##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

صدراله رمضانی علیرضا عباسی عبدالعلی شجاعیان نوراله احمدی رزاریا کوزولینو سونیا پیاچنته

چکیده

تعداد 58 گونه از جنس مریم‌گلی به صورت گیاه علفی یکساله و چندساله در نقاط مختلف ایران وجود دارد که 17 گونه آن انحصاری ایران و دارای خواص دارویی متعدد مانند آنتی‌بیوتیک، آرام‌بخش، ضد نفخ، ضد اسپاسم است و به طور معمول در درمان بیماری‌های تنفسی مانند عفونت، سرفه، سرماخوردگی و گلو درد و صنایع آرایشی-بهداشتی کاربرد دارد. بخش‏‌های هوایی دو گونه مریم‌گلی لبه‌دار (‏Salvia limbata) ‏و ارغوانی (Salvia multicaulis) کشت شده در مرحله گلدهی در خرداد 1391 برداشت شدند. ترکیبات فرار این گیاهان با روش میکرواستخراج با فاز جامد برای اولین مرتبه در ایران استخراج شد و ترکیبات اسانس های استخراج شده آن توسط دستگاه‌های کروماتوگرافی گازی و کروماتوگرافی گازی متصل به ﻃﻴﻒ‌ﺳﻨﺞ جرمی تعیین شدند. تعداد 66 ترکیب فرار در گیاه مریم‌گلی لبه‌دار شناسایی شد. سابینن (16/19 درصد)، بتا-پینن (19 درصد)، آلفا-پینن (30/16درصد)، آلفا-ترپینولن (41/14 درصد)، 1،8-سینئول (86/10 درصد) و لیمونن (73/3 درصد) بالاترین مقدار ترکیبات فرار این گیاه را تشکیل دادند. 58 ترکیب فرار در گیاه مریم‌گلی ارغوانی شناسایی شد. بیشترین میزان ترکیبات فرار گیاه مریم‌گلی ارغوانی به ترتیب کامفن (85/28 درصد)، آلفا-پینن (33/12 درصد)، کامفور (73/10 درصد)، لیمونن (01/9 درصد)، 1،8-سینئول (47/5 درصد)، بتا-پینن (58/4 درصد) و بورنیل استات (75/3 درصد) بود. بخش اصلی ترکیبات فرار گیاهان مریم‌گلی لبه‌دار و ارغوانی از نوع مونوترپن‌ها (به ترتیب 57/91 و 28/84 درصد) و سزکوئی‌ترپن‌ها (به ترتیب 12/5 و 58/7 درصد) بودند. با توجه به نتایج بدست آمده در روش میکرواستخراج با فاز جامد که به ترکیبات در گیاه نزدیک‌تر است، استفاده از این روش توصیه می‌شود.

