با همکاری انجمن علمی منظر ایران
کلیدواژه‌ها = آنتی اکسیدان
فیزیولوژی پس از برداشت

اثر پوشش‌دهی کیتوسان و ژل آلوئه‌ورا بر شاخص‌های کیفیت و عمر انبارمانی انگور ’عسگری‘

دوره 37، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 655-668

https://doi.org/10.22067/jhs.2022.75778.1151

عبداله احتشام نیا، شیرین تقی پور، سارا سیاه منصور

چکیده میوه انگور در مراحل پس از برداشت، به دلیل نرم شدن بافت، بسیار فسادپذیر می‌باشد که همین امر عمر پس از برداشت آن را کوتاه می‌کند. پوشش‌های خوراکی مانند کیتوسان و ژل آلوئه‌ورا با ایجاد ساختار محافظت کننده در برابر آسیب‌های مکانیکی و تغییر اتمسفر درونی بافت، می‌توانند کیفیت میوه‌ها را افزایش دهند. به همین منظور، در این بررسی اثر محلول‌پاشی کیتوسان (در سه غلظت صفر، 2 و 3 درصد) قبل از برداشت و ژل آلوئه‌ورا (صفر، 25 و 33 درصد) بعد از برداشت، بر کیفیت و ماندگاری میوه انگور رقم عسگری در پنج زمان مختلف (صفر، 7، 14، 21 و 28 روز پس از برداشت) در دمای 4 درجه سانتی‌گراد مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان دهنده معنی‌دار بودن اثر تیمار و زمان انبارمانی بر صفات مورد نظر در سطح یک درصد بود. میوه‌های تیمار شده با کیتوسان و ژل آلوئه‌ورا دارای سفتی بافت، شاخص طعم، محتوای فنلی، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و اسیدهای قابل تیتراسیون بالاتر و شاخص پوسیدگی و اسیدیته کم‌تر از شاهد بودند. بالاترین میزان محتوای فنل، آنتی‌اکسیدان، شاخص طعم و اسیدیته قابل تیتراسیون در هر پنج زمان اندازه گیری متعلق به تیمارهای کیتوسان 2 درصد به همراه هر دو غلظت ژل آلوئه‌ورا (25 و 33 درصد) و کم‌ترین میزان مربوط به تیمار شاهد بود. در تیمار شاهد، در مدت زمان انبارمانی درصد شاخص پوسیدگی افزایش یافت و در انگورهای تیمار شده با کیتوسان و ژل آلوئه‌ورا روند پوسیدگی کندتر بود و کم‌ترین میزان پوسیدگی در تیمار کیتوسان 2 درصد به همراه ژل آلوئه‌ورا در روز 14ام مشاهده شد. به طور کلی، بر اساس نتایج به دست آمده مشاهده شد که کاربرد قبل از برداشت کیتوسان و پس از برداشت ژل آلوئه‌ورا، عمر پس از برداشت انگور ’عسگری‘ را افزایش داد و موجب بهبود صفات کیفی در آن شد.

میوه کاری

بررسی نانو دی‌اکسید تیتانیوم بر ویژگی‌های مورفولوژیک و بیوشیمیایی برخی از رقم‌های توت‌فرنگی در شرایط کشت هیدروپونیک

