با همکاری انجمن علمی منظر ایران
دوره و شماره: دوره 28، شماره 2، تابستان 1393 
مقالات پژوهشی

تاثیر تراکم بوته و آرایش کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد گل گاوزبان ایرانی (Echium amoenum Fisch. & Mey.) در استان گیلان

صفحه 135-143

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39339

داریوش عشوری، سیدعلی نورحسینی، محمدنقی صفرزاده

چکیده به‌منظور بررسی اثر تراکم بوته و آرایش کاشت گل گاوزبان ایرانی آزمایشی با دو عامل آرایش کاشت (مربع و مستطیل) و تراکم بوته (2، 4، 6 و 8 بوته در متر مربع) به‌صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار طی سال زراعی 89-1388 در روستای لات‌محله اشکورات استان گیلان به اجرا درآمد. خصوصیاتی هم‌چون عملکرد گل خشک، وزن خشک بوته، تعداد ساقه گل‌دهنده در بوته، تعداد گل در گل‌آذین، ارتفاع بوته و طول گل اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که اثر تراکم بوته بر عملکرد گل خشک، وزن خشک بوته، تعداد ساقه گل‌دهنده در بوته، تعداد گل در گل‌آذین و طول گل در سطح احتمال 1 درصد و بر ارتفاع بوته در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار بود. آرایش کاشت و همچنین اثر متقابل تراکم در آرایش کاشت تأثیری بر عملکرد گل خشک و سایر پارامترهای مورد سنجش نداشت. بیشترین عملکرد گل خشک (2/791 کیلوگرم در هکتار) در تراکم 6 بوته در متر مربع بدست آمد. هم‌چنین بیشترین وزن خشک گل تک بوته، وزن خشک بوته، تعداد ساقه گل‌دهنده در بوته، تعداد گل در گل‌آذین، طول گل و ارتفاع بوته در تراکم 2 بوته در متر مربع بدست آمد.

مقالات پژوهشی

بررسی امکان ریزازدیادی درون‌شیشه‌ای گیاه کاکل‌زری Pseudohandelia umbellifera (Boiss.) Tzvel

صفحه 144-153

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39341

عسکر غنی، علی تهرانی فر، ولی اله قاسمی، سمیرا هاتفی

چکیده گیاه کاکل‌زری از جمله گیاهان متعلق به خانواده آستراسه می‌باشد. از این گیاه یک گونه در ایران وجود دارد که فقط در استان خراسان رویش دارد. این گیاه دارای گل آذین نسبتاً بزرگ و زیبایی است که در صورت کشت انبوه بسیار مناسب فضای سبز شهری می‌باشد. در این پژوهش، به‌منظور بررسی امکان کشت‌بافت این گیاه در شرایط درون‌شیشه‌ای دو آزمایش جداگانه طراحی گردید. در مرحله اول آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور جهت بررسی میزان کالوس‌زایی این گیاه انجام شد که فاکتور اول شامل تیمارهای هورمونی با 12 سطح (BAP, IAA, KN 2,4-D و با غلظت‌های مختلف) و فاکتور دوم، نوع ریز نمونه شامل 3 سطح (ریزنمونه‌های برگ، جوانه انتهایی و جوانه جانبی) و در مجموع 36 تیمار بود. در مرحله بعد جهت ساقه‌زایی کالوس‌های تولیدشده، آزمایشی به صورت کاملاً تصادفی شامل 34 تیمار (شامل تیمارهای هورمونی نامبرده، محیط MS پایه و ریزنمونه‌های مختلف) انجام شد. در پایان کالوس‌های ساقه‌زا به محیط کشت MSو محیط حاوی هورمون IBA جهت ریشه‌زایی انتقال یافتند. نتایج آزمایش اول نشان داد که عکس‌العمل این گیاه به تیمارهای هورمونی فوق به جز 2,4-D در محیط کشت جهت کالوس‌زایی خوب بوده است و تیمارها از نظر میزان کالوس‌زایی و ویژگی‌های تولید شده متفاوت بودند. نتایج آزمایش دوم نشان داد که تعداد محدودی از تیمارها تولید ساقه کردند و بسیاری از تیمارها در واکنش به تیمارهای فوق فقط تولید کالوس کردند. همچنین از نمونه‌هایی که تولید ساقه کرده بودند تعداد بسیار کمی از گیاهان در محیطMS ریشه‌دار شدند.

