با همکاری انجمن علمی منظر ایران
نویسنده = عیسی ارجی

بررسی اثر آبیاری تنظیم شده بر ویژگی‌های رویشی، عملکرد و محتوای روغن و کارآیی مصرف آب درختان زیتون رقم زرد1

دوره 32، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 605-614

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v32i4.71739

رحمت اله غلامی، عیسی ارجی

چکیده به­منظور بررسی اثرات کسر آبیاری تنظیم شده بر ویژگی­های رویشی، عملکرد و محتوای روغن و کارآیی مصرف آب و نیز تعیین مراحل حساس تجمع روغن زیتون در برابر تنش کسر آبیاری، پژوهشی در قالب آزمایش طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار و پنج تیمار آبیاری طی دو سال 1395 و 1396 در باغات زیتون منطقه جوانمیری واقع در غرب استان کرمانشاه بر روی درختان 14 ساله رقم زرد انجام گردید. درختان زیتون به فاصله 5×5 متر کشت شده­اند و هر واحد آزمایشی شامل سه درخت بود. پنج تیمار آبیاری شامل 1- آبیاری به میزان100 درصد نیاز آبی درختان زیتون در طول فصل (شاهد)، 2- عدم آبیاری در طول مدت سخت شدن هسته و تأمین آبیاری به میزان 100 درصد در سایر مراحل رشد میوه، 3- آبیاری فقط در سه مرحله قبل از گلدهی، در شروع سخت شدن هسته و یک هفته قبل از برداشت محصول به منظور تهیه روغن، 4- آبیاری به میزان 60 درصد نیاز آبی درختان زیتون طی کل فصل و 5- شرایط دیم، با سیستم آبیاری قطره‌ای اعمال گردید به­منظور تعیین اثر کسر آبیاری تنظیم شده بر زیتون رقم زرد خصوصیات رویشی مانند طول و قطر شاخه سال جاری و نیز خصوصیات زایشی مانند درصد روغن در ماده خشک و تر، عملکرد روغن و میوه در هکتار، درصد ماده خشک میوه و کارآیی مصرف آب تحت رژیم‌های مختلف آبیاری ثبت گردید. نتایج نشان داد که صفات درصد روغن در ماده تر، عملکرد روغن و میوه در هکتار و نیز بهره­وری مصرف آب تحت تأثیر رژیم آبیاری و اثر متقابل رژیم آبیاری در سال معنی­دار بود. عدم آبیاری در طول مدت سخت شدن هسته باعث افزایش میزان عملکرد روغن و میوه در هکتار گردید. بهره­وری مصرف آب در تولید روغن در تیمار آبیاری در سه مرحله رشدی میوه بالاتر از آبیاری کامل و دیگر تیمارها بود.

