با همکاری انجمن علمی منظر ایران
کلیدواژه‌ها = حسن یوسف

تأثیر تنش مکانیکی بر برخی از خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گل حسن‌یوسف (Coleus blumei Benth.)

دوره 32، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 629-640

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v32i4.72467

عاطفه صفایی فر، عبدالحسین رضایی نژاد، صادق موسوی فرد، فیض الله شهبازی

چکیده پژوهش حاضر به­منظور بررسی تأثیر تنش لرزشی بر کنترل رشد گیاه حسن­یوسف انجام شد. آزمایش به­صورت گلدانی و بر اساس فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. اعمال تنش پس از استقرار قلمه‎های ریشه‎دار شده، هر روز صبح بعد از طلوع خورشید در سه زمان صفر (شاهد)، پنج و 10 دقیقه و قدرت تنش در سه فرکانس 5/7 و 10 و 5/12 هرتز توسط دستگاه شبیه­ساز لرزش انجام شد. نتایج نشان داد کلیه تیمارهای تنش لرزشی در تمامی قدرت‎ها و زمان‎های اعمال شده باعث کاهش ارتفاع گیاه شد. با افزایش قدرت و مدت تنش، ارتفاع گیاه کاهش بیشتری نشان داد به‎طوری‎که در گیاهان تحت تنش لرزشی با قدرت 5/12 هرتز و مدت زمان 10 دقیقه نسبت به شاهد 31 درصد کاهش ارتفاع نشان دادند. اعمال تنش لرزشی باعث کاهش تعداد و سطح برگ، طول ریشه، بیوماس گیاه و محتوای نسبی آب برگ نسبت به شاهد شد، اما تأثیری در نشت یونی نداشت. در بین تیمارها، گیاهانی که با قدرت 5/7 هرتز و به­مدت پنج دقیقه تحت تنش لرزشی بودند، 16 درصد کاهش ارتفاع نسبت به شاهد نشان دادند اما سایر خصوصیات رشدی مانند قطر ساقه، سطح برگ، نشت یونی و مالون­دی‌آلدئید و کلروفیل شرایط مشابه با گیاهان شاهد داشتند. با این حال برحسب شرایط تولید امکان انتخاب سایر شدت‌ها و مدت‌های تنش وجود دارد. بطور کلی بررسی نتایج این پژوهش نشان می‎دهد امکان استفاده از تنش‎های مکانیکی کنترل شده برای تولید گیاهان گلدانی کوتاه و پرپشت بدون استفاده از مواد شیمیایی وجود دارد.

مطالعه ریشه زایی، برخی صفات کمی و آناتومیکی دو گونه حسن یوسف در غلظت های بالای دی اکسید کربن

دوره 26، شماره 3، پاییز 1391

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.15207

محمود شور، ملیحه بهزادی مقدم، مرتضی گلدانی

چکیده غلظت دی اکسید کربن اتمسفر طی چند دهه گذشته افزایش یافته است. بنابراین انتظار می رود که این افزایش روی گیاهان موثر واقع شود. حسن یوسف از گیاهان زینتی است که به خاطر برگ های زیبایش مورد توجه می باشد. به منظور ارزیابی اثرات غلظت های بالای دی اکسید کربن بر صفات ریشه زایی، مورفولوژیکی و آناتومیکی دو گونه حسن یوسف شامل Coleus blumi و Coleus scutellarioides یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و 6 تیمار در گلخانه های دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1389 اجرا شد. تیمارها عبارت بودند از دو گونه حسن یوسف و سه غلظت دی اکسید کربن شامل شاهد (380)، 700 و 1050 پی پی ام. قلمه های برگدار دو گونه بمدت 30 روز تحت تاثیر دی اکسید کربن با غلظت های فوق قرار گرفتند و صفات تعداد برگ ها، قطر ساقه، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، طول روزنه، عرض روزنه، اندازه روزنه و تراکم روزنه ها اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت دی اکسید کربن از380 به 1050 پی پی ام، تعداد برگ ها، قطر ساقه، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی به ترتیب 3/25، 4/32، 5/20 و 75 درصد افزایش یافت. همچنین نتایج این آزمایش نشان دادند که با افزایش غلظت دی اکسیدکربن طول، عرض و اندازه روزنه کاهش می یابد، اما با افزایش غلظت، تراکم روزنه در واحد سطح (میلی متر مربع) افزایش یافت. بیشترین میانگین تراکم روزنه به 7/30 عدد در میلی متر مربع رسید که مربوط به برهمکنش دی اکسید کربن با غلظت 1050 پی پی ام و گونه C. scutellarioides می باشد که نسبت به میانگین بقیه تیمارها تفاوت معنی داری نشان داد.