##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

حسن حسنی جیفرودی مهدی محب الدینی بهروز اسماعیل‌پور اسماعیل چمنی

چکیده

شنبلیله با نام علمی Trigonella foenum– graecum گیاهی یکساله از تیره بقولات است. ریشه، برگ و بذر آن دارای ترکیبات دارویی مهمی می¬باشد. تحقیق حاضر به منظور تعیین مناسبترین غلظت تنظیم کننده¬های رشد گیاهی برای تولید گیاهچه¬های درون¬شیشه¬ای با استفاده از ریزنمونه¬های کوتیلدون و هیپوکوتیل دو ژنوتیپ ایرانی (اردستانی و نیشابوری) شنبلیله انجام گرفت. ریزنمونه¬ها در محیط کشت MS حاوی تنظیم کننده¬های رشد گیاهی IBAو TDZ جهت القای کالوس و باززایی مستقیم کشت گردیدند. در این آزمایش از دو ترکیب TDZ + IBAاستفاده شد. در ترکیب اول، IBA دارای 4 سطح (0، 1/0، 3/0، 5/0 میلی‌گرم در لیتر) و TDZ دارای 5 سطح (0، 2/0، 4/0، 6/0، 8/0 میلی‌گرم در لیتر) و در ترکیب دوم، IBA دارای 4 سطح (0، 05/0، 1/0، 15/0 میلی‌گرم در لیتر) و TDZ دارای 7 سطح (0، 2/0، 25/0، 3/0، 35/0، 4/0، 45/0 میلی‌گرم در لیتر) بودند. آزمایش¬ها بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که ریزنمونه¬های کوتیلدون و هیپوکوتیل ژنوتیپ¬های اردستانی و نیشابوری کالوس¬زایی کردند، در حالیکه باززایی مستقیم تنها در ریزنمونه¬های هیپوکوتیل ژنوتیپ¬ها مشاهده شد. بیشترین درصد کالوس¬زایی ریزنمونه¬های کوتیلدون (75 درصد) در ژنوتیپ نیشابوری و در محیط کشت MS حاوی IBAmg l-1 5/0 + TDZmg l-1 4/0 بدست آمد. همچنین بیشترین درصد کالوس¬زایی ریزنمونه¬های هیپوکوتیل (75 درصد) در ژنوتیپ اردستانی مشاهده شد که در محیط کشت MS حاوی IBAmg l-1 5/0 + TDZmg l-1 8/0 بدست آمد. بیشترین درصد باززایی مستقیم (5/37 درصد) در ریزنمونه¬های هیپوکوتیل ژنوتیپ نیشابوری در محیط کشت MS حاوی IBAmg l-1 05/0 +TDZmg l-1 35/0 حاصل شد.

جزئیات مقاله

مراجع
1- Aasim M., Hussain N., Umer E.M., Zubair M., Hussain S.B., Saeed S.H., Rafique T.S., and Sancak C. 2010. In-vitro shoot regeneration of fenugreek (Trigonellafoenum-graecum L.) using different cytokinins. African Journal of Biotechnology, 42: 7174-7179.
2- Afshari E., Ranjbar G.A., Kazemitabar S.K., Riasat M., and Kazemi H. 2011. Callus induction, somatic embryogenesis and plant regeneration in fenugreek (Trigonellafoenum-graecum L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 27(1):147-160. (In Persian with English abstract)
3- Apte S.S., Kokate C.K., and Rambhau D. 1987. Relation between electro kinetic potentials and growth in callus cultures of Trigonellafoenum-graecum. Journal of Biosciences, 12(4): 393-397.
4- Bhaskaran S., and Smith R.H. 1990. Regeneration in cereal tissue cultural. Crop Sciences, 30: 1329-1336.
5- Chhibba I.M., Nayyar V.K., Kanwar J.S. 2007. Influence of mode and source of applied iron on fenugreek (Trigonellacorniculata L.) in a typicustochrept in punjab, India. African Journal of Biotechnology, 9: 254-256.
6- Han Y., Jin X., Wu F., and Zhang G. 2011. Genotypic differences in callus induction and plant regeneration from mature embryos of barley, Hordeumvulgare L. Journal of Zhejiang University Science, 5: 399-407.
7- Hutchinson M.J., and Saxena P.K. 1996. Acetylsalicylic acid enhances and synchronizes thidiazuron-induced somatic embryogenesis in geranium tissue culture. Plant Cell Reproduction, 15: 512-515.
8- Khan M.B., Khan M.A., and Sheikh M. 2005. Effect of phosphorus levels on growth and yield of fenugreek. African Journal of Biotechnology, 7: 504-507.
9- Khawar K.M., Gulbitti- Onarici S., Coecue S., Erisen S., Sancak C., and Ozcan S. 2004. In vitro crown galls induced by Agrobacterium tumefaciens strain A281 (pTiBo542) in Trigonellafoenum-graecum. Biologia Plant arum, 48(3):441-444.
10- Lu D.Y., Davey M.R., and Cooking E.C. 1982. Somatic embryogenesis from mesophyll protoplasts of Trigonella corniculata (leguminosae). Plant Cell Reports, 1(6):278-280.
11- Magyar-Tabori K., Dobranszki J., Teixeira da., and Silva, JA. 2010. The role of cytokinins in shoot organogenesis in apple. Plant Cell Tissue culture, 101: 251-267
12- Niknam V., Razavi N., Ebrahimzadeh H., and Sharifizadeh B. 2006. Effect of Nacl on biomass, protein and proline contents and antioxidant enzymes in seedling and calli of two Trigonella species. Biologia Plant arum, 50(4): 591-596.
13- Oncina R., DelRio J.A, Gomez P., and Ortuno A. 2000. Bioproduction of diosgenin in callus cultures of Trigonella foenum-graecum. Journal of food Chemistry, 70(4): 489-492
14- Pattnaik S., and Chand P.K. 1996. In vitro propagation of the medicinal herbs Ocimum americanum L. syn. O. canum Sims. (hoary basil) and Ocimum sanctum L. (holy basil). Plant Cell Reproduction, 15: 846-850.
15- Provorov N.A., Soskov Y.D., Lutova L.A., Sokolova O.A., and Bairamov S.S. 1996. Investigation of the fenugreek genotypes for fresh weight, seed productivity, symbiotic activity, callus formation and accumulation of steroids. Euphytica, 88(2): 129-138.
16- Rezaeian SH., Lahoty M., and Mahmoodzadeh H. 2010. Investigation of different concentrations of 2,4-D and light conditions on in-vitro callus induction of fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.). Quarterly Biological Sciences Islamic Azad University, 3(3):107-114. (in Persian)
17-Tripathi L., and Tripath J.N. 2003. Role of biotechnology in medicinal plants. Tropical Journal of Pharmaceutical Research, 2: 243-253.
18- Zargari A. 1989. Medicinal plants.Tehran university press.pp: 176. (in persion)
ارجاع به مقاله
حسنی جیفرودیح., محب الدینیم., اسماعیل‌پورب., & چمنیا. (2017). بهینه سازی کالوس زایی و باززایی دو توده بومی گیاه دارویی شنبلیله (Trigonella foenum– graecum) در شرایط درون شیشه ای. علوم باغبانی, 31(1), 180-189. https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.49180
نوع مقاله
علمی - پژوهشی