اثر تیمارهای کم آبیاری بر خصوصیات رویشی وکمیت و کیفیت سیب رقم گلدن دلیشز

دوره 29، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 610-620

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v29i4.32401

عیسی ارجی، بنفشه حسنی، هوشنگ قمرنیا

چکیده از آنجائی که کشور ایران در منطقه ای خشک و نیمه خشک واقع شده است، اتخاذ روش های مدیریتی مناسب جهت افزایش کارائی مصرف آب می‌تواند از اهمیت زیادی برخوردار باشد. افزایش کارائی مصرف آب با روش های مختلف صورت می گیرد. کم آبیاری یکی از روش های افزایش کارائی مصرف آب می باشد. به همین منظور تاثیر کم آبیاری بر رشد رویشی، کمیت و کیفیت درختان 10 ساله سیب رقم "گلدن دلیشز" در منطقه گهواره در استان کرمانشاه با شرایط اقلیمی معتدل در آزمایشی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 5 تیمار و 3 تکرار در طی فصل زراعی سال 1385 انجام شد و هر واحد آزمایشی سه اصله درخت را شامل شد. تیمارهای آبیاری شامل 1- کم آبیاری اولیه 40 درصد نیاز آبی(T1) ، 2- کم آبیاری اولیه 60 درصد نیاز آبی (T2)، 3- کم آبیاری ثانویه 40 درصد نیاز آبی (T3)، 4- کم آبیاری ثانویه 60 درصد نیاز آبی (T4) و 5- شاهد 100 درصد نیاز آبی (T5) بودند. کم آبیاری اولیه 55 روز پس از زمان تمام گل (25 خرداد ماه) شروع و به مدت60 روز (تا 25 مرداد ماه) ادامه یافت در حالی‌که کم آبیاری ثانویه 115 روز پس از زمان تمام گل (25 مرداد ماه) شروع و حدود 40 روز (اوایل مهر ماه) یعنی تا زمان برداشت به طول انجامید و درختان تحت تیمار شاهد هم در طول فصل رشد تا زمان برداشت به‌صورت کامل (100 درصد نیاز آبی) آبیاری شدند. نتایج نشان داد که صفات رویشی مانند سطح مقطع تنه تحت تاثیر تیمار کم آبیاری قرار نگرفت اما طول شاخه فصل جاری در مقایسه با شاهد کاهش معنی داری نشان داد. حجم و وزن میوه درختان تحت تیمارهای کم آبیاری به استثنای تیمار40 درصد ثانویه در مقایسه با درختان شاهد کاهش معنی داری نشان ندادند. عملکرد درختان تحت تیمار کم آبیاری 60 درصد اولیه و ثانویه نسبت به درختان شاهد کاهش معنی داری نشان ندادند. تنش کم آبیاری اثرات مثبتی بر خصوصیات کیفی میوه داشت به طوری که میزان قند کل و مواد جامد محلول کل میوه در درختان تحت تیمار کم آبیاری در مقایسه با شاهد افزایش نشان دادند. میزان عناصر معدنی میوه از قبیل فسفر و پتاسیم تحت کم آبیاری قرار نگرفت. اما در میزان ازت میوه درختان تحت تنش کاهش معنی داری نسبت به درختان شاهد مشاهده شد و در میزان کلسیم بین میوه درختان شاهد و تیمار 40 درصد کم آبیاری اولیه تفاوت معنی دار شد. کم آبیاری منجر به کاهش 41، 27، 18و 12 درصدی میزان آب مصرفی در تیمارهای 40 درصد، 60 درصد اولیه و 40 درصد، و 60 درصد ثانویه به ترتیب در مقایسه با شاهد گردید. به طور کلی کم آبیاری در درختان سیب رقم گلدن دلیشز باعث افزایش کیفیت میوه می گردد. لذا اعمال 60 درصد نیاز آبی برای این رقم قابل توصیه است.

تأثیرکودهای آلی و سوپرجاذب آب بر خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشمیائی سیب‌زمینی رقم ‘مارفونا’ در کرمانشاه

دوره 28، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 453-463

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.45072

نریمان رشیدی، عیسی ارجی، محمد گردکانه، عبدالکریم کاشی

چکیده به منظور بررسی تأثیر کودهای آلی و سوپرجاذب بر خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی سیب زمینی رقم ‘مارفونا’ آزمایشی در سال 1389 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه رازی کرمانشاه به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. منطقه دارای شرایط آب و هوایی سرد معتدل و خاک مزرعه سیلتی رسی بود. فاکتور اصلی شامل دو سطح سوپر جاذب A200 (70 کیلوگرم در هکتار) و بدون سوپر جاذب و فاکتور فرعی کودهای آلی شامل 9 سطح بدون مصرف کود، مصرف کود شیمیایی (طبق آزمایش خاک)، کود مرغی گرانوله (1000 کیلوگرم در هکتار)، کود مرغی معمولی (12 تن هکتار)، کود خاک پرور (1000 کیلوگرم در هکتار)، کود گاوی (20 تن در هکتار)، ورمی کمپوست (20 تن در هکتار)، کمپوست (20 تن در هکتار) و کمپوست چای (تی کمپوست با خیس خوردن غده ها و 4 مرتبه محلول پاشی) بود. در این آزمایش تاثیر کودهای آلی و سوپرجاذب بر شاخص کلروفیل برگ و اثر متقابل آنها بر هدایت روزنهای به ترتیب در سطوح احتمال 1، 5 و 5 درصد معنیدار شد. در میان صفات کیفی و بیوشیمیایی تاثیر کودهای آلی بر میزان فسفر و اثر متقابل کودهای آلی و سوپرجاذب بر نیتروژن در سطح احتمال 5 درصد معنیدار گردید. مصرف سوپر جاذب باعث افزایش معنی دار در درصد فسفر موجود در غده سیب زمینی شد. درصد روغن خام، فیبر، نشاسته، قند، نیتروژن، فسفر و پتاسیم غده به صورت معنی‌داری تحت تأثیر سطوح مختلف کودهای آلی قرار نگرفت. بیش‌ترین درصد روغن و فیبر به ترتیب در تیمارهای کمپوست و کود گاوی به دست آمدند. بیش‌ترین درصد قند و نیتروژن غده در اثر کود گاوی حاصل شد. کود خاکپرور و کود مرغی معمولی نیز به ترتیب بیش‌ترین درصد پتاسیم و فسفر را به خود اختصاص دادند.

