با همکاری انجمن علمی منظر ایران
نویسنده = اسد معصومی اصل

نقش اکوتیپ، ریزنمونه و تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی در کشت تعلیقی سلولی چویل (Ferulago angulata (Schlecht.) Boiss.)

دوره 33، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 525-536

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v33i3.79173

سید مهران علوی، اسد معصومی اصل، ناصر زارع، رسول اصغری زکریا، پریسا شیخ زاده مصدق

چکیده گیاه چویل دارای خواص داروئی مختلف بوده و تاکنون گزارشی از کشت تعلیقی سلولی این گیاه بومی ایران ارائه نشده است. به ‌منظور ارزیابی تأثیر عوامل مختلف بر پینه‌زایی چویل، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. فاکتورها شامل اکوتیپ (آب­نهر، گایونه، وزگ و سی‌سخت)، ریز نمونه (ریشه، برگ و ساقه) به همراه ترکیبات هورمونی مختلف NAA و BAP (هر کدام در غلظت‌های 0، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) در محیط کشت پایه موراشیگ و اسکوگ بودند. نتایج نشان دادند که بهترین اکوتیپ در واکنش به پینه‌زایی، اکوتیپ آب‌نهر و بهترین ریز‌نمونه، ریزنمونه برگی و بهترین ترکیب هورمونی شامل 1 میلی‌گرم در لیتر NAA و 5/0 میلی‌گرم در لیتر BAP بود. به‌ منظور بررسی تأثیر عوامل مختلف بر کشت تعلیقی سلولی چویل، علاوه بر هورمون NAA، از سطوح مختلف (غلظت‌های 0، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) هورمون 2,4-D نیز در ترکیب با هورمون BAP استفاده شد. بهترین ترکیب هورمونی برای کشت تعلیق سلولی، 2 میلی‌گرم بر لیتر NAA یا 2,4-D به همراه 5/0 میلی‌گرم بر لیتر BAP بود و بهترین ریزنمونه و اکوتیپ به ترتیب، ریزنمونه‌ برگی و اکوتیپ آب‌نهر بود. در مجموع، اکوتیپ آب نهر و ریزنمونه برگی هم در کشت پینه و هم در کشت تعلیقی سلولی نسبت به بقیه اکوتیپ­ها و ریزنمونه­ها برتری نشان دادند و بهترین ترکیب هورمونی در هر دو نوع کشت 2-1 میلی‌گرم در لیتر NAA و 5/0 میلی‌گرم در لیتر BAP بود.  

بررسی باززایی مستقیم در بابونه‌های آلمانی (Matricaria chamomilla L.) و شیرازی (Matricaria recutita L.) در شرایط درون شیشه ای

دوره 29، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 601-609

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v29i4.32417

اسد معصومی اصل، آمنه آریایی نژاد، مسعود دهداری

چکیده بابونههای آلمانی (Matricaria chamomilla L.) و شیرازی (Matricaria recutita L.) از مهم‌ترین گیاهان دارویی خانواده کاسنی می‌باشند که در صنایع داروسازی، بهداشتی، آرایشی و غذایی استفاده می‌شوند. ریزازدیادی درون شیشه‌ای گیاهان، پتانسیل بالایی جهت تولید داروهای گیاهی، احیاء و حفظ گیاهان، ایجاد تنوع سوماکلونی، تکثیر به صورت صنعتی، تولید متابولیت‌های ثانویه با ارزش و افزایش مواد موثره دارد. در این مطالعه تاثیر هورمون‌های گیاهی NAA، BAP، 2ip، Zeatin و کینتین بر باززایی مستقیم گیاهچه از ریزنمونه‌های برگ، کوتیلدون و ساقه (فاقد گره و دارای گره) بابونه‌های آلمانی و شیرازی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان دادند که در باززایی مستقیم هر دو نوع بابونه بهترین ریزنمونه‌، ساقه دارای گره و کوتیلدون به ترتیب با 75/78 و 75 درصد شاخساره‌زایی بودند. همچنین برترین رقم و ترکیب هورمونی، رقم بابونه شیرازی با ترکیب هورمونی 5/1 میلی‌گرم در لیتر 2-ip به همراه 1/0 میلی‌گرم در لیترNAA در محیط کشت MS بود. تولید ریشه هم تحت‌تاثیر هورمون اکسین (5/0 میلی‌گرم در لیتر IBA) و هم به‌صورت خودبخودی انجام شد. بر اساس نتایج این تحقیق، بابونه پاسخ مناسبی به باززایی مستقیم نشان داد.