با همکاری انجمن علمی منظر ایران
دوره و شماره: دوره 27، شماره 2، تابستان 1392 
مقالات پژوهشی

اثر تراکم بذر و فواصل کاشت بر عملکرد و برخی اجزای رشد گیاه ترب (Rhaphanus sativus cv. Longipinatus) در کشت دوم در شالیزار

صفحه 95-102

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24803

معظم حسن پور اصیل، مهدی دهستانی اردکانی، محمد ربیعی

چکیده به منظور بررسی اثر تراکم بذر و فواصل ردیف‌های کشت بر عملکرد و صفات رویشی گیاه ترب، آزمایشی در موسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت در سال 1387 به صورت کشت دوم پس از برنج و با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام گرفت. تیمارهای اعمال شده شامل فاصله ردیف‌های کاشت در دو سطح (20 و 30 سانتی‌متر) و تراکم بذر در سه سطح ( 5، 10 و 15 کیلوگرم در هکتار) بود. صفات اندازه‌گیری شده شامل میزان عملکرد کل در هکتار، وزن تک بوته، وزن غده و صفات مورفولوژیکی شامل: وزن شاخه و برگ، ارتفاع بوته، تعداد برگ، طول برگ، طول و قطر غده بود. نتایج نهایی نشان داد که مصرف 5 کیلوگرم در هکتار بذر در فاصله کاشت 20 سانتی‌متر با عملکرد 38/45 تن در هکتار بیشترین میزان محصول را تولید کرده و برای منطقه توصیه می‌شود.

مقالات پژوهشی

تاثیر منابع مختلف کلسیم بر برخی از صفات کمی و کیفی درگیاه چای (Camellia sinensis L.)

صفحه 102-109

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24804

مهسا طایفه، محمد معز اردلان، فرید باقری

چکیده اسیدیته خاک، یکی از خصوصیات شیمیایی مهم خاک است که در رشد گیاه چای اهمیت خاصی دارد و جذب عناصر غذایی توسط گیاه و قابلیت استفاده از آنها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این مطالعه تاثیر منابع مختلف کلسیم بر برخی از صفات کمی وکیفی گیاه چای، اسیدیته و هدایت الکتریکی خاک باغ چای بررسی شد. چای گیاهی با ریشه‌های سطحی است، این درختچه به دو شکل وحشی و پرورشی می روید. قسمت مورد استفاده بوته چای، برگ‌های گیاه می‌باشد که از نظر اقتصادی دارای اهمیت خاصی است. این آزمایش به صورت فاکتوریل با دو فاکتور نوع کود کلسیم‌دار و مقادیر مختلف در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. نوع کود کلسیمی شامل: کربنات کلسیم، دولومیت، اکسید کلسیم و کلرید کلسیم بود که در چهار سطح (صفر، 1، 2 و 3 گرم کلسیم بر کیلوگرم خاک) با سه تکرار به خاک اضافه شدند. نتایج تجزیه واریانس داده‌های مربوط به اثر کود کلسیم‌دار بر اسیدیته خاک نشان داد که فقط نوع کود کلسیم‌دار بر اسیدیته خاک در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار می‌باشد. همچنین نتایج تجزیه واریانس داده‌های مربوط به اثر کود کلسیم‌دار بر هدایت الکتریکی خاک نشان داد که نوع کود کلسیم‌دار، سطح کودی و اثرات متقابل نوع کود و سطح کود بر هدایت الکتریکی خاک در سطح یک درصد معنی‌دار بوده است. اما اثر منابع مختلف کلسیم بر صفات کمی وکیفی گیاه چای در مدت اجرای آزمون (سه ماهه) اختلاف معنی‌داری را ایجاد نکرد.

