با همکاری انجمن علمی منظر ایران
دوره و شماره: دوره 30، شماره 4، زمستان 1395 
مقالات پژوهشی

تأثیر تراکم بوته و کود نیتروژن بر صفات مورفولوژیک، عملکرد دانه، میزان و عملکرد اسانس گیاه دارویی زنیان (Carum copticum L.)

صفحه 651-660

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.36944

سید علی طباطبایی، احسان شاکری

چکیده این پژوهش در سال 1391 به منظور بررسی اثر تراکم بوته و کاربرد کود نیتروژن بر ویژگی های مختلف گیاه دارویی زنیان به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد در سه تکرار انجام شد. فاکتور های مورد آزمایش شامل تراکم بوته در سه سطح (120،60و180 بوته در متر مربع) و کود نیتروژن نیز در سه سطح شامل مقادیر 90،60و120 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار (به صورت اوره 46 درصد نیتروژن خالص) بود. حداکثر تعداد چتر در بوته (27/25)، تعداد شاخه‌های گل دهنده (77/7)، اندازه قطر تاج پوشش گیاه (32 سانتی‌متر)، عملکرد دانه (4/301 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد اسانس (45/12 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 120 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و تراکم 60 بوته در متر مربع به دست آمد. در بین تیمارهای مورد بررسی فقط کاربرد نیتروژن بر درصد اسانس معنی دار بود به‌طوری‌که کاربرد 120 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بیشترین درصد اسانس (07/4) را تولید نمود.

مقالات پژوهشی

بررسی اثر چهار نوع لایه پوششی بر خواص فیزیکی-شیمیایی میوه انار (رقم میخوش)

صفحه 661-670

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.40509

منیژه خانیان، داود قنبریان

چکیده در این پژوهش، تأثیر تیمارهای پوششی عصاره ی پوست انار، محلول کیتوزان 1 درصد، پارافین مایع و ژل آلوئه ورا در دمای 4 درجه سانتی گراد به مدت 105 روز انبارداری بر روی عمر انبارمانی و برخی صفات فیزیکی و شیمیایی میوه انار رقم میخوش مورد مطالعه قرار گرفته است. صفات اندازه‌گیری شده عبارت بودند از درصد کاهش وزن، درصد سرمازدگی، pH، اسیدیته، سفتی، مقدار مواد جامد محلول، مقدار رنگ و شدت رنگ. نتایج نشان داد که تیمار پوششی بر روی تمام صفات مورد بررسی اثر معنی دار داشته است در حالیکه زمان انبارداری فقط بر روی صفت‌های pH، درصد کاهش وزن، درصد سرمازدگی، اسیدیته و مقدار مواد جامد محلول اثر معنی دار داشته است. نمونه های پوشش داده شده با محلول کیتوزان 1 درصد، نسبت به شاهد و دیگر تیمارهای پوششی افت وزن بیشتری را نشان داد. سفتی بافت انارهای پوشش داده شده با پارافین مایع با گذشت زمان نسبت به نمونه شاهد و دیگر تیمارهای پوششی نیزکاهش بیشتری را نشان داد. همچنین میزان مواد جامد محلول نیز در انارهای پوشش داده شده با محلول کیتوزان 1 درصد با گذشت زمان نسبت به نمونه شاهد و دیگر تیمارهای پوششی افزایش بیشتری را نشان داد. در بین پوشش‌های اعمال شده بر روی انارها پوشش عصاره پوست انار علاوه برحفظ کیفیت ظاهری میوه و دانه‌های آن کمترین درصد سرمازدگی را نسبت به سایر نمونه‌ها نشان داد که تأیید کننده تأثیر مطلوب این تیمار بر نگهداری میوه در انبار سرد است.