مقالات پژوهشی

بررسی کارایی مارکر اسکار SCC8 درشناسایی ارقام و نتاج بیدانه انگور

صفحه 154-158

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39342

مصطفی عالی‌فر، علی عبادی، محمدرضا فتاحی مقدم نوقابی

چکیده بیدانگی مهم‌ترین صفتی است که از دیر باز مورد توجه اصلاح‌کنندگان انگورهای تازه‌خوری و کشمشی قرار داشته است. اصلاح انگورها توسط روش‌های سنتی منجر به تولید تعداد پایین نتاج بیدانه می‌شود و انتخاب آن‌ها نیازمند مدت زمان طولانی می‌باشد. بنابراین انتخاب به‌کمک نشانگر همراه (MAS) می‌تواند بر مشکلات انتخاب فائق آید و هزینه‌های بالای نگهداری نتاج را طی چندین سال کاهش دهد. در این تحقیق، کارایی مارکر اسکار Scc8 برای شناسایی زود هنگام نتاج بیدانه و تشخیص وضعیت ژن sdI در ارقام مهم بیدانه و دانه‌دار انگورهای ایرانی بررسی شد. بدین منظور، 11 نتاجی که توسط تست پنل به عنوان بیدانه مشخص شده بودند توسط مارکر اسکار Scc8 ارزیابی شدند. بر طبق نتایج، مارکر اسکار Scc8 10 عدد از نتاج را بیدانه هموزیگوت و فقط یکی از آن‌ها را به عنوان بیدانه هتروزیگوت مشخص کرد. این مارکر همچنین قادر به تشخیص ارقام دانه دار هموزیگوت موسکات سیاه هامبورگ، دسته چین، شاهانی، صاحبی، خلیلی، علی بابا، قزل اوزوم، دیزماری، پیک‌می و شیرازی قرمز و ارقام دانه دار هتروزیگوت شاهرودی، اتابکی و تولوقی بود. می‌توان به این نتیجه رسید که مارکر اسکار Scc8 قادر است ارقام و نتاج بیدانه را به خوبی تشخیص و وضعیت ژن sdI آن‌ها را در اکثر موارد به درستی مشخص نماید (5/87 درصد).

مقالات پژوهشی

بررسی شاخص‌های میوه در اکوتیپ‌های سیب گلاب در استان خراسان رضوی

صفحه 159-166

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39344

شادی عطار، غلامحسین داوری نژاد، سید حسین نعمتی

چکیده به دلیل دگرگشنی بسیاری از ارقام سیب و نزدیکی ایران به منشا اولیه پیدایش درختان آن، تنوع ژنتیکی زیادی در بین رقم‌های سیب ایرانی دیده می‌شود. به همین منظور، پژوهشی با هدف ارزیابی خصوصیات اکوتیپ‌های سیب گلاب، جمع‌آوری اکوتیپ‌های با ارزش، جلوگیری از خطر انقراض و هم‌چنین امکان استفاده از آن‌ها در اصلاح درختان سیب در سالهای 1389 و 1390 بر روی اکوتیپ‌های سیب گلاب کشت شده در استان خراسان رضوی صورت گرفت. اکوتیپ‌های مورد مطالعه شامل گلاب تربت‌حیدریه، گلاب سبز پیش‌رس، گلاب کرمانشاه، گلاب کهنز، گلاب بهاره شوقان بودند. این اکوتیپ‌ها با 31 صفت کمی و کیفی مربوط به خصوصیات میوه در قالب طرح کاملاً تصادفی با 10 تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بیشترین تنوع در صفات وزن میوه، طول دم‌میوه، سفتی، ضخامت پوست میوه، pH و TSS وجود دارد. بیشترین بریکس در گلاب کهنز با 08/15 درصد و بیشترین سفتی در گلاب سبز پیش‌رس با 35/9 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع مشاهده شد. بررسی نتایج مربوط به همبستگی بین صفات نشان داد که بیشترین همبستگی مثبت و معنادار بین صفات وزن میوه و پهنا گلگاه (06/0±92/0)، دممیوه و وزن میوه (07/0±87/0)، نسبت طول به قطر میوه با وزن میوه (08/0±85/0)، وجود دارد.