دوره 37، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 509-522

https://doi.org/10.22067/jhs.2022.77464.1183

فاطمه جوان، یحیی سلاح ورزی، مریم کمالی

چکیده توت­فرنگی به دلیل عطر، طعم و دارا بودن ارزش غذایی بالا جایگاه خود را در رژیم غذایی میلیون­ها نفر در جهان پیدا کرده است. امروزه عواملی از قبیل تغیرات آب و هوایی، محدود شدن منابع آب و خاک، افزایش آلودگی محیط زیست، مشکلاتی در زمینه کشاورزی و تولید غذای کافی و سالم به وجود آورده است. از این رو دانشمندان برای غلبه بر این مشکلات ابزارهای گوناگونی به کار می­برند که از آن جمله می­توان به فناوری نانو اشاره نمود. به همین منظور پژوهشی برای بررسی تأثیر محلول­پاشی نانو دی­اکسید تیتانیوم بر برخی ویژگی­های مورفولوژیک و بیوشیمیایی در چهار رقم توت­فرنگی در گلخانه هیدروپونیک گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1400-1399 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح نانو دی­اکسید تیتانیوم (صفر، 5، 10 و 20 میلی­گرم بر لیتر) و چهار رقم توت­فرنگی (’سابرینا‘، ’پاروس‘، ’گاویوتا‘ و’ کاماروسا‘) بود. آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی­داری بین ارقام مورد مطالعه از نظر صفات مورد بررسی وجود داشت. در سطح 10 میلی­گرم بر لیتر نانو دی­اکسید تیتانیوم تعداد میوه در ارقام ’سابرینا‘ (72/1)، ’پاروس‘ (03/2)، ’گاویوتا‘ (59/2) و ’کاماروسا‘ (65/1) برابر نسبت به تیمار شاهد و سطح برگ بوته در ارقام’سابرینا‘ (1/10 درصد)، ’پاروس‘ (8/19 درصد)، ’گاویوتا‘ (3/22 درصد) و ’کاماروسا‘ (1/6 درصد) نسبت به تیمار شاهد و وزن خشک بخش هوایی در ارقام’سابرینا‘ (7/23 درصد)، ’پاروس‘ (8/18 درصد)، ’گاویوتا‘ (6/26 درصد) و ’کاماروسا‘ (5/21 درصد) نسبت به تیمار شاهد و طول رانر در ارقام ’پاروس‘ (51 درصد) و ’گاویوتا‘ (9/42 درصد) نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. هم چنین در سطح 10 میلی­گرم بر لیتر نانو دی­اکسید تیتانیوم بیشترین میزان وزن خشک ریشه (8 گرم) و طول ریشه (1/30 سانتی­متر) در رقم ’گاویوتا‘ و طول رانر (2/166 سانتی­متر) در رقم ’پاروس‘ بدست آمد. بیشترین میزان pH آبمیوه در رقم ’گاویوتا‘ (97/3)، اسیدیته قابل تیتراسیون در رقم ’کاماروسا‘ (4/3 میلی­گرم بر 100 گرم وزن تازه برگ)، مواد جامد محلول در رقم ’کاماروسا‘ (5/9 درجه بریکس) و آنتی­اکسیدان در رقم ’سابرینا‘ (9/90 درصد) در سطح 20 میلی­گرم بر لیتر نانو دی­اکسید تیتانیوم بدست آمد. بر اساس نتایج بدست آمده ارقام ’گاویوتا‘ و ’پاروس‘ نسبت به دو رقم دیگر، از کارایی و عملکرد بهتری برخوردار بودند.

میوه کاری

مقایسه برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی و میزان پلی فنول‌ها در میوه شش رقم انار

دوره 36، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 709-719

https://doi.org/10.22067/jhs.2022.74271.1116

علیرضا بنیان پور، بابک جمالی

چکیده این پژوهش به منظور بررسی ویژگی­های شیمیایی میوه انار در شرایط آب و هوایی استان فارس روی درختان شش ساله شش رقم انار شامل ارقام ’ملس یوسف­خانی‘، ’بجستانی‘، ’خزر بردسکن‘، ’ملس دانه سیاه‘، ’رباب نی­ریز‘ و ’زرد انار ارسنجان‘ انجام گردید. درختان در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار کشت شدند و میوه­های این ارقام در طی سال­های 1397 و 1398 برداشت شدند و هر سال بطور جداگانه ویژگی­های کمی، کیفی و بیوشیمیایی آن­ها مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. ویژگی­های مورد بررسی شامل خصوصیات فیزیکی و بیوشیمیایی آب میوه و همچنین ترکیب پلی فنولیک آب میوه­ها بود که با استفاده از آنالیز HPLC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از نظر ویژگی­های کمی و کیفی میوه و میزان ترکیبات پلی‌فنولیک آب میوه، اختلاف معنی­داری در ارقام انار مورد مطالعه وجود دارد. رقم ’ملس دانه­سیاه‘ دارای بیشترین وزن (332 گرم) و قطر میوه (8 سانتی‌متر) بود. این رقم از لحاظ ویژگی­های بیوشمیایی میوه مانند میزان  TSS(7/15 درجه بریکس)، مقدار آنتوسیانین (98/28 میلی‌گرم در 100 میلی‌لیتر)، مقدار فنول کل (3/514 میلی‌گرم در 100 میلی‌لیتر)، میزان ویتامین ث (23/9 میلی‌گرم در 100 میلی‌لیتر) و فعالیت آنتی اکسیدانی (2/52 درصد) نیز از سایر ارقام بهتر بود. رقم ’رباب‘ نیز از لحاظ دارا بودن میزان پلی فنول­ها مانند اسید گالیک (1/163 میلی‌گرم در لیتر)، کاتچین (2/264 میلی‌گرم در لیتر)، اسید کافئیک (1/265 میلی‌گرم در لیتر)، اسید کلروژنیک (40/74 میلی‌گرم در لیتر)، وانیلین (21/18 میلی‌گرم در لیتر)، اسید ترانس فرولیک ( 20/18 میلی‌گرم در لیتر) و اسید الاژیک (05/43 میلی‌گرم در لیتر) نسبت به سایر ارقام مورد مطالعه برتر بود. با توجه به موارد فوق از بین ارقام مورد مطالعه رقم ’ملس دانه سیاه‘ با توجه به خصوصیات مناسب کمی و کیفی میوه به عنوان یک رقم مناسب جهت این منطقه معرفی می‌گردد. 

