بررسی حساسیت برخی ارقام هلو و شلیل به سرمای زمستان 1386 مشهد

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
یخ زدگی جوانه‌ها، پوست و چوب درختان در طول زمستان از مهمترین عوامل مهم محدود کننده تولید میوه می‌باشد. انتخاب وگسترش ارقامی با عملکرد و کیفیت بالا و بدون توجه به میزان مقاومت آنها موجب گسترس بیشتر خسارت و صدمات وارده است. در این پژوهش، میزان مقاومت نسبی برخی ارقام هلو و شلیل در مقابل افت ناگهانی دما و سرمای شدید، در شرایط طبیعی فصل زمستان سال 1386 در شرایط آب وهوایی مشهد بررسی شد. ایستگاه هواشناسی منطقه مورد آزمایش (ایستگاه گلمکان) حداقل دمای مطلق سال را در بیست و چهارم دی ماه برابر 22- درجه سانتیگراد ثبت نمود که با آب و هوای مشهد اندکی تفاوت داشت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. با روش نشت یونی نسبی جوانه‌های زایشی، رویشی، چوب یکساله و چوب دوساله ارقام هلوی جی اچ هیل، البرتا، ردهون، سرخ و سفید مشهد و قرمز مشهد و ارقام شلیل ایندیپندنس، کیوتا، نکتارد6 و استارگلد مورد بررسی واقع شدند. در بین ارقام هلو و شلیل مورد مطالعه، رقم هلوی سرخ و سفید مشهد و هلوی قرمز مشهد که ارقام بومی ایران می‌باشند، مقاوم ترین جوانه‌های زایشی را داشتند که با سایر ارقام هلو و شلیل بجز رقم شلیل ایندیپندنس تفاوت معنی داری نداشتند. حساس ترین جوانه‌های زایشی را رقم شلیل ایندیپندنس و مقاوم ترین جوانه‌های رویشی را رقم هلوی سرخ و سفید مشهد و رقم ردهون در بین ارقام هلو و رقم نکتارد6 و رقم کیوتا در بین ارقام شلیل دارا بودند. نشت یونی نسبی چوب یکساله در ارقام هلو کمتر از ارقام شلیل بود. اما نشت یونی نسبی بین خود ارقام هلو تفاوت معنی داری نداشت و رقم نکتارد6 نیز با ارقام هلو تفاوتی نداشت. هلوی رقم سرخ وسفید مشهد (به ترتیب 33/93 و 50/136میلی گرم در لیتر)، در بین ارقام مورد مطالعه بیشترین مقدار کربوهیدرات‌های محلول (قند) را در جوانه‌های زایشی و چوب یکساله داشت. نتایج حاصل از اندازه گیری مقدار قند با میزان نشت یونی نسبی اندازه گیری شده و مشاهدات ظاهری انجام شده همبستگی مثبت داشت و نشان داد، هرگاه مقدار قند در عضوی بیشتر و نشت یونی آن کمتر بود، میزان حساسیت آن عضو نیز به سرما کمتر بود.

واژه‌های کلیدی : ارقام هلو و شلیل، سرمازدگی، نشت یونی نسبی، مشاهدات ظاهری، قند

عنوان مقاله [English]

Investigation of frost susceptibility of some peach and nectarine cultivars in the winter of 2008, Mashhad, Iran

نویسندگان [English]

  • A P
  • GH D
  • SH A
چکیده [English]

Abstract
Chilling injury of vegetative and generative buds, bark and wood during fall and winter seasons are mainly limiting factors for productivity of fruits. Selecting and expanding cultivars for more yield and quality without attention to the rate of their frost resistance are impossible. In this research, the rate of relative resistance of some peach and nectarine cultivars at a sudden downfall of temperature was analyzed in vivo weather conditions during the 2008 winter season in Mashhad. The meteorology station of the studied area (Golmakan station) registered -22°C for the minimum temperature of this year on 13th January, which was a little different from the weather of Mashhad. This test is performed as factorials in the form of a randomized complete block design with three replications. Relative ionic leakage is used on reproductive and vegetative buds, annual and biennial wood in peach cultivars (J.H.Hale, Elberta, Redhaven, Mashhad Sorkhosepfide and Mashhad Ghermez) and nectarine cultivars (Indipendens, Qiuota, Nectared 6 and Stargold). Between studied peach and nectarine cultivars, Mashhad Sorkhosephid and Mashhad Ghermez cultivars, which are cultivars native to Iran, were the most resistant reproductive buds that did not have a significant difference in comparison with other peach and nectarine cultivars with the exclusion of Indipendense cultivar. The most sensitive reproductive buds were nectarine Indipendense cultivar and the most resistant vegetative buds were Mashhad Sorkhosephid and Redhaven in peach cultivars and Nectared 6 and Qiuta cultivars in nectarine cultivars. The relative ionic leakage of annual wood in peach cultivars was more than nectarine cultivars. But the relative ionic leakage between peach cultivars was not significant and Nectared 6 cultivar did not have any difference compared to peach cultivars. The "Sorkhosephid" peach cultivar of Mashhad had more solution carbohydrates in generative buds and annual wood (93.33 and 136.50 mg/lit, respectively) than other studied cultivars. Results of sugar rate followed relative ionic leakage and visual observations and showed increasing sugar and decreasing ionic leakage in organ caused lower their susceptibility to cold.

Key words: Peach and nectarine Cultivars, Chilling injury, Relative ionic leakage, Visual observation, Sugar