ارزیابی دلایل سرخشکیدگی و زردی زود هنگام درختان چنار (platanus sp.) در شهر مشهد با استفاده از تجزیه رگرسیون مکانی (GGE biplot)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

خشکیدگی سرشاخه‌های درختان یک مشکل جدّی در بسیاری از مناطق دنیا است و اخیراَ حفاظت و نگهداری از فضای سبز شهرهای بزرگ به چالشی مهم برای مسئولان شهری تبدیل شده است. این مطالعه به منظور ارزیابی و تعیین دلایل سرخشکیدگی زود رس و زرد شدن زود هنگام برگ درختان چنار انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی به صورت کرت‌های دو بار خرد شده (اسپلیت اسپلیت پلات) در 15 بلوک (مکان آزمایشی) در سال 1388 به اجرا در آمد. کرت اصلی زمان نمونه‌برداری (بهار، تابستان و پائیز)، کرت فرعی وضعیت و رنگ عمومی درخت (سبز و زرد) و کرت فرعی در فرعی محل نمونه بر روی درخت (برگ‌های لایه پایین، لایه میانی و لایه بالایی) در نظر گرفته شد. پس از تهیه، آماده‌سازی نمونه‌های برگی، نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی و سدیم با استفاده روش های استاندارد آزمایشگاهی اندازه گیری و اطلاعات با استفاده از روش تجزیه رگرسیون مکانی مورد تجزیه و تفسیر قرار گرفت. نتایج نشان داد که از بین عناصر مورد مطالعه کمبود نیتروژن با شدت بیشتری در لایه‌های پائینی در تابستان رخ داد و علائم کمبود بسیار بارزتر از فصل بهار بود. همچنین کمبود بسیار شدید آهن در گروه درختان زرد در مقایسه با درختان سبز به اثبات رسید که این کمبود با کمبود روی در گیاه توأم بود. با این تفاوت که کمبود روی در بهار چندان مشهود نبوده و شدت آن در تابستان بیشتر مشاهده شد، اما کمبود آهن از همان ابتدای فصل بهار در درختان چنار شروع و با شدت بیشتری در تابستان نمایان شد. با توجه به نتایج حاصل از این آزمایش به نظر نمی‌رسد که کمبود عناصر غذایی دلیل اصلی خشکیدگی درختان چنار در شهر مشهد باشد و علت ظهور این علایم می‌تواند خشکسالی و کمبود شدید آب، سرمای شدید زمستان و اوایل فصل بهار و حمله قارچ های پارازیت چوب‌زی و ضعیف شدن گیاه و ظهور علایم زردی و سرخشکیدگی سرشاخه‌ها باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Dieback and Early Yellowing of Sycamore Trees (platanus sp.) in Mashhad by Using GGE Biplot Analysis

نویسندگان [English]

  • A. Lakzian
  • V. Feiziasl
  • A. Theranifar
  • A. Halajnia
  • H. Rahmani
  • P. Pakdel
  • H. Mohseni
  • A. Talebi
چکیده [English]

Dieback of trees is a serious problem in many different regions of the world and city authorities are concern about conserving and maintaining the green spaces in the big cites. This study was conducted to evaluate the early dieback and yellowing of sycamore trees (platanus sp.) by using a completely randomized block design (Split Split plot) in 15 replications (sites) in 2009. The main plot was plant sampling times (spring, summer and autumn), sub plot was the plant condition (green and yellow) and sub-sub plot was the place of sampling on the tree (down, middle and upper). After sampling, preparation and chemical analysis, total nitrogen, phosphorus, potassium, iron, manganese, zinc and sodium were measured by standard methods and the data was interpreted by using site regression model (GGE biplot analysis). The results showed that nitrogen deficiency was occurred with more intensity in the down layer in summer time compare to the spring time. The results also showed that iron deficiency occurred in the yellow tree groups and zinc deficiency also occurred simultaneously. However zinc deficiency was not proven in the spring time but it occurred in summer time. Iron deficiency was started in the spring time and then more deficiency observed in summer time. With regarding to the obtained results it dose not seem that nutritional deficiency is the main reason of dieback of sycamore trees in Mashhad. These symptoms also might be caused by drought stress and water deficiency, low temperature in winter or early spring. Fungi attack and other diseases can cause similar symptoms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dieback
  • Yellowing symptoms
  • Nutrients
  • Site regression model (GGE Biplot Analysis)
  • Sycamore