مقایسه رشد، غلظت عناصر غذایی و میزان اسانس دو رقم ریحان (Ocimum basilicum) بومی ایران در دو سیستم کشت هیدروپونیک و آکواپونیک

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

آکواپونیک یکی از تکنیک های کشت بدون خاک است که در آن ماهی و گیاه بطور توام پرورش داده می شوند. ریحان گیاهی علفی و متعلق به خانواده نعناع می باشد که اسانس آن عمدتاً در صنایع غذایی، دارویی و عطرسازی مورد استفاده قرار گرفته و همچنین دارای خواص ضد میکروبی است. کشت گلخانه ای ریحان، جهت عرضه مداوم ریحان تازه به بازار، به دلیل ارزش بالای اقتصادی و تقاضای زیاد آن در حال گسترش می باشد. به منظور بررسی تاثیر سیستم های کشت بدون خاک بر عملکرد، غلظت عناصر غذایی و میزان اسانس گیاه ریحان آزمایشی بصورت فاکتوریل با دو فاکتور، سیستم (هیدروپونیک و آکواپونیک) و رقم (ریحان سبز و ریحان بنفش) و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که وزن تر و خشک بخش هوایی و ریشه، ارتفاع، سطح برگ و تعداد گره در هر دو رقم در سیستم هیدروپونیک بیشتر از آکواپونیک بود. شاخص SPAD به طور معنی داری تحت تأثیر سیستم کشت قرار گرفت و میزان آن در سیستم هیدروپونیک 86/12 درصد بیشتر از سیستم آکواپونیک بود. میزان اسانس در بخش های هوایی تحت تاثیر سیستم کشت و رقم قرار نگرفت. پایین بودن غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و منگنز احتمالا دلیل کاهش سبزینگی و کاهش رشد گیاهان در سیستم آکواپونیک بوده است. اگرچه بر اساس نتایج فوق رشد گیاهان در سیستم آکواپونیک کمتر از هیدروپونیک بود ولی با این وجود رشد گیاهان در این سیستم رضایتبخش بوده و هیچ گونه علائم ظاهری کمبود در گیاهان مشاهده نشد. احتمالا افزایش تعداد ماهی در واحد حجم آب و افزایش غذادهی می تواند به رفع کمبود جزئی عناصر غذائی در سیستم آکواپونیک کمک کند. بنابراین سیستم آکواپونیک ظرفیت تولید گیاهان داروئی مثل ریحان را دارا می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparision of the Growth, Mineral Nutrient Concentrations and Essential Oil of Two Iranian Local Basil (Ocimum basilicum) in Hydroponic and Aquaponic Systems

نویسندگان [English]

  • H.R. Roosta
  • S. Arabpour
چکیده [English]

Basil (Ocimum basilicum) is an herb belongs to Lamiaceae family. The essential oil of basil is widely utilized as an aromatic agent in the food, pharmaceutical and perfumery industries. Basil essential oil possesses antimicrobial property. Due to high economical value and high demand, basil production in greenhouse for permanent market selling is expanding. In order to the investigation of the effect of soilless culture systems on yield and essential oil content of basil an experiment was arranged as a factorial in the framework of a completely randomized design with two factors, growing system (aquaponics and hydroponics) and varieties (green and violet basil) with 3 replications. The results showed that the most of the growth factors in two cultivars were higher in the hydroponics compared with aquaponics. So that, shoot and root fresh and dry mass, hight, leaf area and node number per plant were higher in hydroponics than aquaponics. SPAD value was affected by growing system treatments and it was 12.86% higher in hydroponic system. Essential oil content in shoots was not affected by the systems or cultivars. Lower amount of N, P and Mn in shoots were probable reasons of lower SPAD value and growth reduction of plants in aquaponics compared with hydroponics. Notwithstanding, plants growth were normal and there were no deficiency symptoms in aquaponic-grown plants. Thus, nutrient deficiency in aquaponic system might be alleviated by increasing of the fish number per water volume unit and elevation of fish feeding. Therfore, aquaponic system has potential of medicinal plant production.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aquaponics
  • Essential oil
  • Nutrient elements Hydroponics
  • basil