اثر محلولپاشی برگی عناصر کم مصرف آهن و روی بر عملکرد و خصوصیات کیفی میوه آلبالو (Prunus cerasus L.)

دوره 33، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 311-322

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.75654

مهدی قسمتی، فرید مرادی نژاد

چکیده آلبالو یکی از محصولات مهم و استراتژیک در منطقه خراسان رضوی است که تغذیه مناسب این گیاه می­تواند سبب بهبود عملکرد ­گردد. در این پژوهش تأثیر محلول­پاشی سه سطح کلات آهن و سولفات روی (صفر، 2 و 4 گرم در لیتر) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی بر برخی از ویژگی­های کمی و کیفی میوه آلبالو شامل وزن تازه میوه، درصد ماده خشک، عملکرد، مواد جامد محلول، اسیدیته، آنتی­اکسیدان کل میوه و کلروفیل a، b و کل، و غلظت آهن و روی در برگ مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد سطوح مختلف کلات آهن، سولفات روی و اثر متقابل آن­ها سبب افزایش وزن تازه میوه، درصد ماده خشک، عملکرد میوه و صفات کلروفیل گردید بطوریکه سطوح 4 گرم در لیتر از کلات آهن موجب افزایش معنی‌دار در میزان وزن تر، عملکرد و کلروفیل ، 4 گرم در لیتر از سولفات روی موجب افزایش معنی‌دار در میزان وزن تر و ماده خشک ، همچنین اثر متقابل این دو تیمار باعث افزایش میزان عملکرد شد. علاوه بر آن مقدار مواد جامد محلول، آنتی­اکسیدان کل و غلظت آهن برگ نیز فقط تحت تأثیر سطوح مختلف کلات آهن قرار گرفت که با افزایش سطوح محلول­پاشی صفات مورد مطالعه بهبود یافتند. محلول­پاشی با سولفات روی توانست غلظت روی در برگ را افزایش دهد اما اسیدیته آب میوه تحت تأثیر هیچ یک از تیمارها قرار نگرفت. نتایج نشان داد که سطوح مختلف سولفات روی در تمامی صفات کمی میوه آلبالو، نسبت به کلات آهن اثر بهتری داشته است هرچند این مقدار تفاوت چشمگیری نسبت به تیمار کلات آهن نداشت. محلول­پاشی با کلات آهن تأثیر معنی­داری بر صفات کیفی میوه از جمله مواد جامد محلول و آنتی اکسیدان کل داشت علاوه بر این مصرف همزمان کلات آهن و سولفات روی نسبت به مصرف جداگانه آن­ها اثر بهتری بر صفات کمی و کلروفیل برگ درخت آلبالو داشت بطوری‌که بهترین نتیجه از تیمار 4 گرم در لیتر کلات آهن به همراه 4 گرم در لیتر سولفات روی حاصل شد.

نقش پایه در فعالیت آنتی اکسیدانی میوه مرکبات: مطالعه موردی، مقایسه فعالیت آنتی‏اکسیدانی میوه دو رقم تجاری پرتقال با میوه چهار پایه