مقالات پژوهشی

بررسی اثر اسیدسالیسیلیک، کیتوسان و زمان نگهداری بر برخی ویژگی‌های کمی و کیفی توت‌فرنگی رقم «سلوا» پس از برداشت

صفحه 167-176

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39346

محمدرضا اصغری، فرهاد اصغری

چکیده اثر اسیدسالیسیلیک در غلظت‌‌های صفر، 1 و 2 میلی‌مولار و کیتوسان در غلظت‌های صفر، 5/0 و 1 درصد بر عمر پس از برداشت و کیفیت میوه‌های توت فرنگی رقم’سلوا‘ پس از 7 و 14 روز نگهداری در سردخانه با دمای 5/0±۲ درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی ۸۵ تا ۹۵ درصد مورد مطالعه قرار گرفت. پوسیدگی میوه‌ها، کیفیت ظاهری و بازارپسندی، مواد جامد محلول، میزان اسیدآسکوربیک و فعالیت آنتی‌اکسیدانی کل عصاره میوه پس از 7 و 14 روز مورد ارزیابی قرار گرفت. کیتوسان 1 درصد باعث کاهش پوسیدگی و حفظ کیفیت ظاهری و بازارپسندی میوه‌ها نسبت به میوه‌های شاهد گردید. اسیدسالیسیلیک در غلظت 1 میلی‌مولار در ترکیب با کیتوسان 1 درصد به صورت معنی‌داری باعث حفظ میزان مواد جامد محلول، میزان ویتامین C و فعالیت آنتی‌اکسیدانی کل گردید و تأثیر آن بر میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی در هفته اول نگهداری مؤثرتر بود. کاربرد اسید‌سالیسیلیک در هر دو غلظت 1 و 2 میلی‌مولار باعث حفظ اسیدیته کل گردید.

مقالات پژوهشی

اثر هرس و تغذیه بر برخی خصوصیات کمی و کیفی انار (Punica granatum L.) رقم رباب

صفحه 177-184

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39388

عبدالعلی حسامی، محمدرضا پورقیومی، سعادت ساریخانی خرمی

چکیده با وجود این که انار یکی از محصولات مهم باغبانی کشور است، ولی مطالعات صورت گرفته در مورد این محصول، به ویژه در زمینه نحوه هرس آن بسیار کم می باشد، لذا آزمایشی طی سال های 1388-1387 به منظور بررسی سطوح مختلف هرس و تغذیه روی درختان 9 ساله انار رقم رباب در شهر قائمیه، فارس انجام گرفت. این پژوهش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی با 5 تیمار هرس (عدم هرس (P1)، حذف یک در میان شاخساره بدون سربرداری (P2)، حذف دو در میان شاخساره بدون سربرداری (P3)، حذف یک در میان شاخساره همراه با سربرداری شاخه اصلی (P4)، حذف دو در میان شاخساره همراه با سربرداری شاخه اصلی (P5)) و 3 سطح کود NPK (شاهد، 250 و 500 گرم به ازای هر درخت) پایه-ریزی شد. بررسی نتایج نشان داد که عملکرد، حجم آب میوه، وزن میوه و دانه رابطه منفی با شدت هرس و رابطه مثبت و قوی با میزان کود NPK داشتند. به طوری که درختانی که به صورت دو شاخساره در میان بدون سربرداری هرس شده بودند و کود دریافت کردند، عملکرد، حجم آب میوه و وزن دانه و میوه بیشتری نسبت به سایر تیمارها داشتند. ضخامت پوست میوه رابطه معکوسی با تغذیه و رابطه مستقیمی با شدت هرس داشت. تغذیه تأثیری بر میزان مواد جامد محلول نداشت در حالی که تمام تیمارهای هرس سبب افزایش میزان مواد جامد محلول در آب میوه شدند. برخلاف میزان مواد جامد محلول هرس سبب کاهش میزان اسیدسیتریک گردید. همچنین رابطه مستقیمی بین میزان کود مصرفی با اسید کل و اسکوربیک اسید در آب میوه مشاهده شد.

مقالات پژوهشی

اثر تیمار هیومیک‌اسید و نانوذرات نقره در افزایش عمر پس از برداشت گل شاخه بریده مریم رقم «سینگل»

صفحه 185-191

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39389

مجید امانی‌بِنی، عبداله حاتم زاده، علی نیکبخت، محمود قاسم نژاد، سارا نیکخواه‌بهرامی، سهراب داورپناه