مقالات پژوهشی

بررسی اثر همزیستی میکوریزایی بر میزان رشد و جذب عناصر غذایی نهال های خرما (Phoenix dactylifera) رقم برحی

صفحه 110-116

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24805

عبدالحمید محبی

چکیده قارچ‌های میکوریزا از طریق افزایش سطح جذب سیستم ریشه‌ای گیاه باعث افزایش رشد و عملکرد گیاه می‏شوند. با توجه به نقش مثبت قارچ‌های میکوریز در سایر محصولات، این پژوهش بر روی نهال های حاصل از کشت بافت خرما رقم برحی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی به صورت فاکتوریل و با دو عامل شامل1- مصرف کود سوپرفسفات تریپل در 5 سطح 0 ،5 ،10 ،15، 20 میلی‌گرم در کیلو گرم خاک 2- تلقیح با میکوریز و بدون تلقیح با میکوریز در چهار تکرار (بلوک) در اهواز طی سال‌های 1387 تا 1388 اجرا شد. نتایج نشان داد که بین وزن تر و خشک ریشه و اندام هوائی، نیتروژن، پتاسیم و فسفر اندام هوائی و ریشه در تیمارهای مختلف اختلاف معنی‌داری در سطح 5% وجود دارد. بین طول و فسفر ریشه، نیتروژن و روی برگ در تیمارهای مختلف اختلاف معنی‌داری مشاهده نگردید. در مجموع تیمار تلقیح خاک با میکوریز و مصرف 10 میلی‌گرم در کیلوگرم فسفر باعث بهبود خصوصیات رویشی نهال خرما شد.

مقالات پژوهشی

اثر نیتروژن، کود آلی، پتاسیم و آهن بر محصول، کیفیت میوه و غلظت عناصر غذایی برگ در پسته رقم فندقی پیوند شده بر روی پایه بادامی ریز زرند

صفحه 117-129

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24806

زهرا محمدی، حمیدرضا روستا، احمد تاج آبادی‌پور، حسین حکم آبادی

چکیده به منظور بررسی اثر نوع نیتروژن، کود آلی، پتاسیم و آهن بر محصول، کیفیت میوه و غلظت عناصر غذایی برگ درختان پسته (Pistacia vera L.) رقم فندقی با پایه بادامی ریز زرندی، پژوهشی در یکی از باغات پسته واقع در حومه رفسنجان انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل با چهار فاکتور شامل کود آلی (بدون کود آلی و 10 کیلوگرم کود گوسفندی به ازای هر درخت)، نوع نیتروژن (سولفات آمونیوم و نیترات کلسیم)، پتاسیم (بدون کود پتاسیم و 600 گرم سولفات پتاسیم به ازای هر درخت) و کود آهن (بدون کود آهن و 100 گرم سولفات آهن به ازای هر درخت) و طرح پایه بلوک‎های کامل تصادفی با 6 تکرار انجام شد. کودها به صورت چالکود در چاله‎هایی به عمق 60-40 سانتی‌متر در دو طرف درخت به خاک اضافه شدند و تأثیر آن‎ها در طی دو سال بررسی شد. نتایج نشان داد که کاربرد آمونیوم عملکرد محصول را در مقایسه با نیترات افزایش داد که احتمالاً مربوط به افزایش ذخائر نیتروژنی و آهن در گیاه و رفع کلروز برگ‎ها به علت افزایش میزان کلروفیل می‎باشد. اونس خندانی نیز در ترکیبات کودی شامل نیتروژن آمونیومی و آهن افزایش نشان داد. کاربرد آمونیوم در این تحقیق غلظت عناصر برگ از جمله آهن، روی، نیتروژن و پتاسیم را افزایش و غلظت فسفر، کلسیم و منیزیوم برگ را کاهش داد. بنابراین توصیه می‎شود که در باغ‎های پسته که عمدتاً در خاک‎های با pH بالا قرار دارند از کودهای نیتروژنی حاوی آمونیوم به جای نیترات استفاده شود.

مقالات پژوهشی

اثر تیمارهای ضدعفونی سطحی و چینه‌سرمایی بر جوانه‌زنی بذر انجدان رومی (Koch. Levisticum officinale) در شرایط درون ‌شیشه‌ای

