با همکاری انجمن علمی منظر ایران
نویسنده = مهدی رضایی

بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های برتر گردو بر اساس صفات مورفولوژیکی میوه و نشانگرهای ISSR در منطقه شاهرود

دوره 32، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 593-604

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v32i4.71228

فاطمه داوودی، مهدی رضائی، پرویز حیدری، حسین حکم آبادی

چکیده بررسی تنوع ژنتیکی، شناسایی و معرفی ژنوتیپ‌های برتر گردو در ایران به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی گردو و منشأ این گیاه، از اهمیت زیادی برخوردار است. از سال‌ 1376 بذور ژنوتیپ‌های منتخب گردو از مناطق مهم گردوکاری ایران در کلکسیون گردوی مرکز تحقیقات سمنان (شاهرود) کشت شدند. از این دانهال­ها 21 ژنوتیپ برتر با ویژگی‌های مناسب میوه انتخاب شدند و روی دانهال­های بذری پیوند شدند. در این پژوهش علاوه بر معرفی ویژگی‌های مهم میوه این ژنوتیپ‌ها، تنوع ژنتیکی آن‌ها با 10 آغازگر ISSR مورد بررسی قرار گرفت. میانگین وزن میوه و وزن مغز در ژنوتیپ‌های انتخابی به ترتیب 34/14 و 33/7 گرم بود. بیشترین میزان وزن میوه و مغز به ترتیب به میزان 50/17 و 3/10 گرم در ژنوتیپ OR23 مشاهده شد. میانگین درصد مغز گردوهای برگزیده 17/51 درصد بود. بیشترین میزان درصد مغز (7/62 درصد) در ژنوتیپ T12 مشاهده شد. از ده آغازگر ISSR در 21 ژنوتیپ برتر گردو 112 باند ایجاد شد که از این تعداد، 102 باند چندشکلی را نشان دادند و برای آنالیز تنوع ژنتیکی استفاده شدند. بیشترین تعداد باند در آغازگرهای UBC.826 و UBC.888 با 14 باند مشاهده شد. بیشترین قدرت تفکیک‌کنندگی به میزان 71/7 در آغازگر UBC.826 و پس از آن در آغازگر UBC.887 مشاهده شد. ضریب تشابه بین ژنوتیپ‌ها از 51/0 تا 88/0 متغیر بود. دندروگرام تنوع ژنتیکی 21 ژنوتیپ گردو را به دو گروه اصلی و سه گروه فرعی در گروه اول تقسیم‌بندی نمود که با میزان زیادی با نتایج دسته‌بندی آنالیز به مؤلفه­های اصلی تطابق داشت. نتایج نشان داد فاصله ژنتیکی متوسطی بین ژنوتیپ ها وجود دارد و ژنوتیپ های جمع آوری شده از مناطق ارومیه و تویسرکان فاصله ژنتیکی بیشتری نسبت به سایر ژنوتیپ ها دارند که با توجه به خصوصیات برتر می توانند به‌عنوان والدین با ژنوتیپ های انتخابی از منطقه شاهرود در برنامه‌های اصلاحی استفاده شوند.

اثر برخی اکسین‌های مصنوعی روی عملکرد و بازارپسندی چهار رقم آلو

دوره 32، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 485-493

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v32i3.70390

نیازقلی فیروزبخت، مهدی رضائی

چکیده اندازه میوه نقش مهمی در بازارپسندی و قیمت میوه آلوی ژاپنی دارد. به‌منظور بهبود اندازه میوه آلوهای ژاپنی، اثرات محلول‌پاشی دو اکسین مصنوعی NAA (0، 300 و 400 میلی‌گرم بر لیتر) و 2,4-D (0، 10 و 30 میلی‌گرم بر لیتر) در یک آزمایش اسپلیت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در چهار رقم آلوی ژاپنی (قطره‌طلا، شابلون‌های زودرس، میان‌رس و دیررس) در باغ تجاری شرکت کشاورزی ران در استان گلستان طی سال‌های 1394- 1395 مورد بررسی قرار گرفت. صفات طول، قطر، نسبت طول به قطر و وزن میوه، عملکرد، کارایی عملکرد و درصد میوه درجه یک و دو ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که اکسین‌های مصنوعی باعث افزایش معنی‌دار در سطح احتمال یک درصد در اندازه میوه آلوی ژاپنی شدند. ارقام آلو پاسخ‌های متفاوتی در مقابل تیمارهای محلول‌پاشی نشان دادند. محلول‌پاشی 2,4-D و NAA به صورت میانگین عملکرد در هر درخت را در ارقام شابلون زودرس، میان‌رس، دیررس و قطره طلا به ترتیب 30، 60، 28 و 34 درصد افزایش داد. تنظیم‌کننده‌های رشدی اکسینی باعث افزایش اندازه میوه و عملکرد میوه آلو ژاپنی می‌شوند.