چکیده یکی از گل‌های بریده مهم تجاری در دنیا گل مریم است که عمر نسبتاً کوتاه پس از برداشت از مشکلات اصلی آن به‌شمار می‌رود. برای این منظور، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل با به کارگیری پنج غلظت مختلف هیومیک‌اسید و هفت غلظت نانوذرات نقره بر گل مریم رقم ,سینگل، در محلول گلجای انجام گرفت. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که میزان کاهش وزن نمونه‌های تیمار شده با غلظت‌های 25، 50 و 75 میلی‌گرم در لیتر هیومیک‌اسید در روز سوم و ششم به‌طور معنی‌داری کمتر از سایر تیمار‌ها بوده است. هم‌چنین از نظر تأثیر هیومیک‌اسید روی عمر پس از برداشت و شاخص جذب آب غلظت‌های 25 و 50 میلی‌گرم در لیتر هیومیک‌اسید مناسب‌تر از سایرین بودند به نحوی که عمر پس از برداشت در تیمار 25 میلی‌گرم در لیتر تا 25/2 روز افزایش یافت. کاربرد نانو ذرات نقره با غلظت‌های 5/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر نانو ذرات نقره منجر به افزایش عمر پس از برداشت، میزان جذب آب، وزن تر، پروتئین کل و کاهش میزان پراکسیداسیون لیپید نسبت به شاهد شد به‌طوری که عمر پس از برداشت در تیمار 1 میلی‌گرم در لیتر 87/2 روز افزایش نشان داد. بنابراین می‌توان بیان داشت که کاربرد هیومیک‌اسید و نانو ذرات نقره با غلظت‌های مناسب باعث بهبود خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی شده و در نهایت ماندگاری گل بریده مریم را به‌طور مطلوبی افزایش خواهد داد.

مقالات پژوهشی

بررسی خودناسازگاری و تعیین بهترین گرده‌دهنده بــه رقم «اصفهان»

صفحه 192-198

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39390

حسن اکبری

چکیده به‌منظور بررسی خودناسازگاری و تعیین بهترین گرده‌دهنده برای رقم تجارتی به’اصفهان‘در این تحقیق اثرات دانه‌گرده‌ 4 ژنوتیپ به، به‌عنوان گرده‌دهنده بر درصد تشکیل میوه و خصوصیات کمی و کیفی میوه رقم به’اصفهان‘ به‌عنوان گیرنده گرده (والد مادری) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار در اصفهان به‌مدت سه سال مورد مطالعه قرار گرفت. در این آزمایش رقم گرده‌گیرنده (رقم به’اصفهان‘) با 4 ژنوتیپ گرده‌دهنده (KM1، KVD2،PK2 ،NB4 ) و تیمار گرده‌افشانی آزاد به‌عنوان شاهد مورد ارزیابی قرار گرفت. هم‌چنین خصوصیات کمی و کیفی میوه‌ها پس‌ازبرداشت در آزمایشگاه اندازه‌گیری شد. نتایج مقایسه میانگین درصد میوه تشکیل شده نشان داد که بین تیمارهای مختلف گرده‌افشان (به‌جزء KVD2 و NB4) اختلاف معنی‌داری وجود دارد. بیشترین میوه تشکیل شده (42/23 درصد) مربوط به ژنوتیپ KM1 و کم‌ترین آن (4/8 درصد) مربوط به تیمار خودگرده‌افشانی بود. مقایسه میانگین تیمارهای گرده‌افشانی بر وزن میوه اختلاف معنی‌داری بین تیمار KM1 با سایر تیمارها نشان داد. نتایج ارزیابی خصوصیات کمی و کیفی میوه اختلاف معنی‌داری از نظر سفتی بافت و میزان مواد جامد محلول بین تیمارهای مختلف گرده‌افشانی را نشان داد. ژنوتیپ KM1 (به ترش اصفهان) با 80 درصد تداخل زمان گل‌دهی و 4/23 درصد تشکیل میوه، بیشترین تعداد بذر تشکیل شده در هر میوه و بالاترین وزن میوه، به‌عنوان بهترین گرده‌دهنده برای رقم به’اصفهان‘انتخاب و معرفی می‌گردد.

مقالات پژوهشی

اثر ریزوباکتر های محرک رشد گیاه و مقادیر مختلف کمپوست قارچ بر عملکرد گل و خصوصیات بنه ی زعفران (Crocus sativus L.) در یک سیستم زراعی ارگانیک