صفحه 130-138

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24810

راحله خطیب‌زاده، مجید عزیزی، حسین آرویی، محمد فارسی

چکیده کشت درون ‌شیشه‌ای توانسته است گیاهان بااهمیت و نادر را به نحو مؤثرتری در مقایسه با روش‌های سنتی ازدیاد رویشی، تکثیر و حفظ نماید. انجدان رومی (Levisticum officinale Koch.) متعلق به تیره Apiaceae گونه مهم، در حال انقراض و فراموش شده‌ای از گیاهان دارویی ایران است که دارای خواص متعدد دیورتیک، ضداسپاسم و ضدنفخ می‌باشد. به منظور دستیابی به ماده گیاهی کافی برای ریزازدیادی و مطالعه اثر روش‌های مختلف ضدعفونی و سطوح متفاوت سرمادهی بر جوانه‌زنی بذور در کشت درون‌شیشه‌ای، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی و به صورت فاکتوریل، برای استقرار گیاهچه‌های استریل از کشت بذر ترتیب داده شد. کاربرد پیش ‌سرمای مرطوب به مدت 3 ماه بیشترین درصد جوانه‌زنی به ‌میزان92 درصد و حداکثر سرعت جوانه‌زنی را در‌‌‌پی داشت. بهترین تیمار استریلیزاسیون، شستشو با اتانول‌70 درصد برای 30 ثانیه، سپس کاربرد هیپوکلریت سدیم 2 درصد به مدت 15 دقیقه و در ادامه 3 بار آبشویی با آب مقطر استریل تعیین شد.

مقالات پژوهشی

بررسی امکان انتقال ژن به گیاهان خانواده چتریان با استفاده از روش غوطه‌وری گل

صفحه 139-147

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24811

مهدی قبولی، احمدرضا بهرامی، فرج اله شهریاری، جعفر ذوالعلی، علی محمدی

چکیده در روش‌های کلاسیک انتقال ژن به گیاهان، عموما از تکنیک‌های مختلف کشت بافت گیاهی استفاده می‌شود. استفاده از فنون کشت بافت، فرایند انتقال ژن به گیاهان را با مشکلات متعددی همچون صرف زمان و هزینه زیاد، نیاز به مهارت، تخصص و تجربه، و بروز تغییرات ژنتیکی ناشی از تنوع سوماتیکی، مواجه ساخته است. از این رو، در سال‌های اخیر، محققان به ابداع روش‌های تسهیل شده انتقال ژن اهتمام ورزیده‌اند که بی نیاز از فرایند کشت بافت بوده و پاسخگوی نیازهای تحقیقات نوین بیولوژی مولکولی باشند. در این بین، روش غوطه‌وری گل در سوسپانسیون آگروباکتریوم، توجه زیادی را به خود معطوف داشته است. در این تحقیق با هدف بررسی امکان انتقال ژن به گیاهان خانواده چتریان از طریق روش غوطه‌وری گل، گیاهان یکساله (شوید، رازیانه و گشنیز) و گیاهان دوساله (جعفری، هویج و کرفس) مورد آزمایش قرار گرفتند. گیاه آرابیدوپسیس نیز به عنوان گیاه مدل برای کنترل روش آزمایشی استفاده شد. گل‌های گیاهان موردنظر در مراحل‌ مختلف نمو گل‌آذین در سوسپانسیون باکتری آگروباکتریوم حامل پلاسمید ناقل دوگانه PBI121 حاوی ژن گزارشگر گیاهی uidA (gus) و نشانگر گزینشگر گیاهی nptII غوطه‌ور شدند. اگرچه تولید گیاهچه‌های آرابیدوپسیس تراریخته و حصول نرخ تراریزش بسیار مطلوب برای این گیاه مبین صحت روش آزمایشی بود، ولی موفقیت چندانی در گیاهان خانواده چتریان حاصل نشد. پس از گزینش و آنالیز بیش از 10000 بذر از شش گونه گیاهی مورد آزمایش، تنها یک گیاهچه کرفس تراریخته شناسایی گردید. با استفاده از واکنش PCR، حضور ژن nptII در تنها گیاهچه کرفس تراریخته حاصل مشخص گردید، اما فعالیت ژن گزارشگر gus در آن تائید نشد. گیاهچه‌های تراریخته آرابیدوپسیس بیان کننده ژن گزارشگر gus با استفاده از تست هیستوشیمیایی X-Gluc و واکنش PCR تائید شدند.