بررسی تنوع مورفولوژیکی ژنوتیپ‌های گردوی شهرستان آزادشهر

دوره 30، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 469-479

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v30i3.45073

فاطمه شاملو، مهدی رضائی، عباس بیابانی، علیرضا خان احمدی

چکیده در این پژوهش با هدف بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های گردو در شهرستان آزادشهر، ۱۰۲ ژنوتیپ گردو از چهار منطقه (وامنان، کاشیدار، رودبار و سیدآباد) با 30 خصوصیت مورفولوژیکی مربوط به میوه، برگ و ... ارزیابی مقدماتی شدند. نتایج آنالیز تشریحی صفات نشان داد که ژنوتیپ های این منطقه تنوع بالایی از لحاظ صفات میوه چون درصد مغز میوه، وزن مغز، میوه، رنگ مغز و آسان جدا شدن مغز از میوه دارند. ژنوتیپ Ka17 و Va31 دارای بیشترین میانگین وزن میوه (79/19گرم)، ژنوتیپ Va31 دارای بیش ترین وزن مغز (4/9 گرم) و ژنوتیپ ROOD4 و Va34 برای صفت آسان جدا شدن مغز از میوه (خیلی آسان) و مطلوب بودن طعم میوه (مطلوب) شاخص بودند. آنالیز کلاستر ژنوتیپها با تولید چهار خوشه اصلی به خوبی توانست ژنوتیپهای منطقه سیدآباد را از سایر ژنوتیپها جدا کند. بیشتر ژنوتیپهای منطقه وامنان و کاشیدار در خوشه یک و دو قرار گرفتند و ژنوتیپ‌های منطقه رودبار در گروه چهارم قرار گرفتند. در خوشه بندی صفات شکل و اندازه میوه و برگ، رنگ ، وزن و درصد مغز میوه تأثیر بیش تری داشتند. با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق، تنوع ژنتیکی خوبی در ژنوتیپ های گردوی این منطقه وجود دارد که می تواند به عنوان مواد اصلاحی در اختیار به نژادگران قرار گیرند.

بررسی اثر کاربرد کود شیمیایی نیترات پتاسیم و کود زیستی آزوسپیریلیوم بر رشد و درصد گلدهی گل مریم رقم دابل

دوره 30، شماره 2، بهار 1395، صفحه 251-259

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v30i2.39439

هادی قاسمی، مهدی رضایی، حمیدرضا اصغری، حسن قربانی قوژدی

چکیده گل مریم از مهم‌ترین گل های بریده ایران و جهان به شمار می‌آید. در این تحقیق اثر دو نوع کود زیستی و شیمیایی بر صفات رویشی و زایشی گل مریم در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مطالعه گردید. سطوح مورد استفاده کود شیمیایی نیترات پتاسیم 0، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار در نظر گرفته شد. کود زیستی آزوسپیریلیوم در دو سطح مصرف و عدم مصرف استفاده گردید. نتایج آزمایش‌ها نشان داد، صفات مربوط به برگ، میزان کلروفیل، وزن کل پیاز5، وزن پیاز اصلی6، قطر پیاز اصلی، تعداد پاگیاه و سوخک و میزان پتاسیم تحت تاثیر اثر اصلی نیترات پتاسیم قرار گرفتند. در اثر اصلی آزوسپیریلیوم صفات قطر پیاز اصلی، قطر ساقه و میزان پتاسیم معنی‌دار گردیدند. همچنین در مقایسه میانگین اثرات متقابل صفات وزن تر برگ، شاخص سطح برگ، وزن و قطر پیاز اصلی، تعداد پاگیاه، تعداد سوخک و میزان پتاسیم معنی‌دار گردیدند. از طرف دیگر صفات تعداد برگ، تعداد روز تا به ساقه رفتن، تعداد روز از ساقه رفتن تا برداشت گل و ارتفاع ساقه گل‌دهنده تحت تاثیر هیچ کدام از تیمارها قرار نگرفتند. نیترات پتاسیم با میزان 150 کیلوگرم در هکتار تقریباً بیشتر صفات به خصوص گلدهی را تحت تاثیر خود قرار داد و تعداد سوخک را به حدود 20 عدد افزایش داد. آزوسپیریلیوم تأثیر اندکی بر صفات رشدی و زایشی نشان داد.

بررسی اثر اسید اسکوربیک، اسید سیتریک و متابی سولفیت سدیم بر ویژگی های فیزیکوشیمیایی و اورگانولپتیکی برگه زردآلو (.Prunus armeniaca L) رقم جهانگیری

دوره 26، شماره 1، بهار 1391

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.12894

محمد حسینی، مصطفی مصطفوی، ابراهیم هادوی، مهدی رضائی

چکیده در اکثر مناطق در کشور ما برای تولید برگه زردآلو از گاز گوگرد جهت نگهداری و حفظ رنگ استفاده می‌شود که آلرژی زا و سرطان زا است. هدف اصلی این پژوهش استفاده از مواد جایگزین گوگرد در تولید برگه زردآلو بود. در این راستا میوه‌های زردآلو رقم جهانگیری قبل از خشک شدن در مقابل آفتاب تحت سه تیمار (اسیدسیتریک، اسیداسکوربیک و متابی ‌سولفیت) هر کدام در دو سطح (5/0 و 7/0 درصد) قرارگرفتند و با یک نمونه‌ی شاهد مقایسه شدند. صفات کیفی برگه زردآلو از قبیل بریکس، pH، مقدار رطوبت برگه، شاخص قهوه‌ای شدن، اسیدیته و صفات ارگانولپتیکی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده نشان داد که اثر تیمارهای مختلف اعمال شده روی صفات مورد ارزیابی، معنی‌دار است و کلیه‌ی تیمارهای اعمال شده اختلاف معنی‌داری با نمونه‌ی شاهد دارند. تیمار متابی سولفیت سدیم 7/0 درصد کمترین مقدار قهوه ای شدن را داشت ولی باعث سفتی بافت برگه گردید. تیمارهای اسیدسیتریک و اسیدآسکوربیک نیز اثر معنی داری بر میزان قهوه ای شدن نسبت به شاهد دارند، برگه های حاصل از تیمار اسید سیتریک 7/0 کمترین میزان pH و اسیدیته را داشتند. از لحاظ صفات ارگانولپتیک برگه های حاصل از تیمار اسیدسیتریک 7/0 درصد نسبت به بقیه تیمارها نرم تر وخوش طعم تر ارزیابی شدند این برگه ها همچنین رنگ و شکل ظاهری نسبتاً خوبی داشتند.