صفحه 199-208

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39397

پرویز رضوانی مقدم، محمد بهزاد امیری، حمیدرضا احیایی، محمد بهزاد امیری

چکیده در سال های اخیر استفاده از اصلاح کننده های آلی و بیولوژیک به منظور جایگزینی بوم سازگار برای کودهای شیمیایی بیشتر مورد توجه قرار گرفته اند. به منظور بررسی اثر کودهای بیولوژیک و سطوح مختلف کمپوست قارچ بر عملکرد گل و ویژگی های بنه ی زعفران (Crocus sativus L.)، آزمایشی در سال های زراعی 91-1388 در مزرعه ی تحقیقاتی دانشکده ی کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، به‌صورت کرت‌های خرد‌ شده در قالب طرح پایه‌ی بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. ریزوباکترهای محرک رشد گیاه (کاربرد و عدم کاربرد نیتروکسین) و سطوح مختلف کمپوست قارچ مصرف شده (صفر، 20، 40، 60، 80، 100 تن در هکتار) به ترتیب به عنوان فاکتور اصلی و فرعی مدنظر قرار گرفتند. به طور کلی نتایج آزمایش نشان داد که نیتروکسین دارای اثر مثبت بر روی تمامی صفات مورد مطالعه بود، به عنوان مثال در شرایط کاربرد نیتروکسین تعداد جوانه در هر بنه 12 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت. بر اساس نتایج آزمایش، هر یک از سطوح 20، 60، 80 و 100 تن در هکتار کمپوست قارچ به ترتیب باعث افزایش 48، 24، 30 و 29 درصدی وزن کل بنه ها بدون فلس در مقایسه با شاهد شدند. اثر متقابل ریزوباکترهای محرک رشد گیاه و سطوح مختلف کمپوست قارچ به طور معنی داری بر عملکرد گل تأثیر داشت، به طوری که در شرایط کاربرد و عدم کاربرد نیتروکسین به ترتیب سطوح 60 و 100 تن در هکتار کمپوست قارچ نسبت به سایر تیمارها برتری داشتند. با توجه به نتایج آزمایش، از نظر عملکرد کلاله، کاربرد نیتروکسین کارایی هر یک از سطوح 40، 60 و 80 تن در هکتار کمپوست قارچ را به ترتیب 77، 66 و 30 درصد در مقایسه با سطوح مشابه در شرایط عدم کاربرد نیتروکسین افزایش داد. به طور کلی با توجه به یافته های این پژوهش، به نظر می رسد با استفاده از کودهای بیولوژیک و مقادیر مناسب کمپوست قارچ می توان ضمن حفظ پایداری کشت بوم ها، خصوصیات کمی و کیفی زعفران را بهبود بخشید.

مقالات پژوهشی

واکنش خصوصیات رشدی کدو خورشتی (Cucurbita pepo var. rada) به خاکپوش رنگی و فاصله کشت

صفحه 209-217

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39398

حمیده فاطمی، حسین آرویی، مجید عزیزی، سید حسین نعمتی

چکیده خاکپوش‌های پلاستیکی امروزه در تولید اغلب سبزی‌ها در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرند. این آزمایش در فصل زراعی سال 1389 در باغ تحقیقاتی گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل 3×2 بر پایه طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایش شامل سه فاکتور خاکپوش (خاکپوش آبی، خاکپوش قرمز و بدون خاکپوش) و فاصله کشت (در دو سطح 120 × 30 و 120 × 40 سانتی‌متر) در نظر گرفته شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که کاهش فاصله کاشت (120 × 30 سانتی‌متر) سبب افزایش معنی‌دار صفات عملکرد و میانگین وزن میوه شد. بیشترین عملکرد، تعداد میوه و تعداد برداشت در خاکپوش قرمز مشاهده شد. عملکرد میوه در بوته در خاکپوش قرمز، آبی و بدون خاکپوش به ترتیب 36/5، 57/3 و 69/2کیلوگرم در یک فصل رشد به‌دست آمد.

مقالات پژوهشی

بررسی اثر اتانول و متانول بر برخی صفات کمی و کیفی گل شاخه بریده میخک (Dianthus caryophyllus cv. ‘Sensi’)

