امکان‌سنجی استفاده از جذب اشعه ایکس به عنوان یک روش غیر مخرب برای تعیین برخی از شاخص های کیفی میوه انار

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در این پژوهش عکس برداری مقطعی به وسیله جذب اشعه ایکس به عنوان یک روش غیر مخرب برای تخمین برخی شاخص های کیفی میوه انار بررسی شد. بدین منظور از سه رقم میوه انار محلی استان فارس شامل: رباب ملس، رباب ترش و خانی کازرون استفاده شد. تصاویر مقطعی حاصل از اشعه ایکس میوه های انار با استفاده از دستگاه اسکن توموگرافی کامپیوتری تهیه گردید. عدد سی تی تصاویر که بیانگر مقدار جذب اشعه ایکس است با استفاده از نرم افزار K-PACS استخراج گردید. شاخص های کیفی نظیر میزان آنتوسیانین ها، مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتراسیون و میزان pH ارقام مختلف انار اندازه گیری شد. رابطه ی شاخص های کیفی و عدد سی تی بدست آمده از تصاویر توموگرافی میوه های انار در قالب مدل های رگرسیون خطی بررسی گردید. مطابق نتایج همبستگی بین عدد سی تی و شاخص های کیفی در تمامی مدل ها بیش از 900/0 به دست آمد. برای ارقام مختلف عدد سی تی همبستگی مثبتی با اسیدیته قابل تیتراسیون و همبستگی منفی با میزان آنتوسیانین ها، pH و مواد جامد محلول داشت. روابط برآورد شاخص های کیفی مربوط به رقم رباب ملس دارای بیشترین دقت بود (با ضرایب تبیین 971/0، 947/0، 963/0، 946/0 به ترتیب برای میزان آنتوسیانین ها، قند کل، اسیدیته و pH). برای همه ارقام بیشترین همبستگی بین مقدار آنتوسیانین ها و عدد سی تی مشاهده شد (با ضرایب تبیین 971/0، 943/0 و 960/0 به ترتیب برای ارقام رباب ملس، رباب ترش و خانی کازرون). نتایج کلی این پژوهش نشان داد که عدد سی تی حاصل از پرتو نگاری اشعه ایکس می تواند به عنوان یک شاخص مفید برای تخمین شاخص های کیفی میوه انار در سنجش های بلادرنگ به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feasibility Study of X-ray Absorption Application as a Non-destructive Method for Determining Some Qualitative Parameters of Pomegranate Fruit

نویسندگان [English]

  • F. Salmanizade
  • S.M. Nassiri
  • M. Rahemi
  • A.A. Jafari
چکیده [English]

In the present study application of X-ray computed tomography as a nondestructive technique for estimation of some qualitative parameters of pomegranate fruit was studied. For this purpose, three local cultivars of pomegranate fruit of Fars province, Iran that included; Rabab Malas, Rabab Torsh and Khani Kazeroon were used. The X-ray CT images of pomegranate fruits were prepared using CT-Scan device. Corresponding CT numbers that indicate X-ray absorption value of objective were extracted using K-PACS software. The qualitative parameters such as anthocyanin, titratable acidity, soluble solids, taste index and pH of different pomegranate fruits were measured. Relationships between qualitative parameters and the obtained CT numbers were evaluated using linear regression models. The results indicated that R2 for estimation of qualitative parameters for all models was more than 0.900. The CT number had positive correlation with titratable acidity and negative correlation with anthocyanin, soluble solids and pH for all pomegranate varieties. The relations for estimating the qualitative parameters of Rabab Malas variety showed the highest precision (0.971, 0.947, 0.963 and 0.946 for anthocyanin, soluble solids, titratable acidity and pH, respectively). The highest correlation was observed between the amount of anthocyanin and CT number for all pomegranate fruit cultivars (with coefficient of determination of 0.971, 0.943 and 0.960 for Rabab Malas, Rabab Torsh, Khani Kazeroon, respectively). Overall results revealed that CT number can be applied as a useful index for estimation of qualitative parameters of pomegranate fruit especially for real-time sensing situations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pomegranate
  • Tomography
  • X-ray absorption
  • CT number
  • Fruit quality