مطالعه تاثیر سن و اندازه های متفاوت نشاء بر عملکردهای اقتصادی، بیولوژیکی، شاخص برداشت و برخی خصوصیات کیفی ارقام روز بلند و روز متوسط پیازخوراکی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
با توجه به اهمیت نشاء مناسب در تولید پیاز خوراکی، در روش کشت نشایی اثر چهار اندازه نشاء مختلف بر دو رقم پیاز روز بلند و روز متوسط به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی درچهار تکرار در سال زراعی 87-1386 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی بررسی شد. فاکتور های آزمایشی شامل چهار طول نشاء (9 ،12 ،15 ، 20 سانتیمتر) و دو رقم پیاز آذرشهر ( رنگ پوست قرمز، دیرس و روز بلند) و قولی قصه زنجان (رنگ پوست قرمز- روشن، زودرس و متوسط روز) بودند. در این بررسی تاثیر اندازه نشاء بر صفات عملکرد های اقتصادی و بیولوژیکی، شاخص برداشت، پیازهای درجه یک ، دو و سه، وزن تر، وزن خشک، در صد ماده خشک، درصد مواد جامد محلول، وزن مخصوص ، سفتی بافت پیاز، حجم پیاز و شاخص شکل پیاز مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه داده ها نشان داد که اثر اندازه نشاء در ارقام مورد آزمایش به غیر از وزن مخصوص پیاز ، برروی تمام صفات مورد مطالعه از لحاظ آماری درسطح احتمال یک درصد معنی دار بود. در این تحقیق به استثنای شاخص شکل پیاز، با افزایش طول نشاء، سایر صفات افزایش یافتند. مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که بیشترین عملکرد های اقتصادی و بیولوژیکی، شاخص برداشت در نشاهای به طول 20 سانتیمتردر رقم آذرشهر به ترتیب (29/41 تن درهکتار، 84/233 گرم در بوته و 57/89 درصد) و کمترین آنها به ترتیب در نشاهای به طول 9 سانتیمتر در رقم قولی قصه زنجان (91/10 تن در هکتار،89/95 گرم در بوته و69/65 درصد) به دست آمد. همچنین بین ارقام مورد آزمایش به غیر از وزن مخصوص پیاز، در بقیه صفات مورد مطالعه اختلاف معنی دار وجود دارد. در مجموع نتایج نشان داد اندازه نشاء و رقم از نظر آماری بر تمام صفات ازریابی شده تأثیر گذار بوده است. در کلیه صفات مورد بررسی رقم آذرشهر برتر از قولی قصه زنجان ظاهر گردید و نشاهای به طول 20 سانیمتر نسبت به بقیه اندازه نشاها برتری نشان دادند. لذا به عنوان مناسب ترین اندازه نشاء جهت کشت نشایی در شرایط مشابه آزمایش پیشنهاد می شود.

واژه های کلیدی: پیاز خوراکی، کشت نشایی، اندازه نشاء، عملکرد های اقتصادی و بیولوژیکی، شاخص برداشت

عنوان مقاله [English]

Effects of Different Size and Age of Transplans on Marketable and Biological Yield, Harvest Index and some Qualitative Characters of Long – Day and Intermediate- Day Onion (Allium cepa L.) Cultivars

نویسندگان [English]

  • M. Izadkhah
  • M. Tajbakhsh
  • R. Amernia
چکیده [English]

Abstract
Suitable seedling is one of the most important factors of onion growth and yield in transplanting method (TM). In order to investigation effects of different seedling size and age on marketable yield , biological yield, harvest index and some qualitative characters in onion an experiment was couducted at the Agricultural research Center of East Azarbayjan in 2008. The factorial was conducted based randomized complete block design (CRD) with four replications. The experimental factors were four seedling size 9, 12, 15 and 20 cm and two varieties of onion: Azar-shahr (red hull and long – day) and Gooli-Ghesseh Zanjan(bright-red skin, intermediate- day). In this research characters as: marketable yield (MY), biological yield (BY), harvest index(H.I), percentage of class I, II and III onion, bulb fresh weight(BFW), bulb dry weight(BDW), percentages of dry matter (DM) and total soluble solids (TSS), specific gravity (SG), bulb volume(BV), texture tightness(TT) and bulb shape index (BSI) were studied. Analysis of variance for the measured traits indicated that except for the SG, other studied characters were significant in 1% level. With increasing of seedling length except for BSI all evaluated characters increased. The Red Azar-shahr was superior cultivar in all attributes, and Gooli-Ghesseh Zanjan was lower. Comparsions of the means of treatments show that the seedling size of 20cm had highest values of MY, BY, H.I in Azar-shahr(41.29 t/ha, 233.84 g/p, 89.57% respectively) and lowest was seedling size of 9cm in Gooli-Ghesseh Zanjan(10.91t/ha, 95.89 g/p, 65.69% respectively). Also among of the cultivars that except for the bulb volume, other traits were significant. The seedling size × cultivar interaction were not significant. The data suggest that seedling size of 20cm was superior than other seedling size. Therefore seedling size of 20cm is recommended of onion planting in TM for the places with the environmental same conditions of this experiment.

Keyword: Onion, Transplanting method, Seedling size, Total yield, Bulb characteristics