با همکاری انجمن علمی منظر ایران
کلیدواژه‌ها = شاخص بنیه

تنش شوری بر خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاهچه های برخی توده های بومی کدو و پایه های هیبرید وارداتی مناسب پیوند

دوره 31، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 292-305

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.52395

علی فرهادی، حسین آرویی، سید حسین نعمتی، رضا صالحی، فرانچسکو جوفریدا

چکیده تنش شوری یکی از مهم‌ترین عوامل محدود کننده رشد گیاه، بویژه در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد. این تحقیق در دو آزمایش جداگانه کشت درون پتری‌دیش و کشت در بستر خاک درون کیسه نشا برای ارزیابی تحمل به شوری تعدادی از پایه‌های کدو در سال 92 و 93 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان انجام شد. جمعیت‌های بومی از کدوی حلوایی (اصفهان و کوشک)، کدوی مسمایی (الور، تیران، کوشک و اصغرآباد)، کدوی تنبل (کرمانشاه، شهرضا، محمدیه و الور)، کدوی قلیانی، لیف، کدوی ماری و هیبریدهای بین گونه‌ای (Ferro، 113، 910، 909، 913، 426 و152) جمعاً 20 تیمار در آزمایش اول استفاده شد. در آزمایش دوم جمعیت لیف و کدوی ماری و هیبریدهای 426 و 152 حذف گردید و توده بومی کدوی پوست کاغذی اضافه گردید. در واقع آزمایش دوم با 17 تیمار انجام شد. تنش شوری با کاربرد کلرید سدیم در سطوح (صفر، دو، چهار، شش، هشت و10 دسی زیمنس بر متر) برای آزمایش اول و سطوح (صفر، دو و چهار دسی زیمنس بر متر) برای آزمایش دوم انجام شد. با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. صفات سرعت و درصد جوانه‌زنی، قطر ساقه، طول ساقه و ریشه، وزن تر و خشک ساقه و ریشه، شاخص بنیه، حجم نسبی آب برگ و عدد اسپد (شاخص سبزینگی) اندازه‌گیری شد. نتایج بدست آمده نشان داد (که به استثنای نسبت ریشه به ساقه در آزمایش اول) کلیه صفات رشد اندازه‌گیری شده در کدوها در هر دو آزمایش در پاسخ به افزایش شوری کاهش معنی داری (05/0< P) نشان دادند. در تیمار رقم برای صفات اندازه‌گیری شده (به استثنای سرعت جوانه زنی و شاخص بنیه در آزمایش دوم) اختلاف معنی‌داری بین کدوها مشاهده شد. هیبرید فرو بیشترین درصد جوانه زنی را در بین پایه ها داشت. بیشترین قطر ساقه مربوط به توده های کدو تنبل بود. بیشترین طول ریشه در کدوی تنبل توده های شهرضا، کرمانشاه و الور و هیبریدهای بین گونه ای فرو، 909 و 910 بدست آمد. تیمار شوری 4 دسی زیمنس بر متر از منبع NaCl، آستانه خسارت برای کدوهای حساس به تنش شوری بود. تنش شوری 8 و 10 دسی زیمنس بر متر به شدت سبب محدودیت رشد رویشی پایه های کدو گردید. در مجموع، از بین ارقام و پایه‌های مورد مطالعه، جمعیت‌های کدو حلوایی کوشک، کدو مسمایی کوشک و اصغرآباد، کدو قلیانی، کدو پوست کاغذی و هیبرید وارداتی 113 حساس به شوری و کدوی تنبل کرمانشاه و شهرضا، کدو حلوایی اصفهان و هیبریدهای بین گونه‌ای فرو، 909 و 910 بر اساس صفات ارزیابی شده بعنوان پایه‌های برتر در تحمل به شوری معرفی شدند.

تحریک جوانه زنی بذر و رشد گیاهچه گوجه فرنگی با استفاده از میدان مغناطیسی و خیساندن بذر

دوره 26، شماره 3، پاییز 1391

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.15221

حسن فیضی، پرویز رضوانی مقدم، حسین صحابی، شهرام امیرمرادی

چکیده مطالعه تاثیر میدان مغناطیسی و هیدروپرایمینگ بر جوانه زنی بذر گوجه فرنگی در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1389 انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی شامل دو سطح هیدروپرایمینگ (خیساندن بذرها در آب مقطر به مدت 5 ساعت و استفاده از بذر خشک) و 8 سطح اعمال تیمار میدان مغناطیسی به صورت میدان مغناطیسی ثابت 15 میلی تسلا به مدت 5، 15 و 25 دقیقه، میدان مغناطیسی ثابت به قدرت 25 میلی تسلا به مدت 5، 15 و 25 دقیقه، تیمار میدان مغناطیسی دایم با شدت 3 میلی تسلا و تیمار شاهد (بدون قرار گرفتن در معرض میدان مغناطیسی) بودند. خیساندن بذر قبل از کاشت باعث کاهش معنی دار متوسط زمان جوانه زنی (MGT) گردید. طول ساقه چه، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر به ترتیب به میزان 7، 12 و 13 درصد نسبت به شاهد افزایش یافتند. همچنین طول ریشه چه از 68/6 به 59/7 سانتی متر نسبت به بذر خشک افزایش یافت. میدان مغناطیسی 3 میلی تسلا به صورت دایم و 15 میلی تسلا به مدت 25 دقیقه کمترین زمان جوانه زنی را نشان دادند. کاربرد میدان مغناطیسی با شدت 3 میلی تسلا به صورت دایم و شدت 25 میلی تسلا به مدت 5 دقیقه به ترتیب باعث افزایش طول ریشه چه به میزان 29 و 25 درصد نسبت به شاهد شدند. این تیمارها بیشترین طول ساقه چه، طول گیاهچه و شاخص بنیه را نشان دادند.