تاثیر نوع رنگ و درصد سایهدهی سایبان بر برخی از ویژگیهای رویشی، کمی و کیفی انگور رقم ’ریشبابا‘
دوره 36، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 671-682
https://doi.org/10.22067/jhs.2021.73470.1105
لیلا جعفری بورکی، بیژن کاووسی، حمید زارع
چکیده انگور یکی از مهمترین محصولات باغی در استان فارس بوده که به صورت دیم و آبی تحت کشت میباشد. شواهد نشان میدهد که در سالهای اخیر تغییر اقلیم و گرم شدن جهانی موجب اثرات منفی بر برخی ویژگیهای فنولوژی، کمیت و کیفیت محصول شده است. یکی از راهکارهای کاهش خسارت تغییر اقلیم همچون آفتابسوختگی برگ و میوه، استفاده از پوشش سایبان میباشد. در این راستا، پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر نوع رنگ (سبز، قرمز و سفید) و درصد سایهدهی سایبان (30 و 50 درصد) بر برخی ویژگیهای انگور رقم ’ریشبابا‘، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در یکی از تاکستانهای شهرستان کوار در سال 1398 اجرا گردید. نتایج نشان داد که پوشش رنگ سبز با سایهدهی 50درصد بیشترین رشد رویشی را از نظر طول شاخه (87/20 سانتیمتر)، فاصله میانگره (80/3 سانتیمتر) و سطح برگ (33/188 سانتیمتر مربع) داشته و کمترین میزان طول شاخه (42 و 25/48 سانتیمتر مربع)، فاصله میانگره (97/2 و 58/2 سانتیمتر مربع) و سطح برگ (07/133 و 68/139 سانتیمتر مربع) به ترتیب مربوط به تیمار شاهد و سایبان رنگ سفید بود. سایبان با رنگ قرمز بیشترین تعداد گره (77/22) و با سایهدهی 50 درصد بیشترین میزان کلروفیل کل (47/30 میلیگرم به گرم وزن تر)، وزن خوشه (67/691 گرم) و ویتامین ث (10/4 میلیگرم در 100 میلیلیتر آب میوه) را نشان داد. رنگ سفید سایبان باعث بیشترین میزان دمای برگ (17/29 درجه سانتیگراد) و شدت نور (67/583 وات بر متر مربع) گردید. در مجموع سایهدهی باعث کاهش دمای برگ انگور گردید و افزایش درصد سایه بر میزان شدت نور اثر کاهشی داشت. رنگ سفید سایبان نسبت به سایر رنگها بر شاخص طعم اثر افزایشی و رنگ سبز اثر کاهشی داشت. تاکهای بدون پوشش (شاهد) دارای بیشترین میزان مواد جامد محلول بودند، درصورتی که سایبان رنگ سبز با سایهدهی 50 درصد دارای کمترین میزان مواد جامد محلول بود. بر اساس نتایج این پژوهش سایبان رنگ قرمز در کمیت و کیفیت انگور ’ریشبابا‘ نقش افزایشی داشت، سایبان رنگ سبز موجب رشد رویشی گردید و افزایش رشد رویشی با درصد سایه اثر مستقیم داشت. با هدف کاهش تنشهای محیطی به همراه افزایش کیفیت محصول انگور ’ریشبابا‘ پوشش رنگ قرمز با سایهدهی 50 درصد پیشنهاد میگردد.
مطالعه تغییرات روزانه تبادلات گازی برگ گیاهان بادرنجبویه، نعناع گربهای، ریحان مقدس و ریحان بوشهری در شهرستان اهواز
دوره 30، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 395-405
https://doi.org/10.22067/jhorts4.v30i3.32087
محمد محمودی سورستانی
چکیده چهار گیاه بادرنجبویه، نعناع گربهای، ریحان مقدس و ریحان بوشهری در شرایط آب و هوایی اهواز کشت و تغییرات روزانه فتوسنتز خالص، هدایت روزنهای و نرخ تعرق توسط دستگاه LCA4 اندازهگیری شدند. بیشترین نرخ فتوسنتز خالص بادرنجبویه، نعناع گربهای و ریحان بوشهری در ساعت 9 صبح، زمانیکه شدت جریان فتونی فتوسنتزی به ترتیب 1488، 1598 و 1645 میکرومول فتون بر متر مربع در ثانیه بود، ثبت گردید. بیشترین نرخ فتوسنتز خالص ریحان مقدس، زمانی که شدت جریان فتونی فتوسنتزی 1821 میکرومول فتون بر متر مربع در ثانیه بود، مشاهده گردید. شدت نور زیاد باعث بازدارندگی نوری در چهار گیاه گردید. نقطه اشباع گیاهان مورد مطالعه در شرایط منطقه حدود 1500میکرومول فتون بر متر مربع در ثانیه بود. روند تغییرات فتوسنتز خالص گیاهان با هدایت روزنهای همبستگی مثبت و معنیداری داشت. همچنین هدایت روزنهای همبستگی مثبت و معنیداری با نرخ تعرق گیاهان داشت. بیشترین کارایی مصرف آب به جز نعناع گربهای که در ساعت 10 ثبت گردید، در سایر گیاهان در ساعت 9 مشاهده شد. چهار گیاه مورد مطالعه بیشترین عملکرد کوانتومی تثبیت فتوسنتز در ساعت 7 داشتند. اختلاف معنیداری بین چهار گیاه از نظر صفات دمای برگ، هدایت روزنهای، نرخ فتوسنتز، کارایی مصرف آب و عملکرد کوانتومی فتوسنتز مشاهده شد. بادرنجبویه به دلیل هدایت روزنهای بالاتر نسبت به سایر گیاهان، دمای برگ کمتری داشت. بیشترین فتوسنتز خالص، کارایی مصرف آب و عملکرد کوانتومی در ریحان مقدس مشاهده گردید. در مجموع، با توجه به صفات مذکور به نظر میرسد که ریحان مقدس و ریحان بوشهری بتوانند شرایط اقلیمی اهواز را تحمل نمایند.