مقالات پژوهشی

اثر نوع نیتروژن و سطوح اکسیژن در محلول غذایی بر رشد و برخی عناصر پرمصرف کاهو (Lactuca sativa cv. Great leak) در کشت هیدروپونیک

صفحه 148-157

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24812

محمدحسن باقری، حمیدرضا روستا

چکیده در این پژوهش اثر نوع نیتروژن و سطوح مختلف اکسیژن بر برخی پارامترهای رشد و غلظت برخی عناصر غذایی پرمصرف در کاهو بررسی شد. این بررسی نشان داد که کاربرد آمونیوم (5 میلی مولار) به تنهائی، موجب کاهش وزن تر و خشک بخش هوائی و ریشه کاهو گردید. اما سطوح مختلف اکسیژن (1، 2، 3 و 4 میلی‌گرم بر لیتر) تاثیر معنی داری بر آنها نداشت. غلظت نیتروژن بخش هوایی گیاه در تیمار آمونیوم نسبت به نیترات بیشتر بود و با افزایش میزان اکسیژن محلول در محیط حاوی آمونیوم مقدار نیتروژن بخش هوایی نیز افزایش یافت، اگرچه در محیط کشت حاوی نیترات این گونه نبود. غلظت فسفر در بخش هوائی گیاه و ریشه تحت تاثیر هیچ یک از تیمارها و اثر متقابل آنها قرار نگرفت. آمونیوم باعث کاهش غلظت پتاسیم در گیاه گردید، اما سطوح مختلف اکسیژن و برهمکنش آن با نوع نیتروژن اثر معنی‌داری بر آن نداشت. مقدار منیزیوم بخش هوایی نیز در محیط آمونیوم کاهش یافت اگرچه در ریشه این گونه نبود. با افزایش مقدار اکسیژن محلول مقدار منیزیوم در بخش هوایی در محیط کشت حاوی آمونیوم افزایش یافت اما در محیط حاوی نیترات غلظت این عنصر تحت تاثیر سطوح اکسیژن قرار نگرفت. از این آزمایش نتیجه‌گیری شد که احتمالا کاهش پتاسیم و منیزیوم در گیاهان تغذیه شده با آمونیوم در کاهش رشد گیاه نقش داشته است، و همچنین مشاهده شد که علی رغم افزایش غلظت نیتروژن اندام هوایی و منیزیوم ریشه با افزایش مقدار اکسیژن محلول در تیمار آمونیوم رشد کاهو تحت تاثیر میزان اکسیژن قرار نگرفت.

مقالات پژوهشی

بررسی تأثیر هورمون و فتوپریود بر تولید ریزغده در دو رقم سیب‌زمینی در شرایط درون شیشه‌ای

صفحه 158-165

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24814

احمد رضا بلندی، حسن حمیدی، رویا بیدختی

چکیده به منظور بررسی تأثیر هورمون و فتوپریود بر روی تولید ریزغده، گیاهچه‌های سالم و عاری از عوامل پاتوژن دو رقم سیب‌زمینی به نام‌های سانته و ساوالان که در شرایط درون شیشه‌ای تولید شده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاَ تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که اثر رقم، هورمون و فتوپریود بر کلیه صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود. رقم سانته برای همه صفات اندازه‌گیری شده عملکرد بهتری نسبت به رقم ساوالان نشان داد. در این آزمایش ترکیب دو هورمون D-2,4 و BAP با یکدیگر باعث افزایش تعداد، قطر و وزن ریزغده‌ها گردید. نتایج مقایسه میانگین‌ها برای فتوپریود نشان داد که بالاترین عملکرد برای همـه صفات از تیمار 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی تا زمان تولید اولین ریزغده و سپس تاریکی کامل (P3) بدست آمد. در این پژوهش بیشترین تعداد ریزغده در هر ارلن (47/9) مربوط به رقم سانته بود که در تیمار هورمونی D-2,4 و فتوپریود P3 بدست آمد. در رقم ساوالان نیز حداکثر عملکرد برای این صفت از تیمار ترکیب دو هورمون با همدیگر و در فتوپریود P3 حاصل شد.

