علوم باغبانی

چکیده یکی از راههای جلوگیری و کاهش خسارات ناشی از شکست درختان اجرای برنامه پایش وضعیت است. عیوبی نظیر پوسیدگی، پوکی و حفره در تنه درختان موجب کاهش مقاومت در برابر نیروهای وارده از تاج، نظیر باد می شود. در این مقاله با استفاده از تکنیک مدل سازی ریاضی بر پایه روش های مقاومت مصالح، پارامتر های اثرگذار در مقاومت مکانیکی تنه درختان با تاج گنبدی در مقابل باد بررسی، و مدلی کاربردی به منظورتعیین ضریب اطمینان استحکام تنه در برابر نیروهای ناشی از باد تهیه شد. در این مدل می توان با در دست داشتن برخی پارامتر های هندسی نظیر (ابعاد تاج و تنه، چگالی حجمی تاج، سطح و حجم تاج در مقابل باد، قطر مقطع و حفره، و پوسیدگی در مقطع تحت بررسی) وپارامترهای مکانیکی مانند (مدول الاستیسیته چوب، حداکثر تنش قابل تحمل، حداکثر سرعت باد در منطقه، وزن تاج و تنه) تنش کل ایجاد شده در مقطع مورد نظر را بدست آورد. با مقایسه حداکثر تنش کل در تنه با تنش قابل تحمل چوب درخت، ضریب اطمینان تنه، برای یک نمونه درخت چنار محاسبه گردید. همچنین این مدل نشان داد حداکثر تنش کل ایجاد شده در مقطع درخت تحت شرایط یکسان سرعت باد، ارتفاع درخت و چگالی تاج با تغییر قطر حفره داخلی از 40 درصد قطر تنه به صورت تابع درجه چهار با R2 99/0 به طور ناگهانی افزایش یافت.

چکیده ریحان (Ocimum basilicum L.) از گیاهان دارویی و معطّر ارزشمندی است که پیکر رویشی آن حاوی اسانس است. اسانس این گیاه کاربرد وسیعی در صنایع دارویی، غذایی و آرایشی و بهداشتی دارد. این پژوهش به منظور بررسی اثر کودهای بیوسولفور، نیتروکسین و پلیمر سوپرجاذب و اثرات متقابل آن ها بر عملکرد و کمیّت اسانس ریحان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی به صورت یک آزمایش گلدانی انجام گرفت. پیکر رویشی گیاهان در زمان تمام گُل برداشت و شاخص های مربوط به عملکرد آن مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از خشک شدن نمونه ها در سایه، اسانس آن ها توسط کلونجر و با روش تقطیر با آب استخراج گردید و بازده اسانس به روش حجمی-وزنی و وزنی-وزنی اندازه گیری شد. نتایج این آزمایش نشان داد که بین تیمارها به لحاظ وزن خشک اندام هوایی در سطح 1% اختلاف معنی دار وجود داشت و بیشترین عملکرد مربوط به تیمار (بیوسولفور+نیتروکسین+سوپرجاذب) بود. در میزان اسانس استحصالی به لحاظ حجمی اختلاف معنی داری مشاهده نشد، امّا از نظر وزنی بین تمام تیمارها اختلاف معنی دار وجود داشت و تیمار (بیوسولفور+نیتروکسین) دارای بالاترین میزان بود که احتمالاً به دلیل اختلاف در اجزای تشکیل دهنده و وزن مخصوص اسانس ها می باشد.