دوره 29، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 277-286

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.34411

نسترن همتی، عظیم قاسم نژاد، جواد فتاحی مقدم، پونه ابراهیمی

چکیده متابولیت های موجود در میوه مرکبات دارای خواص آنتی اکسیدانی بوده و کاربرد زیادی در صنایع دارویی، غذایی و آرایشی و بهداشتی دارند. تحقیق حاضر با هدف مقایسة میزان فنل کل، فلاونوئید کل و خصوصیات آنتی اکسیدانی گوشت و پوست میوه مرکبات با بررسی اثر پایه و درخت پیوندی بر این پارامترها در قالب فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. خواص آنتی اکسیدانی به روش DPPH، مقدار فنل کل به روش فولین‌سیوکالتیو و مقدار فلاونوئید کل به روش آلومینیوم کلراید و با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که سه فاکتور پایه و رقم و بافت اثر معناداری بر روی میزان فنل کل، فلاونوئید کل و خصوصیات آنتی اکسیدانی عصاره بخش های دوگانه میوه مرکبات دارد. بیشترین میزان ترکیبات فنل کل (09/21 میلی گرم در گرم) در پوست رقم مورو روی پایه شل‌محله تولید شده است. فلاونوئید کل تحت تاثیر بافت میوه، رقم و پایه قرار داشت. بیشترین میزان آن در پوست ارقام مورو و مارس بر روی پایه یوزو مشاهده شد. همچنین بیشترین میزان فعالیت آنتی اکسیدانی (51/85 درصد) در پوست میوه پایه بذری سیتروملو مشاهده شد. با این که بین ترکیبات آنتی‌اکسیدانی میوة درخت پیوندی با پایه تفاوت معنی‌داری وجود داشت لیکن عدم مشاهده رابطة مشخصی بین آن‌ها می‌تواند ناشی از وجود تفاوت در ویژگی‌های شیمیایی و فیزیولوژیکی هر میوه (رقم پیوندی یا پایه) باشد.

بررسی خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیوشیمیایی پسته دانشمندی (Daneshmandi Cv. Pistacia vera L.) در مقایسه با برخی ارقام تجاری استان خراسان

دوره 28، شماره 1، بهار 1393، صفحه 10-17

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.34996

محمدشاهین دانشمندی، مجید عزیزی، رضا فرهوش

چکیده در پژوهش حاضر، خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیوشیمیایی پسته رقم دانشمندی با سه رقم غالب استان خراسان شامل بادامی سفید، کله قوچی و اکبری مورد بررسی قرار گرفت. صفات مورد نظر شامل وزن تر و خشک میوه، وزن تر و خشک پوست سبز، وزن مغز سبز، وزن پوست استخوانی، درصد پوکی و خندانی، حجم میوه و حجم مغز سبز، درصد روغن، میزان و نوع اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع، پلی فنل کل توکوفرول کل، عدد پراکسید و عدد اسیدی بودند. نتایج نشان داد پسته دانشمندی از نظر شاخص های مهمی مانند وزن مغز سبز، درصد خندانی و نسبت مغز سبز به میوه برتر از سایر ارقام مورد مطالعه است. رقم دانشمندی نسبت به ارقام کله قوچی, اکبری و بادامی سفید دارای بیشترین درصد روغن (82/51 درصد) و بالاترین نسبت اسیدهای چرب چند غیراشباع به اشباع بود (82/2). از نظر میزان مواد آنتی‌اکسیدانی (توکوفرول و پلی فنل کل) رقم دانشمندی نسبت به سایر ارقام در جایگاه دوم قرار گرفت و در مقابل کمترین میزان پراکسید (که باعث کاهش ارزش غذایی پسته می شود) در رقم دانشمندی بدست آمد. (702/2 میلی اکی والان گرم بر کیلوگرم روغن). همچنین میزان اسیدیته در رقم دانشمندی 49/0 میلی گرم پتاس بر گرم روغن بود که نسبت به رقم کله قوچی (627/0 میلی گرم پتاس بر گرم روغن) 27 درصد کاهش نشان داد. بر اساس نتایج این تحقیق، استنباط می‌شود پسته دانشمندی می تواند یک رقم مناسب برای تولید تجاری بوده و جایگاه صادراتی این محصول ملی را بهبود بخشد.

اثر سمیت کادمیم بر تغییر میزان شاخص‌های پرولین و آنتی اکسیدان‌ها در کاهو (Lactuca sativa L.)

دوره 27، شماره 4، زمستان 1392، صفحه 359-366

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.30529

مریم حقیقی، محسن کافی

چکیده اطلاعات در مورد اثر سمیت فلزات سنگین بر تغییرات فیزیولوژی و بیوتکنولوژی کاهو محدود است. به این منظور آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با 7 تکرار جهت بررسی اثرات کادمیم بر تغییرات فیزیولوژی کاهو انجام شد. کادمیم با 3 غلظت صفر، 2 و 4 میلی‌گرم در لیتر به محلول غذایی در کشت هیدروپونیک اضافه شد. نتایج این آزمایش نشان داد که ایجاد تنش کادمیم و افزایش غلظت آن با افزایش فعالیت آنتی-اکسیدان‌ها (پرکسیداز و سوپر اکسید دیسموتاز) و پرولین همراه است. کادمیم در بافت گیاه تجمع یافته و وزن تر و اسید ارگانیک گیاه را کاهش می‌دهد. به طور متوسط غلظت‌های 2 و 4 میلی‌گرم در لیتر کادمیم به ترتیب پرکسیداز را 8 و53 درصد افزایش داد و فعالیت سوپر اکسید دیسموتاز را 66 و 106 درصد و غلظت پرولین را 39 و 119 درصد بالا برد در صورتی که پروتئین کل گیاه را 25 و 5 درصد نسبت به شاهد کاهش می‌دهد. اثرات سمی افزایش کادمیم با گذشت زمان بر روی کلروفیل و فتوسنتز متفاوت بود و فتوسنتز بیشتر از کلروفیل با گذشت زمان تحت تنش کادمیم کاهش یافت.