مقالات پژوهشی

بررسی سازگاری و مقایسه 15 رقم زیتون ایرانی و خارجی تحت شرایط سرپل ذهاب

صفحه 166-177

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24816

ابوالمحسن حاجی امیری، هوشمند صفری، محمد گردکانه، مرزبان نجفی

چکیده این پژوهش به منظور بررسی قابلیت سازگاری 15 رقم تجارتی زیتون در قالب طرح بلوک کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار به مدت سه سال (1386تا 1388) در ایستگاه تحقیقات زیتون دالاهو واقع در منطقه گرم و خشک سرپل ذهاب اجرا شد. در این آزمایش صفات رویشی و زایشی میوه بر اساس دیسکریپتور (I.O.O.C) اندازه‌گیری شدند. آغاز ظهور خوشه‌های گل در ارقام نسبت به سال و رقم به طور معنی‌داری متفاوت بود. دوره گل‌دهی حدودا از دهه اول فروردین تا نیمه اول اردیبهشت ماه در هر سال مشاهده شد. کرونیکی رقمی دیررس دارای میوه‌های خیلی ریز به وزن (59/0 گرم) بود. دارای بیشترین درصد تشکیل میوه (7/10%)، ماده خشک (2/42%) و روغن براساس وزن‌تر میوه ( 2/12%) بود. همچنین رقم آمفی سیس نیز دارای ( 1/ 12%) روغن در وزن‌تر میوه بود. ماری رقمی زودرس بوده، کمترین درصد ماده خشک (5/27% ) و روغن براساس وزن‌تر میوه (2/5%) را دارا بود. کنسروالیا بیشترین وزن میوه (2/4 گرم)، گوشت و عملکرد میوه در هکتار (6700 کیلوگرم) را داشت. از طرف دیگر، کمترین درصد تشکیل میوه و عملکرد در هکتار در ژنوتیپ گرگان 1 با (720 کیلوگرم) و در رقم روغنی رودبار با (637 کیلوگرم) مشاهده شد. نتایج نشان داد که دما نقش مهمی در به تاخیر انداختن وضعیت فنولوژیکی و تکامل جوانه‌ها در گلدهی دارد. همچنین درصدروغن در میوه‌ها‌ی زیتون کاملا وابسته به شرایط محیطی و ژنتیکی است. به طوری که ارقام کنسروی به ترتیب کنسروالیا، مانزانیلا و سویلانا و همچنین رقم دو منظوره زردزیتون و رقم روغنی آمفی سیس نسبت به سایر ارقام مورد مطالعه در شرایط آب و هوایی سرپل ذهاب بهتر بودند.

مقالات پژوهشی

تاثیر شوری غیر یکنواخت در بخشی از ریشه بر شدت فتوسنتز و غلظت عناصر غذایی گیاه توت فرنگی رقم کاماروزا

صفحه 178-184

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24818

مهری یوسفی، سیدجلال طباطبایی، جعفر حاجی لو، ناصر مهنا

چکیده تنش شوری با تغییر در الگوی جذب آب و عناصر غذایی کمیت و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این آزمایش ریشه‌های گیاه توت‌فرنگی به دو قسمت تقسیم شدند و غلظت‌های مختلف شوری کلرید سدیم به هر طرف ریشه اعمال گردید. تیمارهای آزمایشی شامل NaCl در غلظت‌های 0:0 (در دو بخش ریشه محلول غذایی بدون تیمار شوری)، 0:30 (در یک بخش ریشه محلول غذایی بدون تیمار شوری و در بخش دیگر محلول غذایی به ‌اضافه 30 میلی‌مولار NaCl) و به همین ترتیب 0:60، 0:90، 30:30، 60:60 و 90:90 بودند. آزمایش بر روی توت‌فرنگی رقم کاماروزا، در شرایط هایدروپونیک انجام شد. بعد از اعمال تیمار و در مرحله گلدهی شدت فتوسنتز و کلروفیل گیاه اندازه گیری شد. در پایان آزمایش نیز، کل گیاهان از بستر خارج شده و خصوصیات بیوشیمیایی آنها شامل غلظت عناصر غذایی و پرولین اندازه گیری گردید. شوری یکنواخت فتوستنز را بشدت کاهش داد ولی در تیمارهای 0:30 و 0:60 مقدار آن نسبت به 30:30 و60:60 بیشتر بود. غلظت پرولین در تیمار شاهد کمترین و در تیمارهای 0:30 و 30:30 بیشترین بود. غلظت کلسیم میوه، نیتروژن، فسفر و پتاسیم برگ با افزایش شوری به شدت کاهش یافت و در شوری‌های غیر یکنواخت مقدار آن افزایش یافت. بیشترین مقدار کلر و سدیم در تیمارهای 60:60 و 90:90 دیده شد. غلظت کلر و سدیم با اعمال شوری غیر یکنواخت بطور معنی‌داری کاهش یافت بطوریکه در تیمار 0:30 غلظت سدیم نسبت به تیمار 30:30 حدود 20% کاهش نشان داد. بر اساس نتایج این تحقیق می توان اعمال شوری 30 میلی مولار در بخشی از ریشه را برای کشت توت فرنگی در شرایط شوری، پیشنهاد نمود.