چکیده به منظور بررسی تاثیر محلول پاشی، تراکم بوته و رقم بر صفات کمی و کیفی گل، پیاز و عمر شاخه بریده لیلوم آزمایشی بصورت اسپیلت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کاملا تصادفی در 3 تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه زنجان به اجرا در آمد. فاکتور محلول پاشی که شامل غلظت‌های مختلف کود کامل فستر + نیترات آمونیوم در چهار سطح (شاهد، 2000 ،4000 ، 6000پی پی ام) بود در کرتهای اصلی و تراکم کاشت و رقم هر کدام در دو سطح بصورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی اعمال گردید. ارقام به کار برده در این آزمایش ارکولانو و کونکا بودند که با دو سطح تراکم (150×20 و30 × 25سانتی متر) کاشته شدند. در پایان دوره رشد گیاه، صفاتی همچون وزن پیاز، ارتفاع گیاه، میزان کلروفیل برگ، تعداد غنچه در بوته، عمر گل شاخه بریده، جذب آب شاخه بریده و همچنین غلظت عناصر پر مصرف و کم مصرف در برگ گیاه اندازه گیری گردید. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر محلول پاشی بر ارتفاع گیاه عمر شاخه بریده و میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم و روی برگ معنی دار است. محلول پاشی با غلظت 4000 پی پی ام بیشترین عمر شاخه بریده را ایحاد کرد. اثر رقم بر کلیه صفات اندازه گیری شده بغیر از عمر شاخه بریده ، و میزان فسفر و روی برگ، معنی دار بود و رقم ارکولانو به لحاظ صفات مورد بررسی نسبت به رقم کونکا برتری داشت. اثر تراکم کاشت تنها بر میزان پتاسیم و آهن برگ معنی دار بود و بهترین عملکرد پیاز و گل از تراکم 25×30 سانتی متر بدست آمد. با توجه به نتایج این پژوهش و بمنظور افزایش عملکرد و کیفیت گل شاخه بریده لیلیوم رقم ارکولانو با تراکم کاشت 25×30 سانتی متر و محلول پاشی گیاه با کود کامل فستر + نیترات آمونیوم با غلظت 4000 پی پی ام توصیه می شود.

چکیده انار یکی از مهمترین گیاهان بومی و تجاری-باغبانی در مناطق بیابانی و نیمه بیابانی ایران محسوب می‌شود. از طرف دیگربه علت تاریخچه طولانی کشت انار در ایران، ژنوتیپ‌ها از مناطق مختلف با تشابه‌های آشکار ولی با نام‌های متفاوت کشت شده‌اند. بنابراین برای مدیریت کارآمد و برنامه‌های اصلاحی آینده، تشخیص دقیق ژنوتیپ‌ها مورد نیاز است. در این پروژه DNA ژنومی 31 ژنوتیپ مختلف انار متعلق به هفت استان ایران، توسط نشانگر مولکولی AFLP، با استفاده از هفت ترکیب آغازگری (EcoRI/MseI) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه خوشه‌ای حاکی از وجود شباهت بسیار بالا بین ژنوتیپ‌ها مورد مطالعه بود. همچنین، گروه‌بندی به دست آمده در بسیاری از مواقع با صفات مورفولوژیک موجود مطابقت نداشت. نتایج به دست آمده نشان داد که ژنوتیپ‌ها عموماً مستقل از خاستگاه جغرافیایی و نامگذاریشان گروه‌بندی شده‌اند. شاخص تنوع h، تجزیه و تحلیل هماهنگ اصلی (PCoA)، شاخص Gst و تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA)، همگی حاکی از شباهت قابل توجه بین ژنوتیپ‌های مورد بررسی و میزان نسبتاً پایین تنوع در داخل ژنوتیپ‌های هر منطقه بود. تنوع گسترده انار در ایران و سطح پایین چندشکلی بین این ژنوتیپ‌ها، می‌تواند مربوط به ازدیاد رویشی و نوع گرده‌افشانی این گیاه باشد.