بررسی اثرات دور آبیاری و مالچ بر صفات رویشی زیتون در استان کرمانشاه

دوره 27، شماره 1، بهار 1392، صفحه 74-81

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.20793

رحمت اله غلامی، عیسی ارجی، محمد گردکانه

چکیده به منظور بررسی اثر مالچ و دور آبیاری بر رشد رویشی زیتون رقم سویلانا آزمایشی در قالب طرح اسپلیت ‌پلات در زمان و مکان با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار با دو عامل، مالچ (کرت اصلی) در 3 سطح: پلی اتیلن، کاه و کلش و بدون مالچ (شاهد) و دور آبیاری (کرت فرعی) در 3 سطح: 3 روز یکبار، 6 روز یکبار (شاهد) و 10 روز یکبار در ایستگاه تحقیقات زیتون دالاهو شهرستان سرپل‌ذهاب به انجام رسید. این تحقیق در پاییز 1384 با کشت نهال‌های زیتون رقم مذکور شروع شد و زمان اعمال تیمارهای مختلف از فروردین 1387 بعد از استقرار نهال‌های زیتون شروع و دو سال ادامه یافت. درختان کاشته شده در فاز رویشی (به علت عدم میوه‌دهی درختان زیتون) مورد مقایسه قرار گرفتند. اندازه‌گیری‌ها در مرحله فاز رویشی شامل ارتفاع نهال، قطر تنه و میزان رشد سالیانه (رشد فصل جاری) بود که در انتهای فصل رشد اندازه‌گیری و مقایسه گردیدند. سپس داده‌های آماری با استفاده از نرم افزار MSTAC مورد تجزیه و تحلیل قرار‌‌‌‌‌‌‌ گرفت، و مقایسه میانگین‌ها به روش دانکن انجام شد. نتایج نشان داد که، مالچ باعث افزایش ارتفاع نهال، قطر تنه و رشد سال جاری نسبت به تیمار بدون مالچ گردید، از طرفی دور آبیاری 3 روزه نیز باعث افزایش ارتفاع نهال، قطر تنه و رشد سال جاری و تیمار آبی 10 روزه باعث کاهش مقدار ارتفاع نهال، قطر تنه و رشد سال جاری گردید. اثر متقابل مالچ و دور آبیاری نیز بر روی صفات اندازه‌گیری شده در تیمارهای مختلف در سطح 5 درصد معنی‌داری بوده به طوری که بیشترین مقدار ارتفاع نهال، قطر تنه و رشد سال جاری مربوط به تیمار مالچ کاه و کلش و دور آبیاری 3 روزه می‌باشد. تیمار دور آبیاری 6 روزه همراه با مالچ در مقایسه با تیمار دور آبیاری 3روزه بدون مالچ تاثیر بیشتری بر روی این صفات داشت.

اثر پاکلوبوترازول و مقادیر مختلف آب آبیاری بر رشد رویشی نهال های جوان زیتون رقم مانزانیلا

