شد. درختان شاهد در همان مراحل زمانی با آب محلول‌پاشی ‌شدند. نتایج نشان داد که درختان تحت تیمار N2K2 دارای بالاترین عملکرد (43/36 کیلوگرم) بودند. از نظر محتوای عناصر معدنی هر دو فرم کاربردی کود منجر به افزایش غلظت عناصر نیتروژن و پتاسیم برگ در دو زمان اندازه‌گیری یعنی مراحل سخت شدن هسته میوه و بعد از برداشت کنسروی میوه در مقایسه با درختان شاهد شدند. بیشترین مقدار کلروفیل برگ مربوط به تیمار nano-N1K1 با میانگین به‌ترتیب 60/2 و 48/2 میلی‌گرم ‌بر گرم وزن تر در دو زمان اندازه‌گیری بود. تیمار  nano-N1K1در مرحله سخت شدن هسته میوه و تیمار nano-N2K2 در مرحله بعد از برداشت کنسروی میوه باعث افزایش مقدار کربوهیدرات برگ به‌ترتیب 39/1 و 48/1 برابر بالاتر از تیمار شاهد شد. تیمار nano-N1K1 با وجود عملکرد کمتر، نه تنها باعث افزایش درصد روغن شد بلکه منجر به بهبود خصوصیات کیفی روغن (اسیدچرب آزاد، ارزش پراکسید، شاخص‌های K232، K270 و رنگیزه‌های روغن)، محتوای فنل کل، آنتی‌اکسیدان و پروفایل اسید چرب نیز گردید. با توجه به نتایج به‌دست آمده، در مجموع عملکرد میوه تحت تأثیر تیمار کودهای اوره و نیترات پتاسیم در غلظت بالاتر و ویژگی‌های کیفی روغن زیتون متأثر از تیمار با غلظت پائین‌تر نانو کلات قرار گرفت.

تأثیر کاربرد کود زیستی حل‌کننده پتاسیم در مقایسه با سولفات پتاسیم بر رشد و برخی صفات فیزیولوژیکی تربچه قرمز (Raphanus sativus L.) تحت تنش خشکی

دوره 34، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 633-643

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v34i4.84228

آیسان صمدی، اکبر حسنی، مجید غلامحسینی

چکیده استفاده ازکودهای زیستی افزون بر افزایش بهره­وری و افزایش عملکرد گیاهان، به کاهش مصرف کودهای شیمیایی و حفظ محیط زیست کمک می­کند. در این راستا، هدف از این پژوهش تأثیر کاربرد کودهای زیستی محتوی باکتری­های حل کننده پتاسیم (Pseudomonas koreensis و Pseudomonas vancouverensis)، باکتری­های حل­کننده فسفر (Pseudomonas putida) و باکتری­های تثبیت کننده نیتروژن (Pantoea agglomerans) به عنوان یک نهاده سازگار با محیط زیست بر رشد و عملکرد تربچه قرمز و تأثیر آن بر تحمل این گیاه به تنش خشکی بود. بدین منظور آزمایشی در قالب طرح کاملاَ تصادفی در شرایط گلخانه و در گلدان با 10 تیمار کاربرد کود سولفات پتاسیم، کاربرد کود زیستی باکتری حل کننده پتاسیم و کودهای زیستی باکتری­های محرک رشد در سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که اعمال تنش خشکی موجب کاهش وزن تر غده به میزان 65 درصد در تیمار شاهد شد ولی در وزن تر بخش هوایی، کاهش ناشی از تنش دیده نشد. در تیمار کاربرد سولفات پتاسیم این مقدار کاهش 55 درصد و در تیمار کود زیستی مقدار کاهش 48 درصد بود. کاربرد توام کود حل کننده پتاسیم و سایر کودهای محرک رشد نسبت غده به بخش هوایی را 34 درصد افزایش داد در حالیکه کاربرد سولفات پتاسیم تاثیر معنی­داری بر این مورد نداشت. تنش خشکی غلظت پرولین، آمینواسیدها، قندهای محلول و نشت یونی را در برگ­ها افزایش داد اما کاربرد سولفات پتاسیم و کودهای زیستی اثرات تنش خشکی را تعدیل نمود. بر اساس نتایج این پژوهش می­توان کاربرد کودهای زیستی فوق را در برنامه تغذیه گیاه تربچه قرار داد.

اثر محلول‌پاشی قبل از برداشت سلنیم بر ویژگی‌های کیفی و بیوشیمیایی انگور رقم فخری (Vitis vinifera cv. Fakhri)

دوره 34، شماره 1، بهار 1399، صفحه 61-74

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v33i4.79017

محسن مظفری، فرهنگ رضوی، ولی ربیعی، عزیزاله خیری، اکبر حسنی

چکیده به منظور بررسی تأثیر کاربرد برگی سلنیم در چهار سطح (صفر، 1، 2 و 3 میلی گرم در لیتر) بر صفات کیفی و بیوشیمیایی انگور رقم فخری آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در تاکستان تجاری (استان­کردستان، شهرستان قروه) انجام شد. بوته­ها در سه مرحله: تشکیل میوه، ساچمه­ ای شدن حبه­ها، تغییر رنگ حبه­ ها محلول­پاشی شدند. در مرحله رسیدگی تجاری میوه (درجه بریکس 20) از میوه­ها و برگ­های بوته­ های تحت تیمار و شاهد نمونه­برداری صورت گرفت و صفات کلروفیل­کل و کارتنوئید، نیتروژن، پتاسیم، سلنیم برگ و میوه، موادجامدمحلول کل، قندهای محلول، اسید­قابل­تیتراسیون، اسیدیته (pH)، ویتامین C، فنل و فلاونوئیدکل، ظرفیت آنتی­اکسیدانی میوه و وزن­حبه ارزیابی شد. نتایج اثرات مثبت تیمار سلنیم بر صفات را نشان داد، به طوریکه محلول­پاشی سلنیم با غلظت ۲ میلی­گرم در لیتر رنگیزه­های فتوسنتزی، نیتروژن و پتاسیم برگ، مواد جامدمحلول، قندهای­محلول، ویتامین C، فنل ­کل، ظرفیت آنتی­اکسیدانی و سلنیم میوه را در مقایسه با شاهد افزایش داد. بیشترین مقدار اسید قابل‌تیتراسیون، فلاونوئیدکل میوه و سلنیم برگ در تیمار 3 میلی­گرم در لیتر سلنیم مشاهده شد در حالی که این تیمار بر سایر صفات تاثیر کمتری داشت. بیشترین مقدار وزن حبه در تیمار 1 میلی­گرم در لیتر بدست آمد. هیچکدام از تیمارهای سلنیم تاثیر معنی­داری بر اسیدیته (pH) آبمیوه نشان ندادند. در مجموع نتایج نشان دهنده اثر مثبت سلنیم بر بهبود ویژگی­های آنتی­اکسیدانی، کیفی و افزایش میزان سلنیم میوه انگور بود و 2 میلی‌گرم در لیتر سلنیم با بیشترین تأثیر بر صفات به عنوان بهترین تیمار مشخص گردید.