مقایسه اثرات کود مرغی و پودر خون با کود شیمیایی بر صفات رشد و عملکرد سیبزمینی (Solanum tuberosum L.) در شرایط کمآبیاری
دوره 39، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 733-715
https://doi.org/10.22067/jhs.2025.91970.1408
خسرو پرویزی، علی قدمی فیروزآبادی، مهناز ختار، مهدی احمدیان
چکیده جهت بررسی و مقایسه اثرات پودر خون و کود مرغی با کود شیمیایی بر صفات رشد، عملکرد کل و همچنین کارآیی مصرف آب سیبزمینی (Solanum tuberosum L.) در شرایط کمآبیاری، آزمایشی بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 1402 و در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان به اجرا در آمد. در این تحقیق، دو رقم سیبزمینی ̓̓بانبا̒ و ̓̓̓سانته̒ در دو سطح بهعنوان عامل اول و مقدار آب آبیاری در سه سطح (100، 75 و50 درصد نیاز آبی براساس تبخیر و تعرق از تشتک تبخیر کلاس A) و تیمارهای کودی در سه سطح کود شیمیایی، کود مرغی و پودر خون بهعنوان دو عامل دیگر مد نظر قرار گرفتند. صفات مرحله داشت شامل زمان تا 50 درصد جوانهزنی، تاریخ سبز شدن کامل، تاریخ پوشش کامل، شاخصهای رشدی (میزان کلروفیل، ارتفاع بوته، تعداد و طول استولون، سطح برگ، وزن تر و خشک ریشه و ساقه) اندازهگیری شدند. در هنگام برداشت، عملکرد کل برآورد شده و کارآیی مصرف آب تعیین گردید. همچنین میزان ماده خشک غده نیز اندازهگیری گردید. با مقایسه میانگین تیمارهای آزمایش مشخص شد که میزان آبیاری و نوع تیمار کودی بر تمامی صفات رشد و همچنین عملکرد کل غده تأثیر معنیدار داشتهاند. تفاوت معنیداری در استفاده از نوع رقم سیبزمینی در اغلب صفات رشد (بهغیر از شاخص سطح برگ و میزان کلروفیل) و همچنین عملکرد کل غده به وجود آمد. با مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم × تیمارهای کودی مشخص شد که واکنش دو رقم سیبزمینی ̓̓̓سانته̒ و ̓̓بانبا̒ به اثرات استفاده از نوع کود در تمامی صفات رشد و همچنین عملکرد کل غده مشابه بود. امّا اثر تیمارهای کودی با سطوح مختلف آبیاری در تمامی صفات رشد، عملکرد و کارآیی مصرف آب معنیدار نبود. به این ترتیب که کود مرغی و پودر خون در بهبود صفات رشد و عملکرد غده کل، در شرایط کمآبیاری نسبت به آبیاری نرمال تأثیر بیشتری نشان دادند؛ هرچند میزان تأثیرگذاری آنها در مقایسه با همدیگر نیز متفاوت بود. در مجموع، با اعمال کمآبیاری و بهویژه با افزایش شدت تنش، صفات رشد و عملکرد کل سیبزمینی کاهش پیدا کردند، امّا با کاربرد پودر خون و همچنین کود مرغی در مقایسه با کود شیمیایی اثرات نامطلوب کمآبیاری بر صفات رشد و همچنین عملکرد کل بهصورت معنیداری جبران شده و حتی بهبود یافت. در شرایط تنش متوسط و شدید، کاربرد کود مرغی و پودر خون، عملکرد کل را در مقایسه با عدم استفاده از آنها بهترتیب 74/11 و 76/10 درصد افزایش داد.
بررسی اثر ترکیب محیط کشت و نوع سیتوکینین بر استقرار و پرآوری ریز نمونه های گردوی Z60
دوره 27، شماره 1، بهار 1392، صفحه 67-73
https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.20792
شادی محمدینژاد، منصور غلامی، محمود اثنی عشری
چکیده این تحقیق به منظور مطالعه عوامل مؤثر بر استقرار، رشد و پرآوری شاخساره ریز نمونه های گردوی ایرانی، ژنوتیپ Z60 انجام شد. آزمایش استقرار بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، شامل بررسی اثر دو نوع محیط کشت DKW و WPM و غلظت های مختلف هورمون BA (0، 5/0 و 1 میکرو مولار) انجام شد. ریز نمونه های تک گره از شاخه های جوان ژنوتیپ Z60 در اواخر اردیبهشت ماه تهیه شدند. مقایسه میانگین داده های مربوط به دو محیط کشت نشان داد که محیط DKW نسبت به WPM بهتر عمل کرده بود اما تأثیر دو محیط بر شاخص های رشد تفاوت معنی داری نداشت. همچنین بین دو غلظت 5/0 و 1 میکرو مولار BA تفاوت معنیداری مشاهده نشد، اما تفاوت این دو غلظت با محیط فاقد BA معنیدار بود. در آزمایش پرآوری، دو هورمون BA و کینیتین در سه غلظت 4/4، 6/6 و 8/8 میکرو مولار در محیط کشت DKW مورد بررسی قرار گرفت. داده های این آزمایش بصورت طرح کاملاً تصادفی نامتعادل تجزیه شد. اثر تیمار های مختلف هورمونی و غلظت آنها بر شاخص های رشد ژنوتیپ Z60 نشان داد که هورمون BA در غلظت 8/8 میکرو مولار نسبت به سایر تیمار ها مؤثرتر بود، هر چند که بین آنها و سایر تیمار ها (8/8 میکرو مولار کینیتین و غلظت های 4/4 و 6/6 میکرو مولار هر دو سیتوکینین) در اغلب صفات مورد ارزیابی اختلاف معنیداری وجود نداشت.