چکیده سبزی جدید پپینو (Solanum muricatum) گیاهی علفی یا بوته ای از تیره Solanaceae بوده که به صورت یکساله کشت می شود. بمنظور بررسی تأثیر مالچ برنج و چیپس چوب بر وزن خشک علف های هرز در پپینو و همچنین رطوبت و درجه حرارت خاک، آزمایشـی در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار، در سال 89-1388 در گلخانه گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارها شامل مالچ کلش برنج، چیپس چوب و شاهد بودند. قلمه گیری از پپینو در اواسط اردیبهشت ماه از شاخه های علفی انجام و قلمه ها در اواسط تیرماه به گلخانه منتقل شدند. بمنظور اندازه گیری جمعیت علف های هرز، درجه حرارت و رطوبت خاک در شرایط اعمال مالچ، نمونه برداری در چهار مرحله انجام شد. نتایج نشان داد که اثر مالچ بر وزن خشک علف های هرز، دمای خاک و درصد رطوبت خاک در مراحل مختلف نمونه برداری در پپینو معنی دار (01/0p≤) بود. بیشترین و کمترین وزن خشک علف های هرز در مراحل مختلف نمونه برداری به ترتیب در شاهد و چیپس چوب مشاهده شد. کمترین وزن خشک علف های هرز در مرحله اول، دوم، سوم و چهارم نمونه برداری به ترتیب با 7/321، 9/175، 9/109 و 7/56 گرم بر متر مربع بود. همچنین حضور مالچ در مقایسه با شاهد باعث کاهش درجه حرارت خاک و افزایش رطوبت خاک گردید. مالچ چیپس چوب در کاهش درجه حرارت و افزایش درصد رطوبت خاک در مقایسه با کلش برنج تاثیر بیشتری داشت.

چکیده غلظت دی اکسید کربن اتمسفر طی چند دهه گذشته افزایش یافته است. بنابراین انتظار می رود که این افزایش روی گیاهان موثر واقع شود. حسن یوسف از گیاهان زینتی است که به خاطر برگ های زیبایش مورد توجه می باشد. به منظور ارزیابی اثرات غلظت های بالای دی اکسید کربن بر صفات ریشه زایی، مورفولوژیکی و آناتومیکی دو گونه حسن یوسف شامل Coleus blumi و Coleus scutellarioides یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و 6 تیمار در گلخانه های دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1389 اجرا شد. تیمارها عبارت بودند از دو گونه حسن یوسف و سه غلظت دی اکسید کربن شامل شاهد (380)، 700 و 1050 پی پی ام. قلمه های برگدار دو گونه بمدت 30 روز تحت تاثیر دی اکسید کربن با غلظت های فوق قرار گرفتند و صفات تعداد برگ ها، قطر ساقه، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، طول روزنه، عرض روزنه، اندازه روزنه و تراکم روزنه ها اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت دی اکسید کربن از380 به 1050 پی پی ام، تعداد برگ ها، قطر ساقه، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی به ترتیب 3/25، 4/32، 5/20 و 75 درصد افزایش یافت. همچنین نتایج این آزمایش نشان دادند که با افزایش غلظت دی اکسیدکربن طول، عرض و اندازه روزنه کاهش می یابد، اما با افزایش غلظت، تراکم روزنه در واحد سطح (میلی متر مربع) افزایش یافت. بیشترین میانگین تراکم روزنه به 7/30 عدد در میلی متر مربع رسید که مربوط به برهمکنش دی اکسید کربن با غلظت 1050 پی پی ام و گونه C. scutellarioides می باشد که نسبت به میانگین بقیه تیمارها تفاوت معنی داری نشان داد.

چکیده نارنگی کلمانتین از ارقام زودرس مرکبات می باشد که سطح نسبتاً وسیعی از باغات مرکبات جهان و ایران را به خود اختصاص داده است. این پژوهش به منظور بررسی اثر نفتالین استیک اسید (صفر، 100 و 200 میلی گرم بر لیتر)، سولفات پتاسیم (صفر، 10 و 20 گرم بر لیتر)، و سولفات روی (صفر، 2 و 4 گرم بر لیتر) بر ویژگی های کمی و کیفی میوه به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و در مجموع با 27 تیمار بر روی درختان نارنگی کلمانتین 8 ساله پیوندی بر روی پایه لیمو به اجرا در آمد. محلول پاشی در 10 تیر زمانی که قطر متوسط میوه ها 15 میلیمتر بود انجام شد بر اساس نتایج به دست آمده، نشان داده شد که بیشترین میزان اندازه، وزن، درصد آب و ویتامین ث مربوط به اثر متقابل تیمار 200 میلی گرم NAA، 20 گرم سولفات پتاسیم و 4 گرم سولفات روتی بر لیتر می باشد و تفاوت معنی داری با شاهد وجود داشت، بیشترین اسید کل مربوط به همین تیمار بود اما تفاوت معنی داری با شاهد وجود نداشت. بیشترین سفتی مربوط اثر متقابل تیمار 4 گرم روی و 20 گرم پتاسیم در لیتر بود و کمترین سفتی مربوط به تیمار 200 میلی گرم بر لیتر NAA می باشد. کمترین مواد جامد محلول میوه در تیمار 200 میلی گرم بر لیتر NAA و بیشترین مقدار در تیمار 100 میلی گرم NAA، 20 گرم سولفات پتاسیم و 2 گرم سولفات روی که با هم بکار برده شده بود به دست آمد.

