بهره گیری از تنوع سوماکلون جهت ایجاد لاین های مقاوم به خشکی در ارقام هویج (Daucus carota L.)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
جهت استفاده از تنوع سوماکلون در ایجاد لاین های مقاوم به خشکی در ارقام هویج (Daucus carota L.)، تحقیقی در گروه بیوتکنولوژی موسسه ملی تحقیقات سبزیجات روسیه در سال 88-1387به انجام رسید. بذور چهار رقم هویج که در ایران مورد کشت قرار می گیرند از موسسه تحقیقات سبزی و صیفی دزفول تهیه شدند. پس از رشد گیاهچه ها در محیط گلدان، قطعات هیپوکوتیل جدا شده و با اتانول 70 درصد به مدت 30 ثانیه و هیپوکلریت سدیم با غلظت 1 درصد و به مدت 10 دقیقه استریل شده و در محیط کشت حاوی 2/0 میلی گرم در لیتر هورمون 2,4-D جهت رشد کالوس قرار گرفتند. کالوس‌های تکثیر یافته، به قطعاتی به اندازه 25 میلی گرم تقسیم شده و برای افزایش ایجاد تنوع ژنتیکی با موتاژن شیمیایی نیتروزواتیل اوره در غلظت های صفر، 5/0، 2 و 8 میلی مولار تیمار شدند. این قطعات سپس در محیط های حاوی غلظت های مختلف پلی-اتیلن گلایکول شامل صفر، 5، 10، 15، 20 و 25 درصد قرار گرفتند. میزان تغییر در خواص مورفوژنی و باززایی ریز نمونه ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده حاکی از آن بود که افزایش غلظت مواد فوق باعث کاهش رشد کالوس ها، از بین رفتن توانایی مورفوژنی و باززایی و حتی از بین رفتن کالوس‌ها می شود به نحوی که در غلظت 20 و 25 درصد پلی اتیلن گلایکول هیچ گیاهچه ای باززایی نشد و در غلظت 8 میلی مولار موتاژن، تقریباً تمام کالوس ها از بین رفتند. با توجه به اینکه میزان فعالیت پراکسیداز و محتوای آب در برگ در لاین های مقاوم به خشکی بیشتر از لاین های حساس می باشند به همین دلیل از این دو آنالیز جهت تعیین میزان مقاومت لاین های باززایی شده استفاده شد. نتایج نشان داد که لاین های حاصل از غلظت های بالاتر پلی اتیلن گلایکول که انتظار می رود لاین های مقاوم به شرایط تنش آبی باشند، میزان فعالیت پراکسیدازی و نیز میزان نگهداشت آب بیشتری نسبت به لاین های حاصل از غلظت های پایین داشتند.

واژه های کلیدی: تنوع سوماکلونال، پلی اتیلن گلایکول، هویج

عنوان مقاله [English]

Use of Somaclonal Variation on Improvement of drought Resistant Lines of Carrot (Daucus carota L.)

نویسندگان [English]

  • K. Rabiei
  • M. Khodambashi
  • M. Omidi
چکیده [English]

Abstract
In order to study the effect of using somaclonal variation on production of resistant lines to water deficit conditions on carrot (Daucus carota L.), an experiment was carried out in department of biotechnology of All Russian Research Institute of Vegetable Crops (RAAS) in 2008-2009. Coated seeds of four carrot cultivars which are cultivated in Iran including, Monarch, Nantes Improved, Tam Tam and Vilmorn were collected and germinated to produce hypocotyl segments. Sterliziation of hypocotyles were carried out using ethanol 70% for 30 seconds and hypochlorite solution 1% for 10 minutes. Explants were placed on medium containing 2,4-D in concentration of 0.2 mg/l for callus production. For cell selection on resitance to drought, Polyethylene glycol (in concentrations of 0, 5, 10, 15, 20, 25 percent) were used. Nitrosoethylurea as a supermutagen was used to increase the rate of somaclonal variation in concentrations of 0, 0.5, 2 and 8 mM. Results showed that callus growth and regeneration ability were considerably decreased as the concentration of selective agents increased. In the level of 20% and 25% of PEG no seedling was regenerated and in concentration of 8 mM of mutagen, almost all of the calli died. Results of peroxidase activity analysis and water retention content showed that the lines regenerated from media supplemented with high concentrations of polyethylene glycol that were expected to be resistant lines, had significantly higher amounts of peroxidase activity and water retention capability than the lines regenerated from lower levels.

Keywords: Carrot, Polyethylene glycol, Somaclonal variation