تاثیر کاربرد محلول پاشی اسید سالیسیلیک قبل از برداشت بر روی ماندگاری، کیفیت پس از برداشت و فعالیت آنتی‌اکسیدانی زردآلو رقم "نوری"

دوره 26، شماره 4، زمستان 1391، صفحه 448-459

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.18261

الهام اردکانی، غلامحسین داوری نژاد، مجید عزیزی

چکیده به دلیل عمر پایین پس از برداشت زردآلو، این تحقیق با هدف ارائه راه حلی برای بهبود عمر پس از برداشت رقم مورد مطالعه زردآلو صورت گرفته است. در این تحقیق اثر کاربرد غلظت‌های مختلف محلول پاشی اسید سالیسیلیک بر روی خصوصیات کیفی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی زردآلو در طی دوره انبارداری مورد بررسی قرار گرفته است. زردآلو رقم "نوری" سه هفته قبل از بلوغ تجاری با غلظت‌های 1، 2، 3 و 4 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک و همچنین آب مقطر (شاهد) محلول پاشی شدند. در زمان بلوغ تجاری میوه ها برداشت و بلافاصله به آزمایشگاه منتقل شدند. سپس میوه‌ها در جعبه‌های پلی‌اتیلنی بسته‌بندی، و در دمای 4 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 95 درصد برای مدت 20 روز انبار شدند. میزان تغییرات کاهش وزن، سفتی بافت میوه، مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتراسیون، pH، شاخص طعم، اسید آسکوربیک و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در روزهای صفر، 5، 10، 15 و 20 اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که طی دوره انبارداری، میزان کاهش وزن، مواد جامد محلول، pH و شاخص طعم افزایش معنی‌داری، در حالی که سفتی بافت میوه، اسیدیته قابل تیتراسیون، اسید آسکوربیک و فعالیت آنتی‌اکسیدانی کاهش معنی‌داری داشته است. در طی دوره انبارداری تفاوت معنی‌داری بین تیمار شاهد و اسید سالیسیلیک در تمام فاکتورهای اندازه‌گیری شده، مشاهده شد. تیمار اسید سالیسیلیک به طور معنی‌داری مانع از کاهش وزن و همچنین باعث حفظ سفتی بافت میوه‌ها گردیده است. در این شرایط، بیشترین میزان اسیدیته قابل تیتراسیون، اسید آسکوربیک و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در تیمارهای 4 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک و کمترین آن ها در تیمار شاهد مشاهده شد. نتایج نشان داد که کیفیت میوه‌های زردآلو با استفاده از تیمار اسید سالیسیلیک به دلیل تاخیر انداختن فرآیند رسیدگی، بهبود یافته است.

بررسی اثرات پایه و دمای پایین بر واکنش های آنتی اکسیدانی نارنگی پیج [(Citrus reticulata ×C. paradise) × (C. clementina)]

دوره 26، شماره 3، پاییز 1391

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.15216

یحیی تاجور، رضا فتوحی قزوینی، یوسف حمیداوغلی، رضا حسن ساجدی

چکیده تولید رادیکال های فعال اکسیژن در اثر تنش دمای پایین از عوامل مؤثر آسیب به گیاه است. به منظور بررسی اثر پایه و دما بر واکنش های آنتی-اکسیدانی درختان جوان نارنگی پیج آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. عامل دما در هفت سطح شامل دمای 9، 6، 3، 0، 3- ، 6- وC ˚ 2 ± 25 (به عنوان شاهد) و پایه در سه سطح نارنج، سیترنج و پونسیروس انتخاب شد. بر اساس تجزیه داده ها کاهش دما در افزایش نشت یونی، پراکسیداسیون لیپیدها، ظرفیت آنتی اکسیدانی، فعالیت آنزیم های سوپراکسیددیسموتاز، آسکوربات پراکسیداز، کاتالاز و پراکسیداز تاثیر معنی دار داشت (P