مقالات پژوهشی

امکان افزایش دور آبیاری بدون کاهش رشد رویشی نهال‌های رز با اعمال پلیمر سوپرجاذب Trawat A200 در یک منطقه نیمه خشک

صفحه 185-192

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24819

جلال جلیلی، خلیل جلیلی، هرمز سهرابی

چکیده کاهش تلفات آب و استفاده بهینه از منابع محدود آن، یکی از راه کارهای اساسی در موفقیت طرح‌های منابع طبیعی و افزایش بهره‌وری از منابع آب و خاک است. افزایش دور آبیاری و کاهش هزینه‌های آبیاری و به حداقل رساندن تنش های وارده به نهال‌های کاشته شده در اقلیم‌های خشک و نیمه خشک ایران امری حیاتی است. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر سوپرجاذب (Trawat A200) بر افزایش دور آبیاری و تأثیر آن بر رشد صفات رویشی در نهال گل رز در خاک لومی رسی در قالب طرح آماری بلوک کامل تصادفی با چهار سطح صفر، 40، 90 و 140 گرم سوپرجاذب در 098/0 متر مکعب خاک محیط اطراف ریشه و عامل دور آبیاری نیز با چهار سطح 6، 10، 14 و 18 روز در سه تکرار به مرحله اجرا در آمد. نتایج پژوهش نشان از تأثیر سوپرجاذب بر افزایش دور آبیاری و صفات مختلف رشد در نهال گل رز دارد. ارتفاع شاخه ها در دور آبیاری 10 روز با 40 گرم سوپرجاذب و دور آبیاری 14 روز با 140 گرم سوپرجاذب، قطر یقه و قطر تاج پوشش در دور آبیاری 10 روز با 40 گرم سوپرجاذب، مناسب‌ترین وضعیت را در متغیرهای پیوسته تحت تیمارهای اعمال شده نسبت به شاهد داشته‌اند. به عبارتی با مصرف سوپرجاذب، می‌توان بدون ایجاد افت در رشد نهال‌های رز، دور آبیاری را افزایش داد.

مقالات پژوهشی

تاثیر تیمار های کودی در سطوح مختلف فشردگی بر روی برخی از صفات کیفی چمن پاییزه

صفحه 193-200

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24820

سهیلا جواهری، حسین زارعی، سید علیرضا موحدی نائینی، قربانعلی روشنی

چکیده در این بررسی 7 نوع کود آلی شامل خاک برگ، پوسته ی برنج، کود دامی، کمپوست قارچ، مخلوط خاک برگ، پوسته ی برنج و کمپوست قارچ (مخلوط 1)، مخلوط خاک برگ، پوسته ی برنج و کود دامی (مخلوط 2) هر یک به نسبت 1:1:1 و نیز تیمار شاهد (فاقد کود) همراه با چند سطح فشردگی شامل غلتک با وزن های 36، 56 و 76 کیلوگرم مورد استفاده قرار گرفتند. تیمار ها در پاییز سال 1387 در مزرعه ی تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان به صورت طرح بلوک های نواری با سه تکرار اعمال گردیدند. اثرات تیمار های فوق بر روی میزان کلروفیل چمن، میزان تراکم و سرعت پوشش، میزان ارتفاع و درصد ماده ی خشک گیاه در فصل پاییز مورد ارزیابی قرار گرفت. بر طبق نتایج حاصل تیمار های کمپوست قارچ و پوسته‌ی برنج در فشردگی اول، تیمار های کود دامی و مخلوط 2 در فشردگی دوم و تیمار کود دامی در فشردگی سوم بیشترین میزان کلروفیل را نشان دادند. بیشترین و کمترین میزان نیتروژن در هر سه سطح فشردگی به ترتیب در تیمار کود دامی و شاهد مشاهده گردید. بالاترین میزان تراکم مربوط به تیمار کود دامی و پایین‌ترین میزان مربوط به تیمار خاک برگ بود. در هر سه فشردگی بیشترین و کمترین میزان ارتفاع، به ترتیب در تیمار کود دامی و شاهد مشاهده گردید. نتایج به دست آمده از این تحقیق برای مدیریت چمن در ارتباط با استفاده از کود های آلی و میزان فشرده سازی بستر کشت در شرایط شهر گرگان، قابل استفاده خواهد بود.