جزئیات مقاله

مراجع
Adams R.P. 1995. Identification of essential oil components by Gas chromatography/mass spectroscopy. Allured Publishing Crop, Carol Stream. IL, USA.
2- Ahmadi L. and Mirza M. 1999. Essential oil of Salvia multicaulis Vahl from Iran. Journal of Essential Oil Research, 11(3):289-290.
3- Bagci E. and kocak A. 2008. Essential Oil Composition of the aerial parts of two Salvia L. (S. multicaulis Vahl. Enum and S. tricochlada Bentham) species from East Anatolian region (Turkey). International Journal of Science & Technology, 3(1):13-18.
4- Baj T., Ludwiczuk A., Sieniawska E., Wozniak K.S., Widelski J., Zieba K. and Glowniak K. 2013. GC-MS analysis of essential oils from Salvia officinalis L.: comparison of extraction methods of the volatile components. Acta Poloniae Pharmaceutica - Drug Research, 70(1):35-40.
5- Bakhshi Khaniki Gh., and Lari Yazdi H. 2009. The survey of essential oils composition in Salvia limbata & Salvia macrosiphon. Biology journal of Islamic Azad University (Garmsar Branch), 4 (1):33-42.
6- Chen Y., Guo Z., Wang X. and Qiu C. 2008. Sample preparation, Journal of Chromatography A, 1184:191-219.
7- Duarte A.R., Naves R.R., Santos S.C., Seraphin J.C. and Ferri P.H. 2010. Genetic and environmental influence on essential oil composition of Eugenia dysenterica. Journal of the Brazilian Chemistry Society, 21(8):1459-1467.
8- Ghiasvand A.R., Setkova L. and Pawliszyn J. 2006. Determination of flavor profile in Iranian fragrant rice samples using cold-fiber SPME- GC- TOF- MS. Flavour and Fragrance Journal, 22: 377-391.
9- Ghiasvand A.R., Hosseinzadaeh S. and Pawliszyn J. 2006. New cold-fiber headspace solid-phase micro extraction (SPME) device for quantitative extraction of polycyclic aromatic hydrocarbons in sediment. Journal of chromatography, 1124:35-42.
10- Kürkçüoglu M., Demirci B., Baser K.H.C., Dirmenci T., Tümen G. and Özgen U. 2005. The Essential Oil of Salvia limbata C.A. Meyer Growing in Turkey. Journal of Essential Oil Research, 17(2): 192-193
11- Lakušić B.S., Ristić M.S., Slavkovska V.N., Stojanović D.L. and Lakušić D.V. 2013. Variations in essential oil yields and compositions of Salvia officinalis (Lamiaceae) at different developmental stages. Botanica SERBICA, 37(2):127-139.
12- Lambert Ortiz E. 1996. Encyclopedia of herbs, spices and flavouring. Dorling Kinderslei, London.
13- Lari Yazdi H., Goudarzi M., Yazdani D. and Chehregai A.K. 2005. Essential oils composition of leaves and flowers of Salvia syriaca L. and S. reuterana Boiss. from Borujerd-Iran. Quarterly Journal of Medicinal Plants, 4(16):15-21.
14- Loziene K. and Venskutonis P.R. 2005. Influence of environmental and genetic factors on the stability of essential oil composition of Thymus pulegioides. Biochemical Systematics and Ecology, 33(5):517-525.
15- Mancini E., Arnold N. A., De Martino L, De Feo V., Formisano C., Senatore F. and Rigano D. 2009. Chemical Composition and Phytotoxic Effects of Essential Oils of Salvia hierosolymitana Boiss. and Salvia multicaulis Vahl. var. simplicifolia Boiss. Growing Wild in Lebanon. Molecules, 14:4725-4736.
16- Mohammadhosseini M. 2012. Hydrodistilled volatile oils of the flowers of Salvia leriifolia Bench. and Salvia multicaulis Vahl. as two growing wild plants in Iran. Asian Journal of Chemistry, 24(4):1432-1434.
17- Mozafarian V. 2008. Ilam Flora. Farhang Moaser Publication. Tehran.
18- Odymnimh P. 1995. Complete medicinal herbal, Dorling Kindersley.
19- Omidbaigi R. 2005. Production and processing of medicinal plants. volume 1. Behnashr Publication. Mashhad.
20- Rechinger K.H. 1992. Flora Iranica . No: 150, Graz: Akademische Druck-uVerlagsanstalt, Graz, Austria.
21- Reineccius G. 1994. Source book of flavors. Chapman and Hall, New York/London.
22- Rustaiyan A., Masoudi Sh., Monfared A. and Komeilizadeh H. 1999. Volatile constituents of three Salvia species grown wild in Iran. Flavour and Fragrance Journal, 14:276-278.
23- Sefidkon F. 2007. Chemistry and industrial production of essential oils. Zavash Publication. Tehran.
24- Sajjadi S.E. and Shahpiri Z. 2004. Chemical composition of the essential oil of Salvia limbata C. A. MEY. DARU, 12(3):94-97.
25- Santos-Gomes P.C. and Fernandes-Ferreira M. 2001. Organ- and season-dependent variation in the essential oil composition of Salvia officinalis L. cultivated at two different sites. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 49:2908-2916.
26- Schmidere C., Grassi P., Novak J., Weber M. and Franz C. 2008. Diversity of essential oil glands of clary sage (Salvia sclarea L., Lamiaceae). Plant Biology (Stuttg), 10(4):433-440.
27- Van den Dool H. and Kratz P.D. 1963. A generalization of the retention index system including linear temperature programmed gas liquid partition chromatography. Journal of Chromatography A, 11:463-471.
ارجاع به مقاله
رمضانیص., عباسیع., شجاعیانع., احمدین., کوزولینور., & پیاچنتهس. (۱۳۹۴-۰۲-۲۲). استخراج و شناسایی ترکیبات فرار دو گونه مریم‌گلی بومی ایران (Salvia limbata وSalvia multicaulis ) با استفاده از روش میکرواستخراج با فاز جامد. نشریه علوم باغبانی, 29(3), 466-473. https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.40346
نوع مقاله
علمی - پژوهشی