ارزیابی میزان مقاومت به سرما در برخی از ارقام زیتون بااندازه گیری فلورسانس کلروفیل و آسیب های ظاهری

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
کاشت زیتون (L. Olea europaea) به علت تحمل به شوری، خشکی و همیشه سبز بودن، در سال های اخیر در فضای سبز مورد توجه قرار گرفته است. از عوامل محدود کننده کاشت این گیاه در مناطق معتدله و سردسیر، مقاومت کم به دماهای پائین می باشد. تعیین ارقام مقاوم به سرما یکی از معیارهای مهم برای افزایش کاربری این درخت در فضای سبز شهری به شمار می رود. بدین منظور و نیز برای مقایسه دو روش ارزیابی ظاهری و اندازه گیری کلروفیل فلورسنسی، آزمایشی بر روی درختان 7 ساله 15 رقم زیتون که به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار کاشته شده بودند اجرا شد. در روش ظاهری، خسارات سرمای زمستان سال های 85 و 1386 به گیاهان (درصد خشکی درختان با امتیازدهی و درصد ریزش برگ ها) مورد اندازه گیری قرار گرفت. نتایج این آزمایش نشان داد رقم آمفی سیس به عنوان رقمی مقاوم و پس از آن گرگان و شنگه، و ارقام کرونایکی و رشید به عنوان ارقامی حساس در مواجهه با سرما می باشند. در روش اندازه گیری کلروفیل فلورسنسی نیز، در تیرماه 1387 نمونه های برگ از هر رقم در 5 دمای0، 5-، 10-، 15- و 20- درجه سانتیگراد به تدریج و حداقل برای یکساعت قرار گرفتند. سپس، شاخص Fv / Fm به کمک دستگاه اندازه گیری کلروفیل فلورسنسی تعیین شد. نتایج نشان داد دو دمای 0 و 5- درجه سانتیگراد، تنشی به نمونه ها وارد نکرده و همه ارقام در این دو دما مقاومت نشان دادند (نسبت Fv / Fm بیشتر از 83/0 بدست آمد). با کاهش دما به 10- و 15- درجه سانتیگراد میزان تنش وارده به گیاهان به ترتیب افزایش یافت و در این میان، رقم رشید، کمترین میزان Fv / Fm (به ترتیب 243/0 و 001/0) یعنی بیشترین سرمازدگی را داشت. کاهش دما به 20- درجه سانتیگراد موجب کاهش بیشتر Fv / Fm در مقایسه با 15- درجه سانتیگراد از نظر آماری نشد و از این لحاظ، تفاوتی بین ارقام، مشاهده نگردید. بر اساس این روش در بین ارقام مورد مطالعه، ارقام شنگه، گرگان و آمفی سیس به عنوان ارقام مقاوم تر و ارقام رشید، اسپانیا، مانزانیلا و کرونایکی به عنوان ارقامی حساس در مواجهه با دماهای پائین می باشند که نتایج بدست آمده از ارزیابی ظاهری را تأیید می کند.

واژه های کلیدی: بررسی ظاهری، مقاومت به سرما، زیتون، کلروفیل فلورسنسی

عنوان مقاله [English]

Assessment of the Frost Resistance in Some Olive Cultivars Using Visual Injuries and Chlorophyll Fluorescence

نویسندگان [English]

  • N. Simkeshzadeh
  • M. Mobli
  • N. Etemadi
  • B. Baninasab
چکیده [English]

Abstract
Planting of olive (Olea europaea L.) tree due to salt and drought tolerance and ever green habit increasingly is considered in urban landscape in recent years. The low resistance to cold has been a major problem in using this tree in temperate and cold zones. So, determination of frost resistance cultivars is one of the important measures for use of this tree in urban landscape. To evaluate frost resistance of 15 olive cultivars and to compare the visual assessment and chlorophyll fluorescence methods, a factorial experiment was carried out using 7- year- old olive trees which were planted in randomized complete block design with 3 replications. In visual method, frost damage of winters 2007 and 2008 to plants (percentage of drying by scoring and percentage of leaf abscission) were measured. Results of this experiment showed that ‘Amphisis’ followed by 'Gorgan' and 'Shengeh' were tolerant and ‘Kroneiki’ and ‘Rashid’ were sensitive cultivars to low temperatures. In method of chlorophyll fluorescence, in July 2008 leave samples of each cultivar was gradually incubated in 0, -5, -10, -15 and -20 ° C for one hour at least. Then Fv/Fm value of each sample was measured with fluorescence spectrometer. Results indicated that 0 and -5 ° C had no damage on samples and all cultivars tolerated these temperatures (Fv/Fm> 0.83). When temperature reduced to -10 and -15 ° C the stress on plants increased and ‘Rashid’ showed the lowest Fv/Fm (0.243 and 0.001 respectively) and was the most frost sensitive. Decreasing temperature to -20 °C had no further significant effect on reduction of Fv/Fm index and showed no difference between cultivars. Based on this method, ‘Shengeh’, ‘Gorgan’ and ‘Amphisis’ were tolerant cultivars and ‘Rashid’, ‘Spain’, ‘Manzanilla’ and ‘Kroneiki’ were sensitive cultivars to low temperatures which confirmed the results of visual assessment.

Keywords: Chlorophyll fluorescence, Frost resistance, Olive, Visual assessment