اثرات تنش شوری و پایه بر رشد، شدت فتوسنتز، غلظت عناصر غذایی و سدیم درخت بادام

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
تحمل شوری یکی از مهم ترین عوامل موثر بر تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد. تحمل شوری در درختان میوه را می‌توان از طریق استفاده از پایه های متحمل، افزایش داد. بدین منظور و جهت ارزیابی اثرات تنش شوری و پایه بر رشد، شدت فتوسنتز و غلظت عناصر غذایی بادام (Prunus dulcis Miller.) رقم فراگنس، آزمایشی با سه سطح کلرید سدیم (0، 50، 100 میلی مولار) و دو پایه (جی اف-677 ، تواونو) بصورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در محیط بدون خاک و تحت شرایط کنترل شده به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که شوری اثرات کاهشی معنی داری بر خصوصیات رویشی، فیزیولوژیکی و غلظت عناصر غذایی بادام داشت. هر چند شدت این اثرات بر حسب نوع پایه متفاوت بود. در پایه جی اف-677، وزن تر و خشک برگ و ریشه، تعداد برگ و شاخص کلروفیل تا سطح شوری50 میلی مولار در مقایسه با شاهد، افزایش و سپس کاهش یافت در حالیکه در پایه تواونو تا سطح 100 میلی مولار خصوصیات مذکور کاهش یافت. شدت فتوسنتز، سطح برگ و نسبت پتاسیم به سدیم برگ با افزایش شوری در هر دو پایه کاهش یافت، ولی میزان کاهش در پایه جی اف-677 در مقایسه با تواونو کمتر بود. علاوه بر این، شوری محتوای رطوبت نسبی و سطح ویژه برگ را در هر دو پایه کاهش داد. با افزایش سطوح کلرید سدیم، غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم برگ در هر دو پایه کاهش و غلظت سدیم برگ افزایش یافت. نتایج حاصل حاکی از آن است که پایه جی اف-677 از طریق مکانیسم تدافعی ایجاد محدودیت در جذب و یا انتقال سدیم به قسمت های هوایی و نیز حفظ سطح مناسبی از پتاسیم، تحمل بالاتری نسبت به نمک در مقایسه با تواونو داشته و تحت شرایط شوری می‌توان از آن به عنوان یک پایه متحمل به نمک برای ارقام مختلف بادام استفاده کرد.

واژه های کلیدی: بادام، پایه، تحمل شوری، تنش شوری، فتوسنتز

عنوان مقاله [English]

The effects of salinity stress and rootstock on the growth, photosynthetic rate, nutrient and sodium concentrations of almond (Prunus dulcis Mill.)

نویسندگان [English]

  • m o
  • S. J. Tabatabaei
  • e f
  • a e
چکیده [English]

Abstract
Salinity tolerance is one of the major factor influencing crop productivity in arid and semi-arid areas. The salinity tolerance of fruit trees can be enhanced through the use of tolerant rootstocks. This experiment was conducted to investigate the effects of salinity stress and rootstock on the growth, photosynthetic rate and nutrient concentrations of almond (Prunus dulcis Miller.) cv. “Ferragnes” grown in the soilless culture and controlled environment. Three levels of NaCl (0, 50, 100 mM) and two rootstock (GF677, Tuono) was factorially combined in a randomized complete block design with four replications. The results showed that the salinity stress had a significant diminish effects on vegetative and physiological characteristics and nutrient concentrations of almond. The severity of the adverse effects of salinity varied among rootstocks. Fresh and dry weights of leaf and root, leaf number and chlorophyll index was increased in F/GF677 at 50 mM salinity level and then decreased compare to that in control, however it was decreased at 100 mM salinity concentration in F/Tuono. Photosynthetic rate, leaf area and K/Na ratio was decreased with increasing salinity in both rootstocks, it became more pronounced in F/Tuono. With increasing NaCl levels, leaf concentrations of N, P, K was decreased and Na concentration was increased in both rootstocks. This results imply that GF677 have a exclusion mechanism such as restrict either the uptake or transport of Na from root to shoot or maintain sufficient level of K, have a higher salt tolerance than Tuono hence, under salinity conditions can be useful salt-tolerant rootstock for different almond cultivars.

Key words: Almond, Rootstock, Salinity tolerance, Salinity stress, Photosynthesis