صفحه 218-227

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39401

شنو امینی، مصطفی عرب، مجید راحمی، عبدالرحمان رحیمی

چکیده این مطالعه به منظور بررسی اثر غلظت های مختلف (صفر، 4، 6 و 12 درصد) اتانول و متانول و تیمار کوتاه ‌مدت (12 و 24 ساعت) بر عمر گلجایی میخک استاندارد رقم‘Sensi’به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار، در گروه باغبانی پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران در سال 1389 انجام گرفت. نتایج نشان داد که اثرات تیمار الکل ها و اثرات متقابل الکل در پالس بر روی طول‌عمر میخک معنی دار بود، درحالی‌که وزن تر نسبی و جذب محلول نسبی کل تحت تأثیر تیمارهای مذکور قرار نگرفتند. بیشترین (33/17 روز) و کمترین (11 روز) میزان طول عمر میخک به‌ترتیب توسط تیمارهای اتانول 12 درصد در پالس 12 ساعت و شاهد بدست آمد. اتانول 6 درصد در پالس 24 ساعت، اتانول 12 درصد و متانول 6 درصد در پالس 12 ساعت نسبت به پالس دیگر، تأثیر بیشتری را در افزایش طول‌عمر میخک داشتند. در حالی‌که در سایر تیمارها تفاوت معنی داری بین دو زمان پالس مشاهده نشد. علاوه بر این بیشترین میزان تولید اتیلن توسط شاهد تولید شد در حالی‌که اتانول 4 درصد و 6 درصد در پالس 24 ساعت، اتانول 12 درصد و متانول 12 درصد در پالس 12 ساعت و متانول 6 درصد در هر دو زمان پالس به طور چشمگیری میزان تولید اتیلن را کاهش دادند و منجر به افزایش معنی دار طول عمر شدند. وزن تر نسبی و توسعه نسبی گل ها همبستگی مثبت و معنی داری را با طول‌عمر داشتند. در صورتیکه، جذب محلول نسبی کل عدم همبستگی و یا همبستگی منفی را با سایر صفات داشت.

مقالات پژوهشی

مقایسه کاربرد پوتریسین و تیمار گرمایی بر کیفیت انبارمانی دو رقم گلابی «شاه میوه» و «اسپادونا»

صفحه 228-235

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39406

مصباح بابالار، مرجان السادات حسینی، محمدعلی عسکری چشمه، سهراب داورپناه

چکیده گلابی یکی از میوه‌های مهم مناطق معتدله در حدود 50 کشور از سراسر جهان است. ارقام گلابی شاه‌میوه و اسپادونا در سه مرحله در زمان داشت با غلظت‌های مختلف پوتریسین (صفر، 5/0، 1 و 2 میلی‌مولار) مه‌افشانی شدند و پس از برداشت در همان غلظت‌های پوتریسین غوطه‌ور شدند و هم‌چنین از تیمار گرمایی (40 و 50 درجه سانتی‌گراد و شاهد) به‌صورت غوطه‌وری استفاده گردید. میوه‌ها بعد از تیمار در دمای1 ±0درجه سانتی گراد به‌مدت 5 ماه نگهداری شدند. آزمایش بر پایه فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار انجام شد. میوه ها در طول دوره نگهداری هر سه هفته یکبار از انبار خارج و از نظر فاکتور های مختلف کمی و کیفی مثل رنگ سطحی، کاهش وزن، سفتی بافت میوه، pH، اسیدیته قابل تیتراسیون، مواد جامد محلول، شاخص طعم و ویتامین C مورد اندازه گیری قرار گرفتند. نتایج نشان داد سفتی، pH و شاخص طعم در رقم شاه میوه نسبت به اسپادونا بیشتر است. زاویه هیو، درخشندگی، کاهش وزن، TAو TSS در رقم اسپادونا بیشتر از رقم شاه میوه می باشد. تیمارهای 1 و 2 میلی مولار پوتریسین بیش ترین سفتی و کم ترین مقدار pH، TSSو شاخص طعم را در هر دو رقم نشان دادند. تیمار گرمایی40 و 50 درجه سانتی-گراد به‌ترتیب در رقم های شاه میوه و اسپادونا باعث افزایش TSS و شاخص طعم شد. در کل رقم اسپادونا از نظر اکثر خصوصیات کمی و کیفی برای عرضه به بازار و نگهداری در انبار بهتر از رقم شاه میوه می باشد.