چکیده سلنیوم (Se) یک عنصر شبه فلز است که خصوصیات آنتی اکسیدانی آن برای انسان، حیوانات و گیاهان تایید شده است. برخی از گیاهان به عنوان گیاهان انباشته کننده این عنصر معرفی شده‌اند و در تعداد اندکی نیز سلنیوم به عنوان عنصری سودمند در رشد آن ها شناخته شده است. تحقیق حاضر به منظور بررسی تأثیر غلظت های مختلف سلنیوم بر رشد و خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی گیاه اسفناج در شرایط کنترل شده انجام شد. جوانه‌زنی بذرهای اسفناج در ژرمیناتور انجام گرفت و نشاءهای گیاهی به محلول غـذایـی هوگـلنـد حاوی غلـظتـ های mgL-1 SeO3-2 0،1،2،4،6 و10 انتقال یافتند. آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. چهار هفته پس از اعمال تیمارها، خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی شامل بیوماس، طول ریشه و بخش هوایی، تعداد برگ و مقدار کلروفیل مورد سنجش قرار گرفت. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که سطوح مختلف غلظت سلنیوم، تأثیر معنی‌داری بر خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی ریشه و اندام هوایی شامل وزن خشک و تر ریشه و اندام هوایی، مقدار کلروفیل و همچنین طول ریشه و طول بخش هوایی داشت. در این آزمایش با افزایش غلظت سلنیوم (به استثنا غلظت mgL-1 SeO3-2 1 سلنیوم)، مقدار کمّی تمـامی صفات مورد مطالعه به صورت معنی‌داری نسبت به تیمار شاهد کاهش یافتند. علائم مورفولوژی سمّیت سلنیوم به صورت کلروز برگ‌های جوان و کاهش رشد بخش هوایی و ریشه مشاهده شد.

چکیده با توجه به شرایط خاک مناطق پسته خیز ایران شناخت پایه و ارقامی که مقاومت زیادی به پ هاش بالای خاک داشته باشند از اهمیت ویژه‎ای برخوردار است. به منظور بررسی اثر بی کربنات سدیم بر پایه های پسته آزمایش فاکتوریل با دو فاکتور بی کربنات سدیم در 3 سطح (صفر، 50 و 100 میلی مولار) و پایه‎های پسته در 4 سطح (آتلانتیکا، بادامی ریز زرند، سرخس و قزوینی) در سیستم کشت هیدروپونیک صورت گرفت. بی کربنات باعث کاهش رشد رویشی پایه ها شد. بطوریکه بیشترین درصد کاهش وزن تر کل گیاه در پایه آتلانتیکا (39 /70 درصد) و سرخس (92/51 درصد) و در غلظت 100 میلی‎مولار مشاهده شد و کمترین درصد کاهش در پایه قزوینی (54/31 درصد) مشاهده شد. تیمارهای بی‎کربنات سدیم با غلظت 50 و 100 میلی‎مولار نسبت به شاهد (0 میلی‎مولار) باعث کاهش محتوای آب نسبی برگ، افزایش پرولین و کاهش غلظت مس و منگنز در اندام هوایی و ریشه گیاه شد. همچنین بیشترین کاهش در غلظت عناصر منگنز و مس در پایه آتلانتیکا و کمترین کاهش در پایه قزوینی مشاهده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که به ترتیب پایه های قزوینی پایه مقاوم، پایه سرخس و بادامی پایه‎های نسبتاً مقاوم و آتلانتیکا پایه حساس به بی-کربنات سدیم هستند.