مقالات پژوهشی

بررسی اثر نوع توده و تیمار هورمونی BAP بر باززایی درون شیشه ای گیاه دارویی زوفا (Hyssopus officinalis L.)

صفحه 201-207

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24822

مرتضی علیزاده، بهمن حسینی

چکیده زوفا (Hyssopus officinalis L.)، از مهمترین گیاهان دارویی و ادویه ای متعلق به تیره نعناعیان می باشد که مبدأ آن آسیای صغیر است. تکثیر و بهره برداری از پتانسیل بالقوه گیاهان دارویی از اهداف فن آوری های نوین از جمله بیوتکنولوژی و کشت بافت می باشد. در این تحقیق اثر نوع توده و غلظت های مختلف هورمون BAP بر باززایی گیاه زوفا در شرایط کشت درون شیشه ای مطالعه گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل با سه نوع توده (همدان، شیراز و مشهد) و در چهار سطح BAP (0، 2/2، 4/4، 2/13 میکرومولار) و در سه تکرار انجام گردید. نتایج آنالیز داده ها نشان داد که توده های مورد مطالعه از نظر میانگین باززایی دارای اختلاف معنی داری می باشند. در هر سه توده کمترین میانگین باززایی و درصد باززایی در محیط MS بدون هورمون مشاهده شد. در توده همدان بیشترین میانگین شاخساره باززایی شده (86/7) و درصد باززایی (86 درصد) در تیمار 4/4 میکرومولار BAP، بدست آمد. در توده شیراز تیمار 4/4 میکرومولار BAP با میانگین 7 شاخساره باززایی شده و 80 درصد باززایی مناسبترین تیمار هورمونی بود. غلظت 2/2 میکرومولار BAP در توده مشهد با میانگین 9 شاخساره باززایی شده و درصد باززایی 86 درصد بهترین تیمار شناخته شد. کمترین میزان درصد باززایی نیز با صفر درصد در محیط کشت های MS بدون هورمون و حاوی 2/13 میکرومولار BAP مشاهده گردید. اثر غلظت‌های مختلف IBA بر درصد ریشه زایی در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بوده است و بیشترین درصد ریشه زایی (66/86 درصد) در غلظت 84/9 میکرومولار IBA و کمترین درصد ریشه زایی (صفر درصد) در محیط MS 1/2 بدون هورمون ثبت گردید.

مقالات پژوهشی

بررسی اثرات هرس تابستانه و فسفات کلسیم بر بهبود رنگ، خصوصیات کیفی و انبارمانی میوه سیب رد در منطقه سمیرم