مقالات پژوهشی

مقایسه خواص آنتی‌اکسیدانی 21 توده جعفری بومی ایران در شرایط اهواز

صفحه 236-244

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39408

زیبا بیراوند، ناصر عالم زاده انصاری، موسی موسوی، عباس کوهپایگانی

چکیده به‌منظور بررسی آنتی اکسیدان‌های غیر آنزیمی، میزان کارتنوئید‌ها و اسید اسکوربیک موجود در برگ‌های بیست و یک توده جعفری طی دو چین اول و دوم با هم مقایسه گردید. هم‌چنین جهت بررسی آنتی‌اکسیدان‌‌های آنزیمی، فعالیت دو آنزیم کاتالاز و پراکسیداز موجود در برگ‌های این توده‌ها پس از رشد رویشی نهایی اندازه‌گیری شدند. بدین‌منظور پس از جداسازی، برگ‌ها باهم مخلوط گشته و برای هر تکرار یک گرم از بافت تازه ی برگ را وزن کرده و با استفاده از روش‌های استاندارد مواد فوق اندازه‌گیری شدند. این طرح در قالب طرح کامل تصادفی اجزا شد و اطلاعات آن با استفاده از نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ‌بیش‌تر‌ین و ‌کم‌تر‌ین میزان کارتنوئید در زمان چین اول به‌ترتیب مقدار 75/6 و 39/2 میلی‌گرم در 100گرم مربوط به توده‌های همدان 49 و بوشهر 149 می باشد. ‌بیش‌تر‌ین و ‌کم‌تر‌ین میزان ویتامین "ث" در زمان چین اول به‌ترتیب مقدار 77/0 و 04/0 میلی گرم در 100گرم مربوط به توده‌های لرستان 153 و آذربایجان غربی51 بود. هم‌چنین ‌بیش‌تر‌ین و ‌کم‌تر‌ین میزان فعالیت پراکسیداز به ترتیب مقدار 25/3 و 11/0 میکرو مول پراکسید هیدروژن در دقیقه در میلی گرم پروتئین مربوط به توده مرکزی 46 و شاهد منطقه بود. ‌بیش‌تر‌ین و ‌کم‌تر‌ین میزان فعالیت آنزیم کاتالاز به ترتیب مقدار 645/0 و 006/0 میکرو مول پراکسید هیدروژن در دقیقه در میلی‌گرم پروتئین مربوط به توده‌های آذربایجان شرقی 62 و مرکزی 45 می‌باشد. توده‌های لرستان 153 و همدان 49 و لرستان 69 را می‌توان به عنوان توده های برتر معرفی نمود.

مقالات پژوهشی

کاهش خسارت تنش خشکی با کاربرد 5–آمینولوولونیک اسید درگیاه فلفل دلمه‌ای (Capsicum annuum L. cv. Red Bell Pepper)

صفحه 245-251

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39409

زهرا خزائی، محمد سیاری، مهدی صیدی

چکیده خشکی از جمله تنش‌های محیطی مهم است که بر رشد و نمو گیاهان اثر منفی می‌گذارد. جهت کاهش خسارت تنش خشکی و شناخت فیزیولوژی مقاومت به تنش گیاه فلفل دلمه‌ای قرمز (Capsicum annuum L.cv. Red Bell Pepper) در شرایط گلخانه، آزمایشی با اعمال تنش خشکی در سه سطح (آبیاری در حد 100، 60 و 30 درصد ظرفیت زراعی خاک) و کاربرد 5–آمینولوولونیک اسید در چهار غلظت (0، 25/0، 5/0 و 1 میلی‌مولار) با چهار تکرار در یک آزمایش فاکتوریل 3×4 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا گردید. در پایان آزمایش، پارامترهایی چون فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، محتوای مالون‌دی‌آلدئید، آسکوربیک اسید، محتوای نسبی آب، ارتفاع گیاه و تعداد جوانه جانبی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد با افزایش شدت تنش خشکی پارامترهای رشدی کاهش اما فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، محتوای مالون‌دی‌آلدئید و میزان آسکوربیک اسید افزایش یافت. درحالی‌که محلول‌پاشی برگی 5–آمینولوولونیک‌اسید باعث کاهش محتوای مالون‌دی‌آلدئید و بهبود سایر صفات مورد ارزیابی شد. کاربرد برگی 5–آمینولوولونیک اسید از طریق کاهش محتوای مالون دی آلدئید و پراکسیداسیون چربی‌ها از غشای سلولی محافظت می کند. هم‌چنین با افزایش فعالیت آنزیم آسکوربات‌پراکسیداز، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل و آسکوربیک اسید موجب بهبود صفات فیزیولوژیکی گیاهان گردید و مقاومت گیاهان را در شرایط تنش خشکی افزایش داد.

مقالات پژوهشی

اثر زمان برداشت و عمر انبارمانی بر کیفیت میوه پرتقال خونی رقم «مورو» (Citrus sinensis cv. Moro)