چکیده گل بریده ژربرا ارزش اقتصادی زیادی در صنعت بین‎المللی گل‎های بریده دارد. ژربرا به دلیل حساسیت به اتیلن و میکروارگانیزم‎های درون محلول نگهدارنده که موجب انسداد آوندی می‎شوند، عمر پس از برداشت کمی دارد. در این پژوهش، اثرات تیمار کوتاه مدت با محلول‎های حاوی اسید سالیسیلیک (100 و 200 میلی‎گرم در لیتر) و متیل جاسمونات (25 و 50 میلی‎گرم در لیتر) به مدت 24 ساعت روی کیفیت و عمرگل‎جایی گل بریده ژربرا بررسی شد. آب مقطر + ساکارز4 درصد، به عنوان تیمار شاهد استفاده شد. پس از تیمار کردن، گل‎ها بیرون آورده شدند و در محلول آب مقطر + ساکارز 4 درصد در دمای C˚2±25 نگهداری شدند. در مقایسه با شاهد (49/7 روز)، بیشترین عمر گل‎جایی در گل‎های تیمار شده با اسید سالیسیلیک 200 میلی‎گرم در لیتر (91/9 روز) و پس از آن متیل جاسمونات 25 میلی گرم در لیتر (66/9 روز) به دست آمد. در بین تیمارها؛ اسید سالیسیلیک 200 میلی‎گرم در لیتر، با کاهش پژمردگی گلبرگ،pH محلول نگهدارنده و رشد میکروارگانیزم‎ها و افزایش جذب محلول نگهدارنده، مواد جامد محلول گلبرگ، قطر ساقه و عمر گل‎جایی به عنوان بهترین تیمار شناخته شد.

چکیده تولید رادیکال های فعال اکسیژن در اثر تنش دمای پایین از عوامل مؤثر آسیب به گیاه است. به منظور بررسی اثر پایه و دما بر واکنش های آنتی-اکسیدانی درختان جوان نارنگی پیج آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. عامل دما در هفت سطح شامل دمای 9، 6، 3، 0، 3- ، 6- وC ˚ 2 ± 25 (به عنوان شاهد) و پایه در سه سطح نارنج، سیترنج و پونسیروس انتخاب شد. بر اساس تجزیه داده ها کاهش دما در افزایش نشت یونی، پراکسیداسیون لیپیدها، ظرفیت آنتی اکسیدانی، فعالیت آنزیم های سوپراکسیددیسموتاز، آسکوربات پراکسیداز، کاتالاز و پراکسیداز تاثیر معنی دار داشت (P

چکیده استفاده از مالچ بعنوان یکی از روش های شناخته شده در کاهش مصرف آب مورد توجه قرار گرفته است. بدین منظور آزمایشی بصورت اسپلیت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1389 در شهرستان تربت جام بر روی دو رقم خربزه انجام گردید، عامل آبیاری در سه سطح (دور آبیاری 6، 8 و 10 روز) بعنوان کرت اصلی و دو عامل مالچ (مخلوط مالچ کاه و شلتوک برنج، مالچ پلاستیک و بدون مالچ) و رقم (دو رقم خاتونی و قصری) بصورت فاکتوریل در کرت فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در صفات عملکرد، زودرسی میوه، درصد قند، وزن میوه و تعداد میوه روی بوته برای تیمارهای مالچ و دور آبیاری تفاوت معنی داری وجود دارد. ترکیب دور آبیاری و مالچ برای صفات تعداد میوه در هر کرت، تعداد میوه قابل عرضه به بازار، عملکرد و زودرسی میوه اثرات متقابل معنی داری را نشان دادند. زودرس ترین میوه ها در دور آبیاری 8 و 10 روز با مالچ پلاستیک مشاهده گردید. مالچ پلاستیک باعث افزایش درصد قند در هر دو رقم خربزه شد. مالچ پلاستیک در دور آبیاری 6 روز باعث کاهش عملکرد و کیفیت میوه گردید، اما در دور آبیاری بیش از 8 روز باعث افزایش عملکرد و کیفیت میوه شد، که با توجه به مزیت در مصرف آب کمتر و بهبود عملکرد و کیفیت میوه برای مناطق خشک و کم آب توصیه می گردد.