دوره 26، شماره 4، زمستان 1391، صفحه 402-408

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.18247

رحمت اله غلامی، کاظم ارزانی، عیسی ارجی

چکیده این تحقیق به منظور بررسی اثر پاکلوبوترازول و مقادیر مختلف آب آبیاری در عکس العمل نهالهای یک ساله رقم زیتون مانزانیلا در سال 1379 در دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس به انجام رسید. تیمارهای آبیاری شامل 60، 70، 80، 90 و 100 درصد تبخیر و تعرق پتانسیل (ETp) و 60 درصد با مصرف پاکلوبوترازول بودند. تاثیر آب آبیاری و پاکلوبوترازول بر وزن تر و خشک ریشه، شاخه و برگ، ارتفاع نهال، سطح و تعداد برگ، مواد معدنی موجود در برگ و نسبت وزن تر و خشک ریشه به قسمت های هوایی نهال مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش میزان آب آبیاری از 60 درصد به 100 درصد بر میزان وزن تر و خشک ریشه و شاخه، تعداد و سطح برگ، ارتفاع نهال، میزان نیتروژن و پتاسیم موجود در برگ افزوده شد. تفاوت معنی داری بین تیمار 90 و 100 درصد تبخیر و تعرق پتانسیل مشاهده نگردید ازاین رو در میزان آب مصرفی 10 درصد صرفه جویی به عمل آمد. اثرات پاکلوبوترازول باعث کاهش رشد شاخه، کاهش اندازه سطح برگ، کاهش ارتفاع نهال و کم شدن طول میانگره، کاهش وزن تر و خشک برگ، کاهش طول ریشه، کاهش نیتروژن و پتاسیم موجود در برگ در مقایسه با نهال های شاهد شد. همچنین پاکلوبوترازول باعث قطورتر شدن ریشه نهال های زیتون و افزایش نسبت وزن تر و خشک ریشه به وزن تر و خشک قسمت های هوایی نهال گردید. از این رو می-توان گفت که مصرف پاکلوبوترازول باعث تعدیل اثرات کمبود آب از طریق کاهش رشد عمومی گیاه می شود.

بررسی اثردور آبیاری و پلیمر سوپر جاذب روی برخی خصوصیات کیفی چمن اسپورت

دوره 25، شماره 2، تابستان 1390

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v1390i0.9987

فریده شیخ مرادی، عیسی ارجی، اکبر اسماعیلی، وحید عبدوسی

چکیده چکیده کم آبی و خشکسالی های متوالی باعث گشته که اکثر نقاط جهان در حال حاضر با خطرات خشکی روبرو گردد. جهت استفاده بهینه از منابع آبی در دسترس، لازم است برنامه ریزی مناسبی را ارائه داد. در جهت افزایش میزان کارایی آب از مواد مختلفی استفاده می شود، یکی از این مواد پلیمرهای سوپرجاذب بوده که در سطح وسیعی در جهان مورد استفاده قرار می گیرند. این مواد ضمن قرار گرفتن در خاک و جذب آب ثقلی و غیر قابل استفاده برای گیاه می توانند در موقع کم آبی و لزوم به راحتی آب ذخیره شده را در اختیار گیاه قرار داده و از تنشهای وارده و تقلیل عملکرد تا حدود زیادی جلوگیری نمایند. به همین منظور آزمایشی جهت بررسی تاثیر سوپرجاذب و دور آبیاری بر روی چمن به انجام رسید. آزمایش مورد استفاده اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه بلوک بود بطوری که تیمار دور آبیاری بعنوان کرت اصلی و مقادیر سوپرجاذب بعنوان کرت فرعی در نظر گرفته شد. تیمارهای آزمایش شامل 4 دور آبیاری (1، 2، 4 و 6 روزه) و 4 میزان سوپرجاذب آ (0، 20، 25 و 30 گرم در متر مربع) اجرا گردید. آبیاری یک روزه و مقدار صفر سوپر جاذب بعنوان شاهد تلقی گردید. میزان نیاز آبی چمن با استفاده از تبخیر تشتک کلاس A تعیین گردید. نتایج نشان داد میزان سوپر جاذب برای صفات ارتفاع شاخه، کلرفیل a+b و میزان تراکم در سطح آماری 01/ و 05/0 معنی دار و وزن تر ریشه، وزن خشک ریشه، وزن تر شاخه و عمق توسعه ریشه و وزن خشک شاخه معنی دار نشدند. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد 30 گرم سوپرجاذب و دور آبیاری 2 روزه تیمارها خصوصیات مناسب خود را به نحو مناسبی حفظ کردند، در مقایسه با دور آبیاری 1 روزه تا نزدیک به 50 درصد در میزان آبیاری صرفه جویی نشان داده شد، البته شرایط آب و هوایی می توانند تاثیر بالایی در نیاز آبی داشته باشند. واژه های کلیدی: پلیمر سوپرجاذب، چمن، خصوصیات کیفی، دور آبیاری