صفحه 252-259

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.39412

مهسا همدانی، حسین مرادی، علی قنبری

چکیده عوامل مختلفی از قبیل زمان برداشت، جابه‌جایی محصول، دما و طول مدت انبارمانی بر خواص مختلف میوه مرکبات تاثیر می‌گذارند و پیامدهای اقتصادی قابل‌توجهی را به دنبال دارد. لذا پژوهشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در 3 تکرار، برای ارزیابی اثرات زمان برداشت (شروع رنگ‌گیری، 50 درصد رنگ‌گیری و رنگ‌گیری کامل میوه) و مدت انبارمانی (صفر، 25، 50، 75 روز) در دمای 7 درجه سانتی‌گراد بر میزان مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتراسیون، ویتامین ث، مقدار فنل کل، فلاونوئید کل، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز (PAL) و آنتوسیانین کل میوه پرتقال های خونی رقم ‘مورو’ در سال های 1389 و 1390 انجام شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری بین زمان های مختلف برداشت و مدت انبارمانی در صفات مورد اندازه گیری وجود دارد. به‌گونه ای که بعد از 75 روز انبارمانی، میزان فلاونوئید و فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز همزمان با تجمع آنتوسیانین کل، در میوه های کاملاً رسیده افزایش یافت اما میزان فنل کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی آن ها بعد از 25 روز نگهداری کاهش یافت. هم‌چنین بیش‌ترین محتوای ویتامین ث و مواد جامد محلول قبل از نگهداری میوه های کاملاً رسیده در انبار بود که در پایان 75 روز انبارمانی این مقدار به‌حداقل رسید. بنابراین با توجه به تغییرات صفات مورد ارزیابی، مناسب ترین زمان برداشت در رقم مذکور، زمان رسیدن کامل میوه (بلوغ تجارتی) می باشد.

مقالات پژوهشی

بهبود خصوصیات رشد ونموی، عملکرد و کیفیت پس ازبرداشت گل همیشه بهار (Calendula officinalis cv. Crysantha) تحت تاثیر محلول پاشی هیومیک اسید

صفحه 260-268

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.20886

محمد جواد نظری دلجو، ندا الهویردیزاده

چکیده به منظور بررسی تاثیر محلول پاشی هیومیک اسید بر شاخص های مورفوفیزیولوژیک، جذب عناصر غذایی و دوام عمر پس ازبرداشت گل شاخه بریده همیشه بهار، آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج سطح هیومیک اسید (1000 و750 ،500 ،250 ،0 پی پی ام) و سه تکرار اجرا گردید. سطح و تعداد برگ، وزن خشک اندام های هوایی، وزن خشک ریشه و فنول کل به طور معنی داری در مقایسه با شاهد تحت تاثیر محلول پاشی هیومیک اسید قرار گرفتند. بر اساس نتایج آزمایش در غلظت های 250 و 500 پی پی ام هیومیک اسید در مقایسه با شاهد تعداد گل بیشتری برداشت گردید. همچنین هیومیک اسید تاثیر بسزایی روی جذب عناصر غذایی فسفر و کلسیم نشان داد (P

مقالات پژوهشی

اثر اسید جیبرلیک و حلقه برداری بر خصوصیات پومولوژیکی میوه انگور رقم عسکری

صفحه 269-276

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.22182

حسین افشاری، صادق ساجدی، حسین حکم آبادی

چکیده به منظور بررسی اثر غلظت های مختلف اسید جیبرلیک و زمان های مختلف حلقه برداری به منظور بهبود ویژگی های کیفی و کمی انگور عسکری در سال زراعی 90-91 در یک باغ کشاورزی واقع در شهرستان کاشمر به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی انجام گرفت. در این آزمایش تاثیر اسید جیبرلیک در چهار سطح در دو زمان محلول پاشی قبل و بعد از گلدهی و حلقه برداری در چهار مرحله گلدهی در 4 تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که تیمارهای جیبرلین و حلقه برداری باعث افزایش میزان pH نسبت به تیمار شاهد شده و بیشترین pH در تیمار جیبرلین مربوط به غلظت 200 پی پی ام (3.85) و در تیمار حلقه برداری مربوط به زمان چهار هفته بعد از گلدهی با میانگین 3.575 بود، در حالی که کمترین pH مربوط به تیمار شاهد (3.2) می باشد. همچنین بیشترین میزان اسیدیته قابل تیتراسیون در تیمار جیبرلین و حلقه برداری به ترتیب غلظت 200 پی پی ام( 0.913 درصد) و زمان چهار هفته بعد از گلدهی با میانگین 0.842 درصد بود. بیشترین میزان مواد جامد محلول در تیمار جیبرلین مربوط به غلظت 150 پی پی ام و در تیمار حلقه برداری مربوط به زمان چهار هفته بعد از گلدهی 18 درصد و کمترین هم مربوط به تیمار شاهد (14.75درصد) بود. براساس نتایج این پژوهش می توان تیمارهای جیبرلین و حلقه برداری را به منظور افزایش ویژگی های کیفی و کمی انگور عسکری در منطقه توصیه نمود.