صفحه 208-216

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24823

حسن اکبری بیشه، حمید رضا بهرامی

چکیده به منظور بررسی اثرات فسفات کلسیم (Seniphos) و هرس تابستانه بر افزایش رنگ قرمز پوست و خصوصیات کیفی میوه سیب رقم رد دلیشز آزمایشی در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در منطقه کمه سمیرم به مدت دو سال اجرا گردید. هر بلوک شامل 6 تیمار (1- هرس در 15 مرداد ماه 2- هرس در 30 مرداد ماه 3- شاهد 4- سینفوس با غلظت 8 در هزار 5- سینفوس با غلظت 10 در هزار 6- سینفوس با غلظت 12 در هزار) و هر کرت دارای 3 اصله درخت بود. پس از انجام تیمارهای لازم، در زمان برداشت از هر کرت در هر تکرار مقدار 15 کیلوگرم میوه به طور تصادفی برداشت شد. پس از اندازه‌گیری صفات مورد نظر (سفتی بافت، میزان رنگ قرمز پوست، اسیدیته، مواد جامد محلول، بازار پسندی، میزان پوسیدگی، میزان لکه تلخی و آردی شدن) میوه‌های هر تکرار بطور جداگانه به مدت 4 ماه در سردخانه با دمای صفر درجه و رطوبت نسبی 95 درصد نگهداری شدند و در دو نوبت 2 و 4 ماه انبارمانی نمونه‌هایی از میوه‌ها تهیه و خصوصیات کیفی آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از جدول تجزیه واریانس مرکب دو ساله در زمان برداشت نشان داد که اثر تیمارها درکلیه صفات در سطح 1 درصد معنی‌دار می‌باشد. همچنین بین تیمارهای مختلف نسبت به شاهد از نظر میزان رنگ قرمز پوست اختلاف معنی‌داری مشاهده گردید، به طوری که بیشترین میزان رنگ قرمز پوست مربوط به تیمار 12 در هزار سینفوس بوده است. بعد از 2 ماه انبارمانی از نظر میزان سفتی بافت، بازار پسندی، میزان آردی شدن و لکه تلخی اختلاف معنی‌داری بین تیمار شاهد با تیمار سینفوس با غلظت‌های 8 ،10 و12 قسمت در هزار و هرس تابستانه 15 مردادماه و30 مردادماه وجود دارد. بعد از چهار ماه انبارمانی بین تیمار سینفوس با غلظت12 قسمت در هزار و سایر تیمارها و همچنین شاهد، اختلاف معنی‌داری از نظر میزان سفتی بافت، بازار پسندی، میزان پوسیدگی، آردی شدن و لکه تلخی مشاهده شد. همچنین از نظر سفتی بافت و بازار پسندی تیمار سینفوس با غلظت 10 و 12 در هزار در سطح قابل قبول بودند.

مقالات پژوهشی

اثر ریزموجودات مفید در شرایط تنش آبی بر تشکیل جوانه های گل دو ژنوتیپ بادام

صفحه 217-226

https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.24824

علی اکبر شکوهیان، غلامحسین داوری نژاد، علی تهرانی فر، علی رسول زاده

چکیده اساس تولید محصول در بادام، تولید جوانه های گل با کمیت و کیفیت مطلوب است. فرآیند تشکیل جوانه بارده نه تنها توسط ریخته ارثی گیاه کنترل می شود، بلکه عوامل داخلی و خارجی متعددی آن را تحت تأثیر قرار می دهند. بدون برقراری رابطه ای مناسب بین این عوامل، دستیابی به محصول اقتصادی و منظم سالیانه دور از انتظار است. این بررسی به منظور ارزیابی نقش ریز موجودات مفید (Effective Microorganism (EM)) بر تشکیل جوانه های گل ژنوتیپ های بادام، تحت تنش آبی در سال 1390در گروه علوم باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه فاکتور ریز موجودات مفید (صفر و نیم درصد)، تنش آبی (آبیاری کامل، 66 درصد و 33 درصد آب قابل نگهداری خاک) و دو ژنوتیپ بادام (H1 وH2 ) در 4 تکرار اجرا گردید. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که ریز موجودات مفید در سطح احتمال یک درصد سبب افزایش سطح برگ، کلروفیل، ذخیره پروتئین، ازت، پتاسیم و فسفر برگ شده است. تعداد جوانه ی گل تشکیل شده، تحت تاثیر ژنوتیپ، EM و سطوح تنش، در سطح یک درصد معنی داری بود. رفتارهای مصرف EM، ژنوتیپ H1 و آبیاری کامل، سبب افزایش تعداد جوانه های گل شدند. در صفت تعداد جوانه ی گل تشکیل شده، اثر متقابل معنی داری در سطح یک درصد بین تیمارها مشاهده گردید که بهترین نتیجه با مصرف EM در شرایط آبیاری کامل توسط ژنوتیپH2 حاصل شد.