بررسی امکان ریزازدیادی درون‌شیشه‌ای گیاه کاکل‌زری Pseudohandelia umbellifera (Boiss.) Tzvel

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

گیاه کاکل‌زری از جمله گیاهان متعلق به خانواده آستراسه می‌باشد. از این گیاه یک گونه در ایران وجود دارد که فقط در استان خراسان رویش دارد. این گیاه دارای گل آذین نسبتاً بزرگ و زیبایی است که در صورت کشت انبوه بسیار مناسب فضای سبز شهری می‌باشد. در این پژوهش، به‌منظور بررسی امکان کشت‌بافت این گیاه در شرایط درون‌شیشه‌ای دو آزمایش جداگانه طراحی گردید. در مرحله اول آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور جهت بررسی میزان کالوس‌زایی این گیاه انجام شد که فاکتور اول شامل تیمارهای هورمونی با 12 سطح (BAP, IAA, KN 2,4-D و با غلظت‌های مختلف) و فاکتور دوم، نوع ریز نمونه شامل 3 سطح (ریزنمونه‌های برگ، جوانه انتهایی و جوانه جانبی) و در مجموع 36 تیمار بود. در مرحله بعد جهت ساقه‌زایی کالوس‌های تولیدشده، آزمایشی به صورت کاملاً تصادفی شامل 34 تیمار (شامل تیمارهای هورمونی نامبرده، محیط MS پایه و ریزنمونه‌های مختلف) انجام شد. در پایان کالوس‌های ساقه‌زا به محیط کشت MSو محیط حاوی هورمون IBA جهت ریشه‌زایی انتقال یافتند. نتایج آزمایش اول نشان داد که عکس‌العمل این گیاه به تیمارهای هورمونی فوق به جز 2,4-D در محیط کشت جهت کالوس‌زایی خوب بوده است و تیمارها از نظر میزان کالوس‌زایی و ویژگی‌های تولید شده متفاوت بودند. نتایج آزمایش دوم نشان داد که تعداد محدودی از تیمارها تولید ساقه کردند و بسیاری از تیمارها در واکنش به تیمارهای فوق فقط تولید کالوس کردند. همچنین از نمونه‌هایی که تولید ساقه کرده بودند تعداد بسیار کمی از گیاهان در محیطMS ریشه‌دار شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Possibility of Tissue Culture in Pseudohandelia umbellifera (Boiss.) Tzvel

نویسندگان [English]

  • A. Ghani
  • A. Tehranifar
  • V. Ghasemi
  • S. Hatefi
چکیده [English]

Pseudohandelia Tzvel. belongs to the Asteraceae family with only one species. It is endemic to Khorasan Province in Iran. Having partially big and beautiful inflorescences make it a proper choice in urban green space especially in case of mass culture. In this research, to investigate possibility of micro propagation of this plant two separate experiments were designed. To obtain non contaminated explants, seeds were cultured in MS media in February 2009. After about two months a few healthy plants as stock plants for use in later stages produced through subculture. In the first stage, to evaluate amount of callus production, a factorial experiment based on a randomized complete design with two factors conducted. The first factor was 12 different hormone levels (including BAP, IAA, KN and 2,4-D with different concentrations) and second factor was explants type (including leaf, apical and lateral buds as a explants) making 36 treatments in total. In the second stage to induce stem on produced callus a randomized complete design with 34 treatments (including mentioned hormonal treatments, base MS media and different explants) was used. At the end the callus with stems were transplanted to a MS media containing IBA for root production. The results of the first experiment showed callusogenensis response to above hormonal treatments was seen in this plant with the exception of 2,4-D. Significant difference among the means of hormonal treatments for fresh weight of induced callus was observed. The result of the second experiment showed limited treatment could produce stem and most of treatments just produce callus. Also those samples that produced stem, a few could produce root in MS media.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ornamental
  • Native Plants
  • Pseudohandelia umbellifera
  • Tissue culture
  • Explant