تأثیر تیمار‌های اسید جیبرلیک و خراش‌دهی پوسته بذر بر جوانه‌زنی چهار گونه بادام

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

بادام از جنس Prunus و از خانواده Rosaceae است که خویشاوندی نزدیکی با گونه‌های مختلف میوه‌های هسته‌دار دارد. یکی از مهم‌ترین دلایل طولانی بودن دوره‌ی جوانه‌زنی بذور جنس Prunus بدلیل وجود خواب مرکب در این بذور است، به صورتی که پوسته‌ی خارجی بذور عامل خواب فیزیکی و خواب جنین بذر عامل خواب فیزیولوژیکی بذر است. سرمادهی مرطوب بذور و تیمار با هورمون‌های مختلف برای از بین بردن خواب فیزیولوژیکی در بذور جنس Prunus مورد استفاده قرار می‌گیرد. به منظور از بین بردن خواب فیزیکی بذور نیز از روش‌هایی مانند حذف پوسته‌ی خارجی و یا خراش‌دهی پوسته بذر استفاده می‌شود. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تیمار‌های خراش‌دهی پوسته بذر و عدم خراش‌دهی پوسته بذر و همچنین هورمون اسید جیبرلیک (در 4 سطح 0، 150، 300 و 450 میلی‌گرم در لیتر) بر درصد و سرعت جوانه‌زنی در 4 گونه بادام (شامل 3 گونه وحشی ارژن، بادامک و تنگرس و 1 گونه بادام اهلی تلخ) در قالب طرح فاکتوریل با طرح پایه‌ی کاملاً تصادفی و 3 تکرار انجام پذیرفت. حذف پوسته بذر باعث افزایش معنی‌دار درصد و سرعت جوانه‌زنی در تمامی گونه‌ها گردید، به طور کلی تیمار بذور با محلول 300 میلی‌گرم در لیتر اسید جیبرلیک نیز باعث افزایش معنی‌دار درصد و سرعت جوانه‌زنی بذور نسبت به تیمار شاهد گردید، اما با توجه به عمق خواب بذور در هر گونه پاسخ‌دهی هر یک از گونه‌ها به سطوح هورمونی متفاوت بود. با توجه به نتایج بدست آمده، میزان جوانه‌زنی بذر در ژنوتیپ‌های مختلف بسیار متفاوت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Gibberellic Acid and Scarification on Seed Germination in Four Almond Species

نویسندگان [English]

  • V. Rouhi
  • Z. Rafiei
چکیده [English]

Almonds belong to Prunus genus, which is related to Rosaceae family. It has close relatives with different species of stoned fruits. One of the main reasons for the long period of seed germination in Prunus is compound dormancy, such as the external seed cover as physical dormancy and embryo dormancy causes physiological dormancy. Seed stratification and treatments with various hormones are used to eliminate the physiological dormancy in Prunus genus seeds. Ancillary methods such as removing the shell and scarification are used in order to eliminate physical dormancy. This research was carried out in order to study the effect of scarification (scarification or lack of scarification) and gibberellic acid (0, 150, 300 and 450 mg/lit) on percent and rate of germination in four species of almond (Three wild species; Prunus elaeagnifolia, P. scoparia and P. lycioides and one domestic species; P. dulcis) in factorial design based on completely randomized design with three replications. Removing the shell caused a significant increase in the percentage and rate of germination in all species. In general, treatment of seeds with 300 mg/lit gibberellic acid increased percentage and rate of germination than control significantly, but according to depth of seed dormancy, the response of the species to the concentrations of gibberellic acid was different. According to the results, the seed germination amount is different in different genotype.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Almond
  • Gibberellic acid
  • Scarification
  • Stratification
  • Germination