چکیده روغن کرچک به دلیل خصوصیات فیزیکوشیمیایی منحصر به فرد آن، کاربردهای متعددی در صنایع دارویی، شیمیایی، بهداشتی، بیودیزل و اخیراً در صنایع غذایی دارد. عوامل متعددی ممکن است در طی رشد و نمو گیاه و همچنین طی دوره نگهداری و فرآوری بر ویژگی های روغن کرچک تأثیر بگذارند. این تحقیق به منظور بررسی محتوای روغن و خصوصیات فیزیکوشیمیایی روغن کرچک تحت تاثیر تاریخ های مختلف کشت در شرایط آب و هوایی تهران انجام گرفت. طبق نتایج، بیشترین عملکرد دانه (67/1590 کیلوگرم در هکتار) و روغن (43/774 کیلوگرم در هکتار) در تاریخ کاشت 15 فروردین حاصل شد که تفاوت معنی داری با سایر تاریخ های کاشت داشت. در نمونه های آنالیز شده محتوای روغن (67/49-45/34درصد)، رطوبت (12/2-97/0درصد)، ضریب شکست (473/1-470/1)، میزان کلروفیل (mg Pheophytin/kg Oil 40/0-26/0)، عدد اسیدی (mg NaOH/g Oil 62/0-28/0)، عدد پروکسید (meq O2/Kg Oil 0)، عدد صابونی (mg KOH/g Oil 34/181-62/165) و عدد یدی (g I2/100 g Oil 22/89-43/82) بودند. روغن کرچک حاصل از تاریخ های مختلف کشت از لحاظ میزان رطوبت، کلروفیل، عدد اسیدی در سطح (05/0pp) اختلاف معنی داری را نشان دادند اما از لحاظ میزان روغن، ضریب شکست، عدد یدی و پروکسید در سطح (05/0

چکیده مطالعه تاثیر میدان مغناطیسی و هیدروپرایمینگ بر جوانه زنی بذر گوجه فرنگی در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1389 انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی شامل دو سطح هیدروپرایمینگ (خیساندن بذرها در آب مقطر به مدت 5 ساعت و استفاده از بذر خشک) و 8 سطح اعمال تیمار میدان مغناطیسی به صورت میدان مغناطیسی ثابت 15 میلی تسلا به مدت 5، 15 و 25 دقیقه، میدان مغناطیسی ثابت به قدرت 25 میلی تسلا به مدت 5، 15 و 25 دقیقه، تیمار میدان مغناطیسی دایم با شدت 3 میلی تسلا و تیمار شاهد (بدون قرار گرفتن در معرض میدان مغناطیسی) بودند. خیساندن بذر قبل از کاشت باعث کاهش معنی دار متوسط زمان جوانه زنی (MGT) گردید. طول ساقه چه، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر به ترتیب به میزان 7، 12 و 13 درصد نسبت به شاهد افزایش یافتند. همچنین طول ریشه چه از 68/6 به 59/7 سانتی متر نسبت به بذر خشک افزایش یافت. میدان مغناطیسی 3 میلی تسلا به صورت دایم و 15 میلی تسلا به مدت 25 دقیقه کمترین زمان جوانه زنی را نشان دادند. کاربرد میدان مغناطیسی با شدت 3 میلی تسلا به صورت دایم و شدت 25 میلی تسلا به مدت 5 دقیقه به ترتیب باعث افزایش طول ریشه چه به میزان 29 و 25 درصد نسبت به شاهد شدند. این تیمارها بیشترین طول ساقه چه، طول گیاهچه و شاخص بنیه را نشان دادند.

چکیده abstract