مقالات پژوهشی

اثر محلولپاشی اسید هیومیک و نانوکودفارمکس بر صفات مورفولوژیکی، عملکرد و میزان اسانس گیاه دارویی سیاهدانه (.Nigella sativa L)

صفحه 671-680

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.41136

مجید عزیزی، زینب صفایی

چکیده امروزه شناخت منابع تامین کننده عناصر غذایی گیاهان زراعی در سیستم کشاورزی پایدار که سازگار با ‌محیط زیست باشند،خصوصاً در سیستم-‌های کشت گیاهان دارویی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این راستا آزمایشیبصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو تیمار کودی و سه تکرار در سال زراعی 1392-1391 در دانشگاه فردوسی مشهد بر روی گیاه دارویی سیاهدانه (Nigella sativa L.) انجام شد. تیمار‌ها شامل نانوکود فارمکسدر دو سطح (صفر و یک میلی گرم در لیتر) و اسید هیومیک درچهار سطح (صفر،1، 3، 6میلی گرم در لیتر) که بصورت جداگانه وترکیبی سه مرتبه در مرحله 8 برگی گیاه تا بعد از گلدهی هر دو هفته یکبار محلولپاشی شد. نتایج نشان داد که محلولپاشی با اسید هیومیک با غلظت 6میلی گرم در لیتر بر ارتفاع،شاخص سطح برگ،وزن خشک،تعداد شاخه فرعی،تعدادکپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، وزن دانه در بوته، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی، میزان و عملکرد اسانس تاثیر معنی داری داشت. کاربرد نانوکود فارمکس باعث افزایشرشد رویشی، عملکرد، اجزا عملکرد، میزان و عملکرد اسانس سیاهدانه شد. تیمار های ترکیبی در سطوح مختلف تاثیر معنی داری برروی وزن خشک بوته، وزن دانه در بوته و عملکرد بیولوژیکی، میزان و عملکرد اسانس داشتند و بر روی سایر صفات تاثیر معنی داری نداشتند. طبق نتایج این آزمایش کاربرد نانوکود فارمکس و تیمار 6 میلی‌گرم در لیتر اسید هیومیک در افزایش عملکرد و میزان مواد موثره سیاهدانه نسبت به سایر تیمارها موثرتر بود.

مقالات پژوهشی

بررسی رشد، زمان گلدهی و کیفیت میوه دوازده رقم سیب در شرایط آب و هوایی ارومیه

صفحه 681-693

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.43968

رضا رضایی، قاسم حسنی، سید ادریس صالحی

چکیده به دلایل متعدد فنی و مدیریتی و بازاریابی، ارقام قدیمی متداول در باغات سیب، نیاز به جایگزینی با ارقام جدید دارند. با هدف شناخت و انتخاب اولیه ارقام جایگزین، در تحقیق حاضر، رشد رویشی، زمان گلدهی، زمان رسیدن میوه و صفات کیفی میوه 12رقم سیب (Malus domestica Borkh) روی پایه MM111، واقع در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کهریز ارومیه اندازه گیری و تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تفاوت ارقام سیب از نظر کلیه صفات معنی دار بود. بیشترین و کمترین رشد شاخه یکساله مربوط به رقم رد دلیشز و رد اسپور به ترتیب با 8/51 و 23/26 سانتی متر بود. ارقام سیب، از نظر زمان گلدهی و رمان رسیدن میوه به ترتیب در سه و پنج گروه قرار گرفتند. رقم رد دلیشز و محله شیخی به ترتیب با 07/236 و 28/63 گرم بیشترین و کمترین وزن میوه را نشان داد. بیشترین سفتی میوه (17/9 – 67/8 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع) در ارقام فوجی، گلاب کرمانشاه، رد دلیشز و گلدن دلیشز مشاهده شد. بیشترین مواد جامد محلول مربوط به فوجی (06/18 درصد) و پس از آن به رد دلیشز (00/17درصد) بود. رقم فوجی بیشترین اسید میوه را نیز نشان داد. دو رقم رد اسپور و جوناگلد نسبت طول به قطر میوه بیشتر و رشد رویشی کمتری نشان دادند. با رتبه بندی نهایی ارقام بر اساس صفات مختلف کیفی، ارقام فوجی، رد اسپور و گلدن اسموتی بیشترین رتبه را کسب نمودند که نشان دهنده پتانسیل بالای آنها به عنوان رقم جایگزین برای توسعه باغات می باشد. ارزیابی پیوسته سایر ارقام جدید برای پویاسازی صنعت سیب منطقه بسیار ضروری است.

