بررسی تاثیر ترکیب محیط کشت، pH و دما بر سرعت رشد و وزن میسلیوم قارچ "شی‌تاکه" در شرایط جامد و مایع

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 .

2 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

چکیده
قارچ شی‌تاکه ) Lentinulus edodes(Berk) Singer/Pegler ( از لحاظ تولید مرتبه دوم را در میان قارچ‌‌های خوراکی مهم دنیا به خود اختصاص داده است. این قارچ به خاطر طعم و مزة بی‌نظیر و همچنین خواص دارویی مدتهای مدیدی است که مورد توجه ویژه قرار گرفته است. این تحقیق به منظور بهینه‌‌سازی شرایط محیطی برای تولید قارچ "شی‌تاکه" اجرا شد. در ابتدا اثر نوع محیط کشت (در چهار سطح)، pH ( در سه سطح)، دما (در دو سطح) و تاثیر متقابل آنها بر رشد شعاعی میسیلیوم در محیط کشت جامد بررسی شد. سپس تاثیر نوع محیط کشت و pH بر وزن میسلیوم در محیط کشت مایع و دمای 25 درجه سانتی‌گراد مورد ارزیابی قرارگرفت. نوع طرح آماری در هر دو آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب کاملا تصادفی با 4 تکرار بود. نتایج حاصله نشان داد که در محیط جامد اثر نوع محیط کشت، pH و دما بر سرعت رشد میسلیوم در سطح 1 درصد معنی‌دار است. اثر متقابل بین محیط کشت و pH ، دما و محیط کشت و pH و دما نیز در سطح 1 درصد معنی‌دار شد. مقایسه سرعت رشد میسلیوم در محیط‌های کشت جامد نشان داد که بیشترین سرعت رشد (54/8 میلی‌متر در روز) در محیط‌های دست‌‌ساز 1 و 2 بدست آمد و کمترین سرعت رشد (20/6 میلی‌متر در روز) در محیط دست‌ساز3 مشاهده شد. افزایش دما از 25 به 27 درجه سانتی‌گراد منجر به کاهش معنی‌داری در سرعت رشد گردید. افزایش pH از 5/4 به 5/6 نیز منجر به کاهش رشد گردید و بیشترین سرعت رشد در 5/4=pH مشاهده شد. در محیط کشت مایع نیز تاثیر نوع محیط کشت و pH در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. بیشترین وزن میسلیوم در محیط مایع متعلق به محیط‌های دست‌‌ساز بود و برعکس محیط کشت جامد، بهترین عملکرد میسلیوم در 5/5 pH= بدست آمد.

واژه های کلیدی: شی‌تاکه، سرعت رشد میسلیوم، رشد رشته‌ای، وزن میسلیوم

عنوان مقاله [English]

Evaluation effect of media formulation, pH and temperature on" shiitake " mycelium growth analysis on solid and liquid culture conditions

نویسندگان [English]

  • Leila Razeghi 1
  • Majid azizi 2
  • Mohammad Farsi 2
  • Shadi Shahtahmasbi
2 Ferdowsi University of Mashhad
چکیده [English]

Abstract
Shiitake mushroom [Lentinulus edodes(Berk) Singer/Pegler] has the third production class among the most important edible mushrooms. For a long time this mushroom has draw attention due to its unique flavor and taste and also therapeutic properties. The research conducted to optimizing the environmental conditions for shiitake production. In the first experiment the effect of four medium types in solid form, three medium pH (4.5, 5.5 and 6.5) and two temperatures regimes (25 and 27 oC) were evaluated on mycelium radial growth of the mushroom. In second experiment the effect of medium types and pH was evaluated on mycelium yield in liquid form at 25 oC. The experimental design in both media was factorial on the basis of completely randomized design with 4 replications.The obtained results of the first experiment showed that medium type, pH and temperature significantly affect mycelium growth rate at p≤0.01. Interaction between medium×pH, temperature×medium and pH×temperature also was significant at p≤0.01. The highest growth rate (8.548mm/day) was detected on 1 and 2 “hand making” media and the lowest one (6.201mm/day) was observed on 3 hand making media. The higher temperature (27 0C) cause the lower the mycelium growth rate. Increasing the medium pH from 4.5 to 6.5 also decreased mycelium growth rate and the highest growth rate was observed at pH=4.5. In second experiment (liquid medium), medium type and pH also affect mycelium yield significantly (p≤0.05). The highest mycelium yield was belong to hand making media and on the contrary with first experiment, the best mycelium yield was obtained on pH=5.5.

Key words: Shiitake, Mycelium growth rate, Mycelium filamentous growth, Mycelium yield