مقالات پژوهشی

بررسی تنوع کمیت ژنومی (C-value) و سطح پلوئیدی در تعدادی از ارقام سیب بومی به روش فلوسایتومتری

صفحه 694-700

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.43387

شاداب فرامرزی، عباس یداللهی، قاسم کریم زاده

چکیده علیرغم تنوع زیاد ارقام و گونه‌های سیب در ایران، هنوز بانک اطلاعاتی در مورد وضعیت پلوئیدی و اندازه ژنوم آنها وجود ندارد. در این تحقیق، مقدار DNA ژنومی و سطح پلوئیدی تعدادی از ارقام و ژنوتیپ‌های سیب ایرانی با دستگاه فلوسایتومتری و به روش رنگ‌آمیزی با پروپیدیوم یدید در قالب طرح کاملاً تصادفی بررسی شد. همچنین، تاثیرPVP به عنوان یک بازدارنده اکسیداسیون ترکیبات فنلی روی اندازه ژنوم این سیب‌ها به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی آزمایش شد. نتایج نشان داد که همه‌ی ارقام مطالعه شده، دیپلوئید هستند و اندازه ژنوم تخمین زده شده در آنها بین 73/1 تا 57/1 پیکوگرم در هر هسته سلولی متغیر بود. تیمار PVP روی تخمین اندازه ژنوم در سطح احتمال 5 درصد معنی‌داری نشان داد.

مقالات پژوهشی

تعیین سیتولوژیکی مراحل مختلف توسعه میکروسپور در چهار رقم گوجه‌ ‌فرنگی (Lycopersicum esculentum Mill)

صفحه 634-642

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.36609

رسول نجیب، محمد فارسی، امین میرشمسی کاخکی، سعید رضا وصال

چکیده تولید لاین‌های خالص به‌وسیله القاء آندروژنز راه‌حلی امیدبخش و جایگزین برای برنامه‌های اصلاح کلاسیک می‌باشد. این تکنولوژی در گوجه‌فرنگی به توسعه و اصلاح روش‌ها نیازمند است. یکی از عوامل موفقیت القاء آندروژنز در گوجه‌فرنگی استفاده از میکروسپورهایی است که در مرحله مناسب نمو قرار داشته باشند. بررسی سیتولوژیکی دقیق‌ترین روش برای تعیین مرحله مناسب نمو میکروسپورها است. در این مطالعه بررسی خصوصیات سیتولوژیکی میکروسپورها و دانه‌های گرده در طی روند نمو طبیعی و ارتباط بین طول جوانه گل و طول بساک صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که همبستگی بین طول جوانه‌گل و طول بساک معنی‌دار است (0001/0 P

مقالات پژوهشی

تعیین درجه حرارت‌های کاردینال و واکنش جوانه‌زنی بذور به درجه حرارت‌های مختلف در پنج رقم بذر چمن (Turf grass)

صفحه 643-650

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.36967

هادی خاوری، مرتضی گلدانی، محمد خواجه حسینی، محمود شور

چکیده هر گونۀ گیاهی از نظر نحوه واکنش جوانه‌زنی به درجه حرارت، دارای تنوع ژنتیکی خاصی است.از آنجا که جوانه‌زنی مرحله بحرانی در چرخه زندگی گیاهان می‌باشد. لذا به منظور تعیین درجه حرارت‌های کاردینال در پنج رقم چمن (فستوکا اروندیکا آستریکس، فستوکا اروندیکا الدورادو، فستوکا اروندیکا استارلت، لولیوم پرن و برموداگراس) در 8 سطح درجه حرارت (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و40 درجه سانتی‌گراد ) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه تحقیقات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. نتایج نشان داد که درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، نسبت طول ریشه‌چه به ساقه‌چه و شاخص بنیه گیاهچه تحت تاثیر درجه حرارت، ارقام چمن و برهمکنش رقم و درجه حرارت در سطح احتمال یک درصد قرار گرفتند. بیشترین صفات مورد مطالعه در درجه حرارت 25 درجه سانتی‌گراد ، بیشترین درصد (91%) و سرعت جوانه زنی (138 تعداد در روز) در رقم آستریکس و حداکثر طول ریشه‌چه (95/2 سانتی‌متر)، طول ساقه‌چه (35/3 سانتی‌متر) در رقم لولیوم و حداکثر شاخص بنیه گیاهچه (36/0) در رقم الدورادو مشاهده شد. درجه حرارت بالاتر و پایین تر از درجه حرارت‌ مطلوب کاهش معنی داری در مقادیر مذکور را بدنبال داشت. بین ارقام چمن از نظر واکنش به دماهای کاردینال تنوع وجود داشت. به نظر می‌رسد علت این تنوع دمایی مربوط به ساختار ژنتیکی گیاه و سازگاری‌های تکاملی (گرمسیری و سردسیری) می‌شود که این گیاهان کسب کرده اند.

مقالات پژوهشی

جمع‌آوری و ارزیابی تنوع مورفولوژیکی برخی از گونه‌های آلیوم (Allium L.) بومی خراسان

صفحه 701-713

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.48662

امیر حسن حسینی، علی تهرانی فر، لیلا سمیعی، محمود شور، فرشید معماریانی

چکیده آلیوم جنس بزرگی از گیاهان خانواده آماریلیداسه را تشکیل می دهد و در این جنس گیاهان زینتی بسیاری وجود دارند که از نظر اقتصادی با ارزش محسوب می شوند. در تحقیق حاضر گونه های آلیوم از نواحی مختلف استان خراسان رضوی جمع آوری گردید و در پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی کشت گردید. پس از استقرار گونه ها، تعداد 29 صفت کیفی و 13 صفت کمی طی دو سال متوالی مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج، بیشتر صفات مورد بررسی معنی‌دار بود و تنوع قابل ملاحظه ای بین گونه ها از لحاظ صفات مطالعه شده از جمله طول ساقه گلدهنده، تعداد برگ، رنگ گل و قطر گل آذین وجود داشت که امکان گزینش گیاهانی باصفات مطلوب را فراهم می-نمود. از سوی دیگر نتایج تجزیه همبستگی ساده صفات نیز در اکثر موارد همبستگی معنی داری را میان صفات بررسی شده نشان داد. همبستگی مثبت بالایی بین طول برگ با طول ساقه گلدهنده، عرض برگ با قطر ساقه گلدهنده، قطر ساقه گلدهنده با قطر گل آذین و قطر ساقه گلدهنده با طول گلپوش مشاهده شد. به منظور تشخیص مهم ترین صفات تأثیر گذار در تفکیک گونه ها، در این مطالعه از تجزیه عاملی استفاده شد و مطابق آن پنج عامل اصلی توانستند 62/91 درصد واریانس کل را توجیه نمایند. برخی صفات مانند قطر ساقه گلدهنده، قطر گل آذین، طول دمگل، شکل گل، طول میله پرچم، قطر و طول تخمدان و طول خامه از جمله صفات تاثیر گذار در عامل اول بودند که 03/30 درصد از سهم واریانس را شامل شدند. در مجموع در این مطالعه خصوصیات فنوتیپی برخی از گونه های بومی آلیوم برای اولین بار ثبت و ارائه شد که این اطلاعات ارزشمند اهمیت بالایی در برنامه های اصلاحی گونه های آلیوم در آینده می تواند داشته باشد.

مقالات پژوهشی

تعیین آستانه تحمل به تنش خشکی درختچه زرشک زینتی (Berberis thunbergii cv. Atropurpurea) در شرایط آب و هوایی مشهد

صفحه 714-722

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.52183

ریحانه ستایش، محمد کافی، جعفر نباتی

چکیده کاهش شدید منابع آبی، استفاده از گونه‌های متحمل به خشکی در فضای سبز شهری را ضروری می‌سازد. این مطالعه در ایستگاه تولیدات گیاهی شهرداری مشهد با هدف بررسی آستانه تحمل به خشکی زرشک زینتی با آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1391-1392 اجرا شد. تیمارها شامل کاربرد 100، 80، 60، 40 و 20 ‌درصد نیاز آبی گیاه بود که از هشتم اردیبهشت تا انتهای فصل رشد اعمال و نمونه برداری‌ها در 15 ‌مرداد، اول شهریور، 15‌شهریور و 15‌مهر انجام گردید. نتایج نشان داد با افزایش شدت خشکی ارتفاع بوته کاهش یافت اما بین 100 و 80 درصد نیاز آبی اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. تعداد شاخه جانبی، وزن تر و خشک و ارتفاع بلندترین شاخه در 60 درصد نیاز آبی اختلاف معنی‌داری با 100 درصد نیاز آبی نداشت. بیشترین شاخص مصرف آب آبیاری در 100 درصد نیاز آبی بدست آمد، اما اختلاف معنی‌داری با 40، 60 و 80 درصد نیاز آبی نداشت. کمترین شاخص طراوت در 20 و 40 درصد نیاز آبی مشاهده شد، اما اختلاف بین شاخص طراوت در 60، 80 و 100 درصد نیاز آبی معنی‌دار نبود. بطور کلی نتایج نشان داد زرشک زینتی گیاهی نسبتاً متحمل به خشکی است و می‌توان با حفظ شاخص‌های مهم فضای سبز مقدار مصرف آب را در این گیاه به 60 درصد نیاز آبی کاهش داد که در این آزمایش مقدار صرفه جویی آب در فاصله زمانی هشتم اردیبهشت تا 15مهر 4400 متر مکعب در هکتار بود.

مقالات پژوهشی

تاثیر محیط کشت‌های مختلف در ریزازدیادی پایه GF677 (هیبرید هلو- بادام)

صفحه 616-623

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.32259

سکینه باقری، داریوش داودی، محمد اسماعیل امیری، مینا بیاناتی، مهرناز انتصاری

چکیده GF677 به طور معمول به عنوان پایه مقاوم به کمبود آهن برای هلو استفاده می‌شود. بنابراین تکثیر انبوه برای تولید تجاری این پایه مهم می‌باشد.از آنجایی که استفاده ار محیط کشت مایع می تواند هزینه تولید را نسبت به محیط جامد کاهش دهد و همچنین گیاهانی که در محیط کشت مایع رشد می‌کنند کیفیت برتریرا دارا می باشند. بنابراین در این تحقیق، ازمحیط کشت MS برای مرحله استقرار و محیط کشت های (MS, DKW, WPM) که حاوی یک میلی گرم در لیترBAP و 1/. میلی گرم در لیترNAA بودند، بصورت جامد و مایع جهت پرآوری پایه های رویشیGF677 استفاده شد. از محیط کشت MS2/1بصورت جامد و مایع با چهار غلظت متفاوت IBA (صفر، 5/0، 1، 5/1میلی گرم در لیتر) و هفت روز تاریکی جهت ریشه زایی پایه های رویشیGF677 استفاده شد. در مرحله پرآوری جوانه های جانبی رشد یافته در شرایط درون شیشه ای برای مقایسه به محیط های کشت انتقال داده شدند. سپس گیاهانی با ارتفاع 3 تا 4 سانتی متر به محیط کشت ریشه زایی انتقال داده شدند. این آزمایش بصورت فاکتوریل درقالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تکراردر هر دو مرحله پرآوری و ریشه زایی انجام شد. بعد از 4 هفته، صفات رویشی که شامل تعداد شاخه، ارتفاع گیاه، تعداد ریشه، ارتفاع ریشه و درصد ریشه زایی بود، اندازه گیری شد. بر طبق نتایج بدست آمده در هر دو مرحله بین محیط کشت مایع و جامد تفاوت معنی-داری مشاهده شد، بطوری که بهترین نتایج در محیط کشت مایع بدست آمد. همچنین نتایج مشخص کرد که بهترین محیط کشت مایع برای پرآوری، محیط کشت MS بود و برای ریشه زایی بهترین نتایج در محیط کشت مایع با غلظت 5/0 میلی گرم در لیتر IBA بدست آمد.

مقالات پژوهشی

منابع ژرم پلاسم و خصوصیات فیزیکوشیمیایی میوه ذغال اخته (Cornus mas L.) در ایران

صفحه 624-633

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.35695

حمید حسن پور

چکیده این مطالعه به منظور بررسی توزیع، پراکندگی و خصوصیات میوه ذغال اخته (Cornus mas L.) در کشور ایران انجام گردید. پراکندگی ذغال-اخته روی نقشه کشور بر طبق بازدیدی که از استان های مورد نظر صورت گرفت، ترسیم و بررسی شد. جهت بررسی خصوصیات میوه از 5 منطقه مختلف کشور نمونه برداری انجام شد و پارامترهای مختلف اندازه گیری گردیدند. پراکندگی ذغال اخته در ایران در سه استان آذربایجان شرقی، قزوین و گیلان است. ذغال اخته در این مناطق هم بصورت وحشی و هم بصورت اهلی و در ارتفاع 300-1525 متر بالاتر از سطح دریا وجود دارد. با وجود ارزش غذای زیاد، آنتوسیانین بالا و خواص فراوان، استفاده وسیع آن در داروسازی و درمان بعضی از بیماری ها، متاسفانه مطالعات چندانی در این زمینه در کشور صورت نگرفته است. نتایج بدست آمده روی خصوصیات میوه نشان داد که وزن میوه در محدوده بین 09/1 تا 66/4 گرم، وزن هسته 11/0 تا 4/0 گرم، وزن گوشت 97/0 تا 36/4 گرم، طول میوه ها بین 89/13 تا 87/27 میلی متر، قطر میوه ها بین 89/9 تا 22/20 میلی متر، مواد جامد محلول در محدوده بین 5/5 تا 2/20 درصد، اسیدیته کل 7/0 تا 3 و مقدار ویتامین ث نیز در حدود 30 تا 255 میلی گرم در 100 گرم وزن تر قرار دارند. همچنین نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بزرگترین میوه ها، مربوط به منطقه الموت می باشد. منابع مهم ژرم پلاسم ذغال اخته به خاطر بریدن درختان جهت تولید عصا و چوبدستی و استفاده های دیگر از چوب آن به خاطر سفتی اش، در حال از بین رفتن می باشد. بنابراین انتخاب و ارزیابی ارقام ذغال اخته باید هر چه سریعتر انجام گردد.

مقالات پژوهشی

تأثیر سیلیسیم بر برخی پارامترهای آناتومیکی و بیوشیمیایی شمعدانی معطر (Pelargonium graveolens) تحت تنش شوری

صفحه 723-732

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.53413

فاطمه حسنوند، عبدالحسین رضایی نژاد، محمد فیضیان

چکیده پژوهش حاضر به‌منظور بررسی تأثیر سیلیسیک اسید بر پاسخ‌های گیاه شمعدانی معطر به شوری ناشی از کلرید کلسیم انجام شد. آزمایش به‌صورت گلدانی، هیدروپونیک درون ماسه و براساس فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار انجام شد. فاکتورها شامل کاربرد روزانه کلرید‌کلسیم در سه غلظت 8/1 (شاهد)، 4 و 6 دسی‌زیمنس‌برمتر و کاربرد هفتگی سیلیسیک اسید در سه غلظت صفر، 5/0 و 1 میلی‌مولار در محلول غذایی بود. قلمه‌های ریشه‌دار شده به‌صورت هیدروپونیک در ماسه کشت شده و بعد از استقرار گیاهان تیمارها به همراه محلول‌غذایی اعمال شد. نتایج نشان دادند که با افزایش هدایت الکتریکی محلول غذایی تعداد برگ، سطح برگ، میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی، شاخص روزنه‌ای، محتوای نسبی آب و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان کاهش معنی‌داری در سطح 1درصد نشان دادند و کاربرد سیلیسیک اسید به‌خصوص غلظت 1 میلی‌مولار باعث بهبود این شاخص‌ها گردید. نتایج نشان داد که غلظت‌های 4و 6 دسی‌زیمنس بر متر کلرید‌کلسیم موجب افزایش مالون‌دی‌آلدئید شد و کاربرد سیلیسیک اسید 1 میلی‌مولار به ترتیب موجب کاهش 6/23 و 35 درصدی این ماده گردید. همچنین غلظت‌های 4و 6 دسی‌زیمنس بر متر کلرید‌کلسیم موجب افزایش نشت الکترولیت‌ها در این گیاه شد و کاربرد سیلیسیک اسید 1 میلی‌مولار به ترتیب موجب کاهش 7/16 و 9/11 درصدی نشت شد که این نتایج نشان داد که سیلیسیم پراکسیداسیون لیپیدهای غشاء را کاهش داده و باعث محافظت گیاه در برابر تنش اکسیداتیو شد. با افزایش هدایت الکتریکی محلول‌غذایی میزان پرولین برگ افزایش یافت و سیلیسیک اسید تنها در گیاهان تحت تنش موجب کنترل میزان پرولین گیاه شد. به‌طور کلی نتایج نشان داد که افزایش غلظت کلرید کلسیم باعث ایجاد تنش در شمعدانی معطر شده و کاربرد هفتگی سیلیسیک اسید با غلظت یک میلی‌مولار باعث کاهش اثرات تنش شد.

مقالات پژوهشی

تأثیرکاربرد توأم ترکیبات کلسیم‌دار و پلی‌آمین‌های آزاد در زمان‌های مختلف رشدی بر برخی مشکلات فیزیولوژیکی و عملکرد پسته رقم "احمدآقایی"

صفحه 733-742

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.47892

حمید محمدی، غلامحسین داوری نژاد، مسعود خضری

چکیده پسته یکی از مهمترین محصولات باغبانی کشور است که اهمیت زیادی در صادرات غیرنفتی و ارز آوری دارد. وجود برخی مشکلات فیزیولوژیکی از قبیل ریزش جوانه های گل، پوکی، ناخندانی، ترک خوردگی و بدشکلی باعث کاهش عملکرد این محصول شده است. در این پژوهش تأثیر محلول پاشی توأم برخی ترکیبات کلسیم دار (نیترات کلسیم و کلریدکلسیم با غلظت 5/0 درصد) و پلی آمین های آزاد (پوترسین، اسپرمیدین و اسپرمین با غلظت 5/0 میلی مولار) در مراحل زمانی مختلف، دو هفته بعد از تمام گل (مرحله اول)، شش هفته بعد از تمام گل و قبل از سخت شدن پوست استخوانی (مرحله دوم) و مراحل توأم اول و دوم بر مشکلات ذکر شده و عملکرد پسته رقم "احمدآقایی" بررسی گردید. نتایج نشان داد که تیمارهای نیترات کلسیم به همراه اسپرمین و اسپرمیدین در مراحل توأم اول و دوم محلول پاشی باعث کاهش ریزش جوانه های گل گردید. کمترین درصد پوکی مربوط به تیمارهای نیترات کلسیم به همراه اسپرمین در مرحله اول و همچنین مراحل توأم اول و دوم محلول پاشی می باشد. محلول پاشی نیترات کلسیم به همراه اسپرمین در هر دو مرحله باعث کاهش بدشکلی میوه شد. همچنین نتایج نشان داد که کاربرد نیترات کلسیم به همراه اسپرمیدین در مراحل توأم اول و دوم سبب کاهش ترک خوردگی و افزایش خندانی و عملکرد می گردد. با توجه به نتایج مشخص گردید که کاربرد توأم ترکیبات کلسیم دار با پلی آمین ها در مراحل توأم اول و دوم سبب کاهش مشکلات فیزیولوژیکی و در نهایت افزایش عملکرد پسته رقم "احمدآقایی" می گردد.

مقالات پژوهشی

تاثیر کود‌های آلی، معدنی و زیستی بر عملکرد و اجزاء عملکرد دانه گیاه کاسنی پاکوتاه (Cichorium pumilum Jacq.)

صفحه 597-604

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.25107

فریما دعایی، پرویز رضوانی مقدم، رضا قربانی، احمد بالندری

چکیده به منظور بررسی تاثیر کاربرد کودهای آلی، معدنی و زیستی بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه گیاه کاسنی پاکوتاه آزمایشی در سال زراعی 91-1390، به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام گرفت .در این آزمایش فاکتور کودهای آلی و شیمیایی در چهار سطح (چهار تن در هکتار کمپوست زباله شهری، چهار تن در هکتار ورمی‌کمپوست،130 کیلوگرم در هکتار کود اوره و عدم مصرف کود (شاهد)) و فاکتورکود زیستی در دو سطح (کود زیستی بیوسولفور + 100 کیلوگرم در هکتار کود گوگرد خالص و عدم مصرف کود زیستی بیوسولفور و گوگرد (شاهد)) استفاده شد. نتایج نشان داد اثرات ساده و متقابل فاکتورهای مورد مطالعه، روی صفات مورفولوژیک (ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، تعداد شاخه‌های فرعی در بوته)، اجزای عملکرد دانه مانند، تعداد دانه در گل‌آذین، وزن هزار دانه، وزن دانه در بوته، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنی‌دار نبود. نتایج جدول تجزیه واریانس نشان داد که تعداد گل‌آذین در بوته، تعداد دانه در بوته و عملکرد بیولوژیک (05/0 p

مقالات پژوهشی

ارزیابی شاخص‌های مورفولوژیک توده‌های بومی خربزه استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی

صفحه 605-615

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.22989

علیرضا سبحانی، مجید رضا کیانی

چکیده به منظور بررسی خصوصیات و طبقه‌بندی صفات توده‌های خربزه استان‌های خراسان (رضوی، شمالی و جنوبی) آزمایشی در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی انجام شد. 17 توده خربزه در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار مقایسه شدند. در این آزمایش خربزه خاتونی که بیشترین سطح زیر کشت را نسبت به سایر توده‌ها در استان‌های خراسان شامل می‌شود عملکرد بیشتری را نسبت به اکثر توده‌ها نشان داد. عملکرد خربزه خاتونی برابر با 72 /28 تن در هکتار بود. کمترین عملکرد مربوط به توده‌های قنات بشرویه (83/18 تن در هکتار)، چاه پالیز( 04/17) و با خرمن سرخس (94/16 تن در هکتار) بود . تجزیه کلاستر بر اساس کل صفات مورد بررسی ارقام در چهار گروه قرار گرفتند و همچنین گروه‌بندی ارقام از نظر درصد قند، عملکرد و تعداد میوه در بوته نیز انجام شد و در همه این گروه‌بندی‌ها سه رقم زمستانی مشهد، چاه فالیز و جباری همیشه در یک گروه قرار داشتند که نشان از نزدیکی ژنتیکی این ارقام دارد. تجزیه فاکتور پنج عامل مهم را تعیین کننده 75 درصد از تغییرات مشخص نمود که عامل اول شامل صفات عملکرد، وزن میوه، تعداد بوته، طول میوه، عرض میوه، وزن گوشت و وزن تر و خشک دانه 27 درصد از تغییرات را پوشش می داد.

مقالات پژوهشی

تأثیر غلظت های مختلف سایکوسل و سالیسیلیک اسید بر صفات مورفوفیزیولوژیکی کلم زینتی

صفحه 590-596

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.51522

سید نجم الدین مرتضوی، فاطمه خدابندلو، محمدحسین عظیمی

چکیده کلم زینتی گیاهی دو ساله از خانواده کلم ها می‌باشد. اهمیت این گیاه به خاطر برگ‌های تزئینی و مقاومت آن به سرما در فضای سبز می‌باشد. به منظور دستیابی به بهترین غلظت کندکننده‌های رشد در جهت بهبود بخشیدن به فاکتورهای کمی و کیفی کلم زینتی در فضای سبز، این پژوهش انجام گردید. این آزمایش به صورت فاکتوریل با دو فاکتور سایکوسل در چهار سطح (0، 50، 100 ، 150 میلی گرم در لیتر) و سالسیلیک اسید با چهار سطح (0، 50، 100، 200 میلی‌گرم در لیتر) بصورت محلولپاشی، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکـرار اجرا شد. در این آزمایش صفاتی مانند ارتفاع گیاه، آنتوسیانین، مقاومت به سرما، تعداد برگ، نشت الکترولیت، محتوای نسبی آب، کلروفیل کل، وزن تر و خشک برگ و وزن تر و خشک ریشه مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که کاربرد سایکوسل و سالسیلیک اسید بصورت مستقل بر ارتفاع گیاه، آنتوسیانین، محتوای نسبی آب، کلروفیل کل، وزن خشک برگ، وزن تر و خشک ریشه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد. اثر متقابل سایکوسل و سالیسیلیک اسید نیز بر ارتفاع گیاه، آنتوسیانین، محتوای نسبی آب، وزن خشک برگ، کلروفیل، وزن تر و خشک ریشه در سطح یک درصد معنی‌دار و بر سایر صفات اثر معنی‌داری نداشت. جهت افزایش کیفیت کلم زینتی در فضای سبز مصرف 200 میلی‌گرم در لیتر سالیسلیک اسید و غلظت150 میلی‌گرم در لیتر سایکوسل که بهترین تیمار در این آزمایش بود